ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯದಾ ಯದಾ ಹಿ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಗ್ಲಾನಿರ್ಭವತಿ ಭಾರತ।
ಅಭ್ಯುತ್ಥಾನಮಧರ್ಮಸ್ಯ ತದಾತ್ಮಾನಂ ಸೃಜಾಮ್ಯಹಮ್ ॥ 7 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम् ॥ 7 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yadā yadā hi dharmasya glānirbhavati bhārata|
abhyutthānamadharmasya tadātmānaṃ sṛjāmyaham || 7 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯದಾ ಯದಾ ಹಿ (यदा यदा हि, yadā yadā hi) = ಯಾವಾಗ ಯಾವಾಗ (whenever)
- ಧರ್ಮಸ್ಯ ಗ್ಲಾನಿಃ ಭವತಿ (धर्मस्य ग्लानिः भवति, dharmasya glāniḥ bhavati) = ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕುಂದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ (there is a decline of dharma)
- ಭಾರತ (भारत, bhārata) = ಭರತವಂಶಜನೇ (descendant of Bharata)
- ಅಧರ್ಮಸ್ಯ ಅಭ್ಯುತ್ಥಾನಮ್ (अधर्मस्य अभ्युत्थानम्, adharmasya abhyutthānam) = ಅಧರ್ಮದ ಏಳಿಗೆ (the rise of adharma)
- ತದಾ (तदा, tadā) = ಆಗ (then)
- ಆತ್ಮಾನಮ್ ಸೃಜಾಮಿ ಅಹಮ್ (आत्मानम् सृजामि अहम्, ātmānam sṛjāmi aham) = ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ (I bring myself forth)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಭಾರತ, ಯಾವಾಗ ಯಾವಾಗ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕುಂದು ಉಂಟಾಗಿ ಅಧರ್ಮ ಏಳುತ್ತದೋ ಆಗ ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Whenever dharma declines and adharma rises, descendant of Bharata, then I bring myself forth.
ಚಿಂತನ (Reflection)
ಆ ಜನ್ಮ ಯಾವಾಗ, ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ? ಶಂಕರರು ಎರಡೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಈ ಶ್ಲೋಕ ಮೊದಲನೆಯದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ. ಕುಂದುವ ಧರ್ಮ ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ವರ್ಣ, ಆಶ್ರಮ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಗುರುತಾಗುವ ಧರ್ಮ; ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಏಳಿಗೆಗೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗೂ ಸಾಧನವಾದ ಧರ್ಮ. ಅದು ಕುಂದಿ ಅಧರ್ಮ ತಲೆ ಎತ್ತಿದಾಗ ಭಗವಂತ ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಶಂಕರರು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ: ‘ಮಾಯೆಯಿಂದ’.
When does that birth come, and for what? Shankara takes up both questions, and this shloka answers the first. He defines the dharma that declines: it is the dharma marked by varna, ashrama and the rest, the means by which living beings reach prosperity and the highest good. When it wanes and adharma rises, the Lord brings himself forth; and to that Shankara adds: by maya.
ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಭಾಷ್ಯ
Sri Shankara Bhagavatpada, Bhagavad Gita Bhashya
ಶ್ಲೋಕ 4.7ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 4.7
ಅರ್ಜುನನ ‘ಯಾವಾಗ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಇದು ಉತ್ತರ ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ‘ಗ್ಲಾನಿ’ ಎಂದರೆ ‘ಕುಂದು’, ‘ಅಭ್ಯುತ್ಥಾನ’ ಎಂದರೆ ‘ಮೇಲುಗೈ’.
Sridhara Swami says this answers Arjuna’s question ‘when?’. ‘Glani’ means ‘decline’, and ‘abhyutthana’ means ‘gaining the upper hand’.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾದಿ ರೂಪದ್ದು, ಜೀವಿಗಳ ಐಹಿಕ ಏಳಿಗೆಗೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗೂ ಸಾಧನವಾದದ್ದು. ‘ನನ್ನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವರು ‘ಮಾಯೆಯಿಂದ’ ಎಂದು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ತಮ್ಮ ಓದಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ.
Shankara defines dharma here: that which takes the form of the duties of the varnas and ashramas, and which is the means both to the worldly flourishing of beings and to their highest good. To ‘I bring myself forth’ he adds ‘by maya’, in keeping with his reading of the previous verse.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಯದಾ ಯದಾ’ ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ: ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಕಾಲದ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಕುಂದು ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದದ್ದು ಏಳುವಾಗಲೆಲ್ಲ, ಅವನು ತನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಬರುತ್ತಾನೆ.
Ramanuja holds firmly to the sense of ‘whenever’: there is no fixed time for the avatara. Whenever the duty taught in the Veda declines, and whenever its opposite rises, he comes by his own resolve.
ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನಮಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.
In the text available to us, Madhva has no separate comment on this verse. In the next verse he adds an important qualification.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಲ್ಲೇಖಗೊಳ್ಳುವ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು, ಮತ್ತು ಅದು ಕೊಡುವುದು ಭರವಸೆ. ಕತ್ತಲೆ ಎಷ್ಟೇ ದಟ್ಟವಾದರೂ ಅದು ಕೊನೆಯ ಮಾತಲ್ಲ.
This is among the most quoted verses of the Bhagavad Gita, and what it offers is hope. However thick the darkness, it is not the last word.
ಆದರೆ ಈ ಭರವಸೆ ನಮ್ಮ ಕೈ ಕಟ್ಟಿ ಕೂರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮದ ಕುಂದು ಮೊದಲು ಕಾಣುವುದು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ: ಮುರಿದ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ, ಅರ್ಧ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇದೆ.
But the hope does not tie our hands. The decline of dharma shows first in small things: a broken promise, work left half done. There, setting it right is in our own hands.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ