ಭಗವದ್ಗೀತೆ 4.21 ಅರ್ಥ: ನಿರಾಶೀರ್ಯತಚಿತ್ತಾತ್ಮಾ

‘ಶಾರೀರಂ ಕೇವಲಂ ಕರ್ಮ’ ಎಂಬ ಮೂರು ಪದಗಳ ಅರ್ಥವೇ ಇಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರ. ‘ಶರೀರದಿಂದ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮ’ ಎಂದೇ, ‘ಶರೀರ ಉಳಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮ’ ಎಂದೇ?

The meaning of three words, ‘shariram kevalam karma’, is the centre of the discussion here. Does it mean ‘action done by the body’, or ‘action done only to keep the body going’?

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿ ಎರಡನೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಶರೀರದಿಂದ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮ’ ಎಂದಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಷಿದ್ಧ ಕೆಲಸವನ್ನು ಶರೀರದಿಂದ ಮಾಡಿದರೂ ಪಾಪವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಸಂಬದ್ಧ ಮಾತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಅರ್ಥ ‘ಶರೀರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾತ್ರ ಬೇಕಾದ ಕರ್ಮ’, ಮತ್ತು ಅದನ್ನೂ ‘ನಾನು ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂಬ ಯೋಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವುದು. ಅವರ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂನ್ಯಾಸಿಯ ವರ್ಣನೆ. ಮುಮುಕ್ಷುವಿಗೆ ಪುಣ್ಯವೂ ‘ಕಿಲ್ಬಿಷ’, ‘ದೋಷ’ವೇ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದೂ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Shankara discusses this at length and chooses the second. If it meant ‘action done by the body’, the verse would absurdly say that even forbidden acts done with the body bring no sin. So the sense is ‘action needed only for the body’s upkeep’, and even that without the thought ‘I am doing this’. In his reading this describes the renunciate. He adds that for a seeker of liberation even merit is ‘kilbisha’, ‘a fault’, because it too binds.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಕರ್ಮಯೋಗಿಯ ವರ್ಣನೆಯಾಗಿಯೇ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಫಲಾಭಿಸಂಧಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಆತ್ಮವೊಂದೇ ಗುರಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಮಮತೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಜೀವನವಿಡೀ ಕೇವಲ ಶಾರೀರ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಸಂಸಾರವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠೆಯೆಂಬ ಮಧ್ಯಂತರ ಹಂತವಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಕರ್ಮಯೋಗದಿಂದಲೇ ಅಂಥವನು ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಮಾತು.

Ramanuja reads it as a description of the karma yogi. One who, without seeking fruit, with the self as the only goal, and without any sense of ‘mine’ towards prakriti and its products, does only bodily action throughout life, does not incur samsara. By karma yoga alone, he says, without the intervening stage of devotion to knowledge, such a person sees the self.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಆಸೆ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳನ್ನು ಬಿಡುವ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ: ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಆನಂತರ ಆಸೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗುವುದು. ಪರಿಗ್ರಹತ್ಯಾಗ ಎಂದರೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಿಸಾಡುವುದಲ್ಲ, ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಒಡೆತನದ ಭಾವವನ್ನು ಬಿಡುವುದು. ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ‘ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ‘ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

Madhva reads it as the method for giving up desire and the rest: first restrain the mind, and then become free of expectation. Giving up possessions means not throwing things away but giving up the sense of ownership in them. The ‘does nothing at all’ of the previous verse, he says, is explained here as ‘incurs no fault’.

ಪರಿಗ್ರಹವನ್ನು ಏಕೆ ಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದು ಹಳೆಯ ಮಾತು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ‘ದ್ರವ್ಯಮೂಲಾನಿ ಪಾಪಾನಿ’, ಅಂದರೆ ‘ಪಾಪಗಳ ಬೇರು ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿದೆ’. ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವೂ ಪಾಪವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಪಗಳ ಬೇರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

An old saying puts the reason for giving up possessions bluntly: dravyamulani papani, ‘wrongs have their root in wealth’. Not every possession is a wrong, but follow most wrongs to their root and you find the wish to possess.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

‘ಪರಿಗ್ರಹ’ ಎಂದರೆ ‘ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು’. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಓದು ನಮಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದದ್ದು: ಬಿಡಬೇಕಾದ್ದು ವಸ್ತುಗಳನ್ನಲ್ಲ, ‘ಇದು ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಹಿಡಿತವನ್ನು.

‘Parigraha’ means ‘grasping from all sides’. Madhva’s reading is close to us: what has to go is not things but the grip of ‘this is mine’.

ಊಟ, ನಿದ್ರೆ, ದೇಹದ ಆರೈಕೆ ಇವೂ ಕರ್ಮಗಳೇ, ಮತ್ತು ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಯಾವ ಸಾಧನೆಗೂ ಅಡಿಪಾಯ. ಅದನ್ನು ಹಿಡಿತವಿಲ್ಲದೆ, ಅಭಿಮಾನವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ.

Eating, sleeping and caring for the body are actions too, and the Bhagavad Gita does not look down on them. Looking after the body properly is the foundation of any practice. Doing it without clutching and without pride is the subtle point here.