ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ನಾನ್ಯಂ ಗುಣೇಭ್ಯಃ ಕರ್ತಾರಂ ಯದಾ ದ್ರಷ್ಟಾನುಪಶ್ಯತಿ।
ಗುಣೇಭ್ಯಶ್ಚ ಪರಂ ವೇತ್ತಿ ಮದ್ಭಾವಂ ಸೋಽಧಿಗಚ್ಛತಿ ॥ 19 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टानुपश्यति।
गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति ॥ 19 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
nānyaṃ guṇebhyaḥ kartāraṃ yadā draṣṭānupaśyati|
guṇebhyaśca paraṃ vetti madbhāvaṃ so’dhigacchati || 19 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯದಾ ದ್ರಷ್ಟಾ ಗುಣೇಭ್ಯಃ ಅನ್ಯಂ (यदा द्रष्टा गुणेभ्यः अन्यं, yadā draṣṭā guṇebhyaḥ anyaṃ) = ಯಾವಾಗ ನೋಡುವವನು ಗುಣಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರೆಯಾದ (when the seer, other than the gunas)
- ಕರ್ತಾರಂ ನ ಅನುಪಶ್ಯತಿ (कर्तारं न अनुपश्यति, kartāraṃ na anupaśyati) = ಕರ್ತೃವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೋ (sees no doer)
- ಗುಣೇಭ್ಯಃ ಚ ಪರಂ ವೇತ್ತಿ (गुणेभ्यः च परं वेत्ति, guṇebhyaḥ ca paraṃ vetti) = ಗುಣಗಳಿಗಿಂತ ಆಚೆಯದನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೋ (and knows what is beyond the gunas)
- ಸಃ ಮದ್ಭಾವಮ್ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ (सः मद्भावम् अधिगच्छति, saḥ madbhāvam adhigacchati) = ಅವನು ನನ್ನ ಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ (he attains my state)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ನೋಡುವವನು ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಕರ್ತೃವನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಗುಣಗಳಿಗಿಂತ ಆಚೆಯದನ್ನು ಅರಿತಾಗ, ಅವನು ನನ್ನ ಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
When the seer sees no doer other than the gunas, and knows what is beyond the gunas, he attains my state.
ಶ್ಲೋಕ 14.19ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 14.19
ಬಂಧದ ವಿವರಣೆ ಮುಗಿದು ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮಾತು ಇಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಜ್ಞಾನಿ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಕರ್ತೃಗಳು ದೇಹ, ಇಂದ್ರಿಯ, ವಿಷಯಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ ಗುಣಗಳೇ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ, ಗುಣಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಆಚೆ ಎಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಅದಕ್ಕೆ ದಾರಿಯನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ ಭಗವದಾರಾಧನೆಯಿಂದ ರಜಸ್ ತಮಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅದುಮಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವುದು.
The account of bondage is over and the word on release begins here, says Sridhara Swami. According to Shankara the knower sees that in every state the doers of all actions are the gunas alone, transformed into body, senses and objects, and knows the Self, the witness of the gunas’ workings, as beyond them. Ramanuja also gives the way to it: overpowering rajas and tamas through sattvic food and worship of the Lord without desire for fruit, and settling in the highest sattva.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಎಚ್ಚರ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಗುಣಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ‘ಪರಿಣಾಮಿ ಕರ್ತೃ’, ಬದಲಾಗುವ ಕರ್ತೃ, ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಅರ್ಥ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಭಗವಂತನನ್ನು ‘ಕರ್ತಾರಮೀಶಂ’ ಎನ್ನುವ ಮುಂಡಕ ಶ್ರುತಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ನಾನೂ ಕರ್ತೃವಲ್ಲ, ನೀನೂ ಅಲ್ಲ, ಸದಾ ಪ್ರಭುವಾದವನೇ ಕರ್ತೃ’ ಎಂಬ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮದ ಮಾತನ್ನು ಅವರು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಭೇದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಪು ಕೊಡುವುದು ಈ ಪುಟದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ.
Madhva gives an important caution here: the sense is that there is no ‘changing doer’ other than the gunas. Otherwise it would contradict the Mundaka shruti that calls the Lord ‘kartaram isham’, the Lord who is the doer. He quotes the Mokshadharma: ‘I am not the doer, nor are you, the doer is he who is ever the Lord.’ It is not the work of this page to judge between these differences.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹಸಿವು, ದಣಿವು, ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆ ಇದ್ದಾಗ ಸಿಟ್ಟು ಬೇಗ ಬರುತ್ತದೆ. ‘ಈಗ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದು ನನ್ನ ದಣಿವು’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದೇ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕರ್ತೃಗಳಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸರಳ ಅಭ್ಯಾಸ.
When we are hungry, tired or short of sleep, anger comes quickly. Recognising ‘it is my tiredness that is talking now’ is a simple practice of seeing the gunas as the doers.
ಹಾಗೆ ಗುರುತಿಸಿದರೆ ಊಟ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಮುಖ್ಯ ಮಾತು ಆಡುವ ಜಾಣತನ ಬರುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಅನೇಕ ಜಗಳಗಳು ಇದರಿಂದ ತಪ್ಪುತ್ತವೆ.
Recognising this brings the good sense to eat and rest first and have the important conversation afterwards. Many household quarrels are avoided this way.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ