ಭಗವದ್ಗೀತೆ 4.11 ಅರ್ಥ: ಯೇ ಯಥಾ ಮಾಂ

ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕ ಕೇಳುಗನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಶಯ ಹುಟ್ಟಿಸಬಹುದು: ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಭಾವವನ್ನು ಕೊಡುವ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲವೇ? ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಎಂದು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರೂ ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳೂ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ಸಾಲು 3.23ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಸಾಲೇ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅದರ ಅರ್ಥ ಬೇರೆ.

The previous verse might raise a doubt in the listener: is the Lord not partial, if he gives his state only to some? Shankara and Sridhara Swami both read this verse as the answer. The second line is the same line as in 3.23, but here its sense is different.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಯಾರು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬರುತ್ತಾರೋ ಅದೇ ಫಲ ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಫಲ ಬಯಸಿದವರಿಗೆ ಫಲ, ಫಲ ಬಯಸದ ಮುಮುಕ್ಷುಗಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ, ಆರ್ತರಿಗೆ ಆರ್ತಿಯ ನಿವಾರಣೆ. ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫಲವನ್ನೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಬಯಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತ ರಾಗದ್ವೇಷದಿಂದ ಯಾರನ್ನೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

For Shankara, whatever purpose a person comes with, that is the fruit they receive. To those who want fruits, fruits; to seekers of liberation who do not want fruits, knowledge; to renunciates who already know, liberation; to the distressed, relief from distress. One and the same person cannot want both fruits and liberation at the same time. The Lord favours no one out of attachment or aversion.

ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಎರಡನೆಯ ಸಾಲನ್ನು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರೂ ಅವನ ದಾರಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುವವನೂ ಅವನೇ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರೂ ಇದೇ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಕರ್ತನೂ ಭೋಕ್ತನೂ ಅವನೇ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ. ‘ಯೋ ದೇವಾನಾಂ ನಾಮಧಾ ಏಕ ಏವ’, ‘ದೇವತೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತವನು ಒಬ್ಬನೇ’ ಎಂಬ ಋಗ್ವೇದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಹೀಗೆ ಪೂಜಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ, ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Sridhara Swami reads the second line broadly. Even those who worship Indra and the other gods are following his path, because it is he who is worshipped in those forms. Madhva comes to the same sense, because he is the doer and the enjoyer of all actions. He quotes the Rigveda mantra ‘yo devanam namadha eka eva’, ‘the one who bears the names of the gods is one alone’. But he adds that such worship alone does not bring liberation; each receives the fruit that matches his fitness.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಓದು ಇನ್ನೂ ಆತ್ಮೀಯವಾದದ್ದು. ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಅಪೇಕ್ಷೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಭಗವಂತನನ್ನು ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತ ತನ್ನನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯೋಗಿಗಳ ಮಾತಿಗೂ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಸಿಗದ ಅವನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣಾರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Ramanuja’s reading is more intimate still. In whatever form the devotee, according to his longing, conceives the Lord and takes refuge in him, in that very form the Lord shows himself to him. His nature, beyond the words and minds of yogis, the devotees experience with their own eyes.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ನಾವು ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಭಗವಂತ ನಮ್ಮನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಸಮಾಧಾನದ ಮಾತು. ಸರಿಯಾದ ಮಾತು, ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದವರನ್ನೂ ಅದು ಹೊರಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

It is a comforting thought that we are received in the way we come. It does not leave outside those who do not know the right words or the right method.

ಒಳ್ಳೆಯ ಗುರುವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ವೈದ್ಯನೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಎದುರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಯಾವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆಯೋ ಆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ತಾವು ಕೊಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದ ಉತ್ತರವನ್ನಲ್ಲ.

A good teacher and a good doctor are like this. They answer at the level of the other person’s question, not with the answer they had meant to give.

‘ದೇವರು’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪದ ಸೇರಿದಾಗ ತೊಡಕು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ: ‘ನನ್ನ’. ನನ್ನ ದೇವರು, ಅಂದಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ದೇವರಲ್ಲ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದಕ್ಕೆ ಜಾಗವನ್ನೇ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ: ಜನ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿ ದಾರಿಯೂ ಅವನದೇ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.

Trouble begins with one small word put before God: ‘my’. My God, and so not yours. This verse leaves no room for it: every path people walk, it says, is his.