ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ
ಅಶೋಚ್ಯಾನನ್ವಶೋಚಸ್ತ್ವಂ ಪ್ರಜ್ಞಾವಾದಾಂಶ್ಚ ಭಾಷಸೇ।
ಗತಾಸೂನಗತಾಸೂಂಶ್ಚ ನಾನುಶೋಚಂತಿ ಪಂಡಿತಾಃ ॥ 11 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
श्रीभगवानुवाच
अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे।
गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः ॥ 11 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
śrībhagavānuvāca
aśocyānanvaśocastvaṃ prajñāvādāṃśca bhāṣase|
gatāsūnagatāsūṃśca nānuśocanti paṇḍitāḥ || 11 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಉವಾಚ (श्रीभगवान् उवाच, śrībhagavān uvāca) = ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು (The Blessed Lord said)
- ಅಶೋಚ್ಯಾನ್ (अशोच्यान्, aśocyān) = ದುಃಖಿಸಬಾರದವರಿಗಾಗಿ (for those who should not be grieved for)
- ಅನ್ವಶೋಚಃ (अन्वशोचः, anvaśocaḥ) = ದುಃಖಿಸಿದೆ (you have grieved)
- ತ್ವಮ್ (त्वम्, tvam) = ನೀನು (you)
- ಪ್ರಜ್ಞಾವಾದಾನ್ (प्रज्ञावादान्, prajñāvādān) = ಪಂಡಿತರ ಮಾತುಗಳನ್ನು (words of wisdom)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಭಾಷಸೇ (भाषसे, bhāṣase) = ಆಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ (you speak)
- ಗತಾಸೂನ್ (गतासून्, gatāsūn) = ಪ್ರಾಣ ಹೋದವರಿಗಾಗಿ (for the dead)
- ಅಗತಾಸೂನ್ (अगतासून्, agatāsūn) = ಪ್ರಾಣ ಹೋಗದವರಿಗಾಗಿ (for the living)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ನ ಅನುಶೋಚಂತಿ (न अनुशोचन्ति, na anuśocanti) = ದುಃಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ (do not grieve)
- ಪಂಡಿತಾಃ (पण्डिताः, paṇḍitāḥ) = ತಿಳಿದವರು (the wise)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ರೀಭಗವಂತ ಹೇಳಿದನು: ದುಃಖಿಸಬಾರದವರಿಗಾಗಿ ನೀನು ದುಃಖಿಸಿದೆ, ಅದಲ್ಲದೆ ಪಂಡಿತರಂತೆ ಮಾತನ್ನೂ ಆಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಪ್ರಾಣ ಹೋದವರಿಗಾಗಲಿ, ಹೋಗದವರಿಗಾಗಲಿ ತಿಳಿದವರು ದುಃಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The Blessed Lord said: You have grieved for those who should not be grieved for, and yet you speak words of wisdom. The wise grieve neither for the dead nor for the living.
ಶ್ಲೋಕ 2.11ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 2.11
ಗೀತೆಯ ಉಪದೇಶ ನಿಜವಾಗಿ ಶುರುವಾಗುವುದು ಈ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಕ್ರಮ ಹೀಗಿದೆ: ಭೀಷ್ಮ ದ್ರೋಣರು ಶೋಕಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ನಡತೆ ಒಳ್ಳೆಯದು, ಮತ್ತು ಪರಮಾರ್ಥದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿತ್ಯರು. ಅದಲ್ಲದೆ ಮೌಢ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಲಾರವು ಎಂಬುದು ಅವರ ಒತ್ತು.
Tradition holds that the teaching of the Gita truly begins with this verse. Shankaracharya opens it this way: Bhishma and Drona are not fit objects of grief, because their conduct is good and because, in their true nature, they are eternal. His emphasis is that delusion and learning cannot stand together.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ‘ಪಿತೃಗಳು ಬೀಳುತ್ತಾರೆ’ ಎಂಬಂಥ ಅರ್ಜುನನ ಮಾತುಗಳು ದೇಹವನ್ನೇ ಆತ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿದ ಅರಿವಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು. ದೇಹ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದವರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಶೋಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಿವರಣೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಪ್ರಜ್ಞಾವಾದ ಎಂಬುದನ್ನು ‘ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಾತುಗಳು’ ಎಂದು ಸರಳವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ.
Ramanujacharya looks at it from another side. Words like the ancestors fall come from taking the body to be the self. For one who knows body and self to be different, there is no cause for grief here at all. Madhvacharya reads prajnavada plainly as words that have risen from one’s own mind.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ದುಃಖವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಓದುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಅರ್ಜುನನ ಶೋಕ ನಿಜ. ಆದರೆ ಆ ಶೋಕದ ಜೊತೆಗೇ ಅವನು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ವಿರೋಧವನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಮೊದಲು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.
It would be wrong to read this verse as a denial of grief. Arjuna’s sorrow is real. But along with that sorrow he is also speaking the language of the scriptures. It is this contradiction that Krishna points out first.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ದುಃಖದಲ್ಲಿರುವ ಮನಸ್ಸು ತರ್ಕವನ್ನೂ ಜೊತೆಗೇ ತರುತ್ತದೆ. ‘ನನಗೆ ಗೊತ್ತು, ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದು ದಿನ ಹೋಗಬೇಕು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಕಣ್ಣೀರು ಬರುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಿಜ.
A grieving mind brings its reasoning along with it. We say I know, everyone has to go one day, and the tears come while we are saying it. Both are true at once.
ಸಾವಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವದ ಮಾತನ್ನು ಬೇಗ ಆಡುವುದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣ ಆ ಮಾತನ್ನು ಆಡುವುದು ಅರ್ಜುನನೇ ‘ಕಲಿಸು’ ಎಂದು ಕೇಳಿದ ನಂತರವೇ. ಕೇಳದವರಿಗೆ ಕೊಡುವ ತತ್ತ್ವ ಉಪದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಆಸರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
In a house of mourning, philosophy spoken too early does not help. Krishna speaks this way only after Arjuna has asked to be taught. Philosophy offered to those who have not asked becomes a lecture, not a support.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ