ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಸರ್ವಸ್ಯ ಚಾಹಂ ಹೃದಿ ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟೋ ಮತ್ತಃ ಸ್ಮೃತಿರ್ಜ್ಞಾನಮಪೋಹನಂ ಚ।
ವೇದೈಶ್ಚ ಸರ್ವೈರಹಮೇವ ವೇದ್ಯೋ ವೇದಾಂತಕೃದ್ವೇದವಿದೇವ ಚಾಹಮ್ ॥ 15 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं च।
वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥ 15 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
sarvasya cāhaṃ hṛdi sanniviṣṭo mattaḥ smṛtirjñānamapohanaṃ ca|
vedaiśca sarvairahameva vedyo vedāntakṛdvedavideva cāham || 15 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಹಂ ಚ ಸರ್ವಸ್ಯ ಹೃದಿ ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಃ (अहं च सर्वस्य हृदि सन्निविष्टः, ahaṃ ca sarvasya hṛdi sanniviṣṭaḥ) = ನಾನು ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ (I am seated in the heart of all)
- ಮತ್ತಃ ಸ್ಮೃತಿಃ ಜ್ಞಾನಮ್ ಅಪೋಹನಂ ಚ (मत्तः स्मृतिः ज्ञानम् अपोहनं च, mattaḥ smṛtiḥ jñānam apohanaṃ ca) = ನನ್ನಿಂದಲೇ ನೆನಪು, ಜ್ಞಾನ, ಅವುಗಳ ಮರೆವು (from me come memory, knowledge and their loss)
- ಸರ್ವೈಃ ವೇದೈಃ ಚ ಅಹಮ್ ಏವ ವೇದ್ಯಃ (सर्वैः वेदैः च अहम् एव वेद्यः, sarvaiḥ vedaiḥ ca aham eva vedyaḥ) = ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳಿಂದ ಅರಿಯಬೇಕಾದವನು ನಾನೇ (I alone am to be known by all the Vedas)
- ವೇದಾಂತಕೃತ್ ವೇದವಿತ್ ಏವ ಚ ಅಹಮ್ (वेदान्तकृत् वेदवित् एव च अहम्, vedāntakṛt vedavit eva ca aham) = ವೇದಾಂತವನ್ನು ರಚಿಸಿದವನೂ ವೇದವನ್ನು ಬಲ್ಲವನೂ ನಾನೇ (I am the maker of Vedanta and the knower of the Veda)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ನಾನು ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನಿಂದಲೇ ನೆನಪು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮರೆವು. ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳಿಂದ ಅರಿಯಬೇಕಾದವನು ನಾನೇ. ವೇದಾಂತವನ್ನು ರಚಿಸಿದವನೂ ವೇದವನ್ನು ಬಲ್ಲವನೂ ನಾನೇ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
I am seated in the heart of all. From me come memory, knowledge and their loss. I alone am to be known by all the Vedas. I am the maker of Vedanta and the knower of the Veda.
ಶ್ಲೋಕ 15.15ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 15.15
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲರ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅವನಿಂದಲೇ ನೆನಪು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ, ಪುಣ್ಯ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ. ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಅವುಗಳ ‘ಅಪೋಹನ’, ಕಳೆದುಹೋಗುವುದೂ ಅವನಿಂದಲೇ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಮೂರನ್ನೂ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಹಿಂದೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರ ನೆನಪು, ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಜ್ಞಾನ, ಅವೆರಡರ ಕಳೆವು. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಹೃದಿ ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟ’ ಮಾತಿಗೆ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಶ್ರುತಿಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ: ‘ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಜನರನ್ನು ಆಳುವವನು, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ’.
According to Shankara memory and knowledge come from him, who dwells as the Self in the understanding of all, to those who have done good, in keeping with their merit. To those who have done wrong, their ‘apohana’, their loss, also comes from him. Sridhara Swami unfolds all three: memory of what was experienced before, knowledge born of the contact of senses and objects, and the loss of both. For ‘seated in the heart’ Ramanuja quotes the shrutis on the inner controller: ‘having entered within, the ruler of people, the Self of all’.
‘ವೇದಾಂತಕೃತ್’ ಪದಕ್ಕೆ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥ ಗಮನಾರ್ಹ: ‘ವೇದಾಂತ’ ಎಂದರೆ ವೇದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಮೀಮಾಂಸೆ, ಅದನ್ನು ರಚಿಸಿದವನು ಭಗವಂತನೇ, ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವೇದವ್ಯಾಸರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಂದು ಸಾಮವೇದದ ಪ್ರಾಚೀನಶಾಲಾ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಅವರು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ವೇದಾಂತಕೃತ್’ ಎಂದರೆ ವೇದಾಂತದ ಅರ್ಥದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುವವನು.
Madhva’s sense of ‘vedantakrit’ is notable: ‘Vedanta’ is the inquiry that determines the meaning of the Veda, and its maker is the Lord himself, in the form of Veda Vyasa who composed the sutras, as he shows by quoting the Prachinashala shruti of the Samaveda. For Shankara ‘vedantakrit’ means the one who sets going the tradition of Vedanta’s meaning.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ಸ್ಮೃತಿ, ಜ್ಞಾನ, ಅಪೋಹನ’, ನೆನಪು, ತಿಳಿವು, ಮರೆವು. ಮರೆವೂ ಬದುಕಿನ ಭಾಗ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಮನಸ್ಸು ಭಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ನೋವಿನ ನೆನಪುಗಳು ಮಸುಕಾಗುವುದೂ ಒಂದು ಕೃಪೆ.
‘Smriti, jnana, apohana’, memory, knowing, forgetting. Forgetting too is part of life, for if we remembered everything the mind would grow heavy. The fading of painful memories is also a grace.
ಆದರೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವಷ್ಟು ಮರೆವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯ. ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಕೊರತೆ, ಬಿ12 ಜೀವಸತ್ವದ ಕೊರತೆ, ಖಿನ್ನತೆ, ಕೆಲವು ಔಷಧಗಳಂಥ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು.
But if forgetfulness is growing to the point of getting in the way of daily tasks, a medical check-up is needed. Causes such as an underactive thyroid, vitamin B12 deficiency, depression and some medicines can be corrected with treatment.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ