ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಮಾತ್ರಾಸ್ಪರ್ಶಾಸ್ತು ಕೌಂತೇಯ ಶೀತೋಷ್ಣಸುಖದುಃಖದಾಃ।
ಆಗಮಾಪಾಯಿನೋಽನಿತ್ಯಾಸ್ತಾಂಸ್ತಿತಿಕ್ಷಸ್ವ ಭಾರತ ॥ 14 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः।
आगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत ॥ 14 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
mātrāsparśāstu kaunteya śītoṣṇasukhaduḥkhadāḥ|
āgamāpāyino’nityāstāṃstitikṣasva bhārata || 14 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಮಾತ್ರಾಸ್ಪರ್ಶಾಃ (मात्रास्पर्शाः, mātrāsparśāḥ) = ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂಪರ್ಕಗಳು (the contacts of the senses with their objects)
- ತು (तु, tu) = ಆದರೆ (but)
- ಕೌಂತೇಯ (कौन्तेय, kaunteya) = ಓ ಕೌಂತೇಯ (O son of Kunti)
- ಶೀತೋಷ್ಣಸುಖದುಃಖದಾಃ (शीतोष्णसुखदुःखदाः, śītoṣṇasukhaduḥkhadāḥ) = ಚಳಿ ಬಿಸಿ ಸುಖ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಕೊಡುವಂಥವು (giving cold and heat, pleasure and pain)
- ಆಗಮಾಪಾಯಿನಃ (आगमापायिनः, āgamāpāyinaḥ) = ಬಂದು ಹೋಗುವಂಥವು (they come and they go)
- ಅನಿತ್ಯಾಃ (अनित्याः, anityāḥ) = ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲದವು (impermanent)
- ತಾನ್ (तान्, tān) = ಅವುಗಳನ್ನು (them)
- ತಿತಿಕ್ಷಸ್ವ (तितिक्षस्व, titikṣasva) = ತಾಳಿಕೋ (bear them)
- ಭಾರತ (भारत, bhārata) = ಓ ಭಾರತ (O Bharata)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೌಂತೇಯ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂಪರ್ಕಗಳೇ ಚಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯನ್ನು, ಸುಖ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಅವು ಬಂದು ಹೋಗುವಂಥವು, ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಭಾರತ, ಅವುಗಳನ್ನು ತಾಳಿಕೋ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Son of Kunti, it is the contacts of the senses with their objects that give cold and heat, pleasure and pain. They come and go and do not last. Bear them, Bharata.
ಶ್ಲೋಕ 2.14ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 2.14
ಮಾತ್ರಾ ಎಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ವಿಷಯಗಳು, ಸ್ಪರ್ಶ ಎಂದರೆ ಅವುಗಳ ಸಂಪರ್ಕ. ಚಳಿ ಬಿಸಿಗಳು ದೇಹದ ಮಟ್ಟದವು, ಸುಖ ದುಃಖಗಳು ಮನಸ್ಸಿನ ಮಟ್ಟದವು. ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.
Matra means the objects the senses meet, and sparsha their contact. Cold and heat belong to the body; pleasure and pain belong to the mind. Commentators note that the verse places both in one line.
ಆಗಮಾಪಾಯಿನಃ ಎಂಬ ಪದವೇ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಔಷಧ. ಬರುವುದು ಮತ್ತು ಹೋಗುವುದು ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವ. ತಿತಿಕ್ಷಾ ಎಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇದು ಭಾವವನ್ನು ಅದುಮಿಡುವ ಮಾತಲ್ಲ, ಅಲೆ ದಾಟುವವರೆಗೆ ನಿಂತಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಂದು ಹಲವರು ಓದುತ್ತಾರೆ.
The medicine of this verse lies in the word agamapayinah: coming and going is their nature. Titiksha means bearing them. Many read it not as suppressing feeling but as the capacity to stand until the wave has passed.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ನೋವಿನ ಬಗ್ಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹೇಳುವುದೂ ಇದನ್ನೇ. ತೀವ್ರವಾದ ನೋವಿಗೂ ಒಂದು ಏರಿಳಿತವಿದೆ. ಅದು ಏರುತ್ತದೆ, ಉಚ್ಚ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅಲೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅರಿವೇ ಆ ಹೊತ್ತನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತದೆ.
Medicine says much the same about pain. Even severe pain has a rise and a fall. It climbs, stays at its height for a while, and then eases. Knowing that the wave will pass is itself what carries a person through that hour.
ಆದರೆ ಇದನ್ನು ‘ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ’ ಎಂಬ ಸಲಹೆಯಾಗಿ ತಿರುಚಬಾರದು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ನೋವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಸಹಿಸುವುದು ತಿತಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲ. ಮಾಡಬಹುದಾದ್ದನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬೇರೆ ಮಾತು.
But this should not be twisted into a counsel to put up with everything. Silently enduring pain that treatment could relieve is not titiksha. Bearing what remains after everything possible has been done is another matter.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ