ಭಗವದ್ಗೀತೆ 2.12 ಅರ್ಥ: ನ ತ್ವೇವಾಹಂ

ಆತ್ಮದ ನಿತ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಇದು. ಮೂರೂ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಸಾರ. ಘಟಗಳು ಒಡೆದರೂ ಆಕಾಶ ಉಳಿಯುವಂತೆ, ದೇಹಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಅಳಿದರೂ ಆತ್ಮ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಉಪಮೆಯನ್ನು ಅವರು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

This is the first verse stating that the self is eternal. Shankaracharya’s summary is that the self exists in all three times. He gives the image of pots: the pots break, but the space within them remains; bodies come and go, and the self simply is.

ಇದೇ ಶ್ಲೋಕ ಮೂರು ದರ್ಶನಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಜಾಗವೂ ಹೌದು. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಜೀವಾತ್ಮಗಳ ಬಹುತ್ವಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ: ಸರ್ವೇಶ್ವರನಾದ ನಾನು ನಿತ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀನು ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞರೂ ನಿತ್ಯರು, ಆದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರೂ ಇದನ್ನೇ ದೃಷ್ಟಾಂತವಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ: ಈಶ್ವರನ ನಿತ್ಯತೆ ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಅದನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿಟ್ಟು ಜೀವರ ನಿತ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

This verse is also where the differences between the schools stand out. Ramanujacharya reads it as ground for the plurality of selves: I, the Lord of all, am eternal, and so are you and all these knowers of the field, each distinct. Madhvacharya takes the same line as an illustration: the eternity of the Lord is well established in Vedanta, and it is set here as the example by which the eternity of the individual selves is taught.

ಅದ್ವೈತದ ಓದು ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕಿನದು. ಬಹುವಚನ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರದ ನೆಲೆಯದು, ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮ ಒಂದೇ ಎಂಬುದು ಶಂಕರ ಪರಂಪರೆಯ ನಿಲುವು. ಒಂದೇ ಸಾಲನ್ನು ಮೂರು ಆಚಾರ್ಯರು ಮೂರು ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಓದಿರುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ ಎಂಬ ತೀರ್ಪು ಈ ಪುಟದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ.

The Advaita reading runs in another direction. There the plural belongs to everyday usage, while in the highest sense the self is one. We have recorded here how three acharyas read one line in three ways. Judging between them is not the work of this page.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆ ದರ್ಶನಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ: ದೇಹದ ಕೊನೆಯೇ ಎಲ್ಲದರ ಕೊನೆಯಲ್ಲ.

However far apart the schools stand on this verse, they agree on one thing: the end of the body is not the end of everything.

ಸಾವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಈ ನಂಬಿಕೆ ಆಸರೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಬೇರೊಬ್ಬರ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಔಷಧಿಯಂತೆ ಕೊಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ‘ಅವರು ಎಲ್ಲೋ ಇದ್ದಾರೆ, ಅಳಬೇಡಿ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಹೇಳುವವರಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಕೇಳುವವರಿಗೆ ಅಲ್ಲ.

For those who see death from close by, that belief gives support. But handing it to someone else as medicine for their grief is another matter. They are somewhere, do not cry comforts the speaker more than the listener.