ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ನ ಹಿ ಜ್ಞಾನೇನ ಸದೃಶಂ ಪವಿತ್ರಮಿಹ ವಿದ್ಯತೇ।
ತತ್ಸ್ವಯಂ ಯೋಗಸಂಸಿದ್ಧಃ ಕಾಲೇನಾತ್ಮನಿ ವಿಂದತಿ ॥ 38 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते।
तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति ॥ 38 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
na hi jñānena sadṛśaṃ pavitramiha vidyate|
tatsvayaṃ yogasaṃsiddhaḥ kālenātmani vindati || 38 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ನ ಹಿ ಜ್ಞಾನೇನ ಸದೃಶಮ್ (न हि ज्ञानेन सदृशम्, na hi jñānena sadṛśam) = ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದದ್ದು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ (nothing is equal to knowledge)
- ಪವಿತ್ರಮ್ ಇಹ ವಿದ್ಯತೇ (पवित्रम् इह विद्यते, pavitram iha vidyate) = ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವಂಥದ್ದು ಇಲ್ಲಿ (as a purifier here)
- ತತ್ ಸ್ವಯಮ್ (तत् स्वयम्, tat svayam) = ಅದನ್ನು ತಾನೇ (that, by himself)
- ಯೋಗಸಂಸಿದ್ಧಃ (योगसंसिद्धः, yogasaṃsiddhaḥ) = ಯೋಗದಿಂದ ಸಿದ್ಧನಾದವನು (one perfected through yoga)
- ಕಾಲೇನ ಆತ್ಮನಿ ವಿಂದತಿ (कालेन आत्मनि विन्दति, kālena ātmani vindati) = ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನೊಳಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ (finds in himself in due time)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪವಿತ್ರಕಾರಕ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ಯೋಗದಿಂದ ಸಿದ್ಧನಾದವನು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತಾನೇ ತನ್ನೊಳಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
There is no purifier in this world equal to knowledge. One perfected through yoga finds it himself, within himself, in due time.
ಚಿಂತನ (Reflection)
ಜ್ಞಾನದಷ್ಟು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವಂಥದ್ದು ಬೇರೊಂದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವವನು ಯಾರು, ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿನ ‘ಯೋಗ’ವನ್ನು ಶಂಕರರು ಎರಡಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ: ಕರ್ಮಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿಯೋಗ. ಅವುಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕಾರಗೊಂಡು, ಯೋಗ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಮುಮುಕ್ಷು ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಾನೇ ತನ್ನೊಳಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ‘ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ’ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವರು ‘ಬಹಳ ಕಾಲದ ಮೇಲೆ’ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Nothing purifies like knowledge. Who finds it, and how? Shankara takes ‘yoga’ here as two: the yoga of action and the yoga of samadhi. Perfected by them, refined and made fit, the seeker of liberation finds that knowledge himself, within himself. ‘In due time’ he glosses as after a long time.
ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಭಾಷ್ಯ
Sri Shankara Bhagavatpada, Bhagavad Gita Bhashya
ಶ್ಲೋಕ 4.38ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 4.38
ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಪದಗಳು: ‘ಸ್ವಯಂ’ ಅಂದರೆ ‘ತಾನೇ’, ಮತ್ತು ‘ಕಾಲೇನ’ ಅಂದರೆ ‘ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ’. ಜ್ಞಾನ ಯಾರೋ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಕೊಡುವ ವಸ್ತುವಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಹುಟ್ಟುವುದು. ಅದು ತಕ್ಷಣ ಬರುವುದೂ ಅಲ್ಲ.
Two key words in the two lines: ‘svayam’, ‘by oneself’, and ‘kalena’, ‘in time’. Knowledge is not a thing handed over from outside; it arises within. Nor does it come at once.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಒಂದು ಸಹಜ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ: ‘ಜ್ಞಾನವೇ ಇಷ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ನೇರವಾಗಿ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಏಕೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ?’ ಉತ್ತರ ಎರಡನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕರ್ಮಯೋಗದಿಂದ ಯೋಗ್ಯತೆ ಪಡೆದವನು ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಕರ್ಮಯೋಗವಿಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಲ.
Sridhara Swami raises a natural question: ‘if knowledge is so supreme, why does everyone not simply practise self-knowledge directly?’ The answer is in the second line. Only one made fit by long karma yoga gains it naturally, and not without karma yoga.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಯೋಗ’ವನ್ನು ಕರ್ಮಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿಯೋಗ ಎರಡೂ ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತನಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಮುಮುಕ್ಷು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂತರ ತನ್ನ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Shankara reads ‘yoga’ as both karma yoga and the yoga of concentration. Refined by them and made fit, the seeker finds knowledge in his own self after a long time.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿನ ‘ಯೋಗ’ವನ್ನು ಜ್ಞಾನದ ಆಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದ ಕರ್ಮಯೋಗ ಎಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಉಪದೇಶದಂತೆ ದಿನದಿನವೂ ಆಚರಿಸುವಂಥದ್ದು. ಈ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮುಂದೆ, ಜ್ಞಾನದ ಸಾಧನವನ್ನೂ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದದ್ದರ ಫಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja specifies that the yoga here is karma yoga that has taken the form of knowledge, practised day after day as taught. Madhva notes that from this verse on, the chapter closes by stating the means to knowledge and the result of what opposes it.
ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಒಂದು ಹಳೆಯ ಶ್ಲೋಕ ನಾಲ್ಕು ಪಾಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ: ಕಾಲು ಭಾಗ ಗುರುವಿನಿಂದ, ಕಾಲು ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ, ಕಾಲು ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಂದ, ಉಳಿದ ಕಾಲು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ. ಈ ಶ್ಲೋಕದ ‘ಕಾಲೇನ’ ಎಂಬ ಪದ, ಅಂದರೆ ‘ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ’, ಆ ಕೊನೆಯ ಪಾಲು.
An old verse divides learning into four quarters: a quarter from the teacher, a quarter from one’s own understanding, a quarter from fellow students, and the last quarter with time. The word kalena, ‘in time’, in this verse is that last quarter.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ಕಾಲೇನ’ ಎಂಬ ಒಂದು ಪದ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಆಳವಾದ ಕೌಶಲವೂ ಹೀಗೆಯೇ. ನಿತ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನೆಲವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಒಂದು ದಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ತಾನಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
The one word ‘in time’ teaches patience. Any deep skill is like this. Daily practice slowly prepares the ground, and one day the understanding dawns by itself.
‘ಸ್ವಯಂ’ ಎಂಬ ಪದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಾಧಾನ. ಗುರು ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಕಾಣುವುದು ನಾವೇ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಅನುಭವವನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
The word ‘by oneself’ is another comfort. The teacher shows the way, but in the end it is we who see. Another person’s experience cannot be borrowed.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ