ಮಕ್ಕಳು ಮೊದಲು ಕಲಿಯುವ ಗಣಪತಿ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಇಲಿಯ ವಾಹನ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೋದಕ, ಚಾಮರದಂತಹ ಕಿವಿ, ಹೀಗೆ ಗಣಪತಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನೇ ಇದು ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಲಯ ಹಾಡಿನಂತೆ ಸರಳವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಗುಂಪಾಗಿ ಹೇಳುವುದುಂಟು.
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಮೂಷಿಕವಾಹನ ಮೋದಕಹಸ್ತ ಚಾಮರಕರ್ಣ ವಿಲಂಬಿತಸೂತ್ರ ।
ವಾಮನರೂಪ ಮಹೇಶ್ವರಪುತ್ರ ವಿಘ್ನವಿನಾಯಕ ಪಾದ ನಮಸ್ತೇ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
मूषिकवाहन मोदकहस्त चामरकर्ण विलम्बितसूत्र ।
वामनरूप महेश्वरपुत्र विघ्नविनायक पाद नमस्ते ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
mūṣikavāhana modakahasta cāmarakarṇa vilambitasūtra |
vāmanarūpa maheśvaraputra vighnavināyaka pāda namaste ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಮೂಷಿಕವಾಹನ (मूषिकवाहन, mūṣikavāhana) = ಇಲಿಯನ್ನು ವಾಹನವಾಗಿ ಹೊಂದಿದವನೇ (O you who ride a mouse)
- ಮೋದಕಹಸ್ತ (मोदकहस्त, modakahasta) = ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೋದಕ ಹಿಡಿದವನೇ (O you who hold a modaka sweet)
- ಚಾಮರಕರ್ಣ (चामरकर्ण, cāmarakarṇa) = ಚಾಮರದಂತೆ ಬೀಸುವ ಕಿವಿಗಳುಳ್ಳವನೇ (O you whose ears are like fly whisks)
- ವಿಲಂಬಿತಸೂತ್ರ (विलम्बितसूत्र, vilambitasūtra) = ಇಳಿಬಿದ್ದ ಯಜ್ಞಸೂತ್ರವುಳ್ಳವನೇ (O you with the sacred thread hanging low)
- ವಾಮನರೂಪ (वामनरूप, vāmanarūpa) = ಗಿಡ್ಡ ರೂಪದವನೇ (O you of short stature)
- ಮಹೇಶ್ವರಪುತ್ರ (महेश्वरपुत्र, maheśvaraputra) = ಶಿವನ ಮಗನೇ (O son of Maheshvara)
- ವಿಘ್ನವಿನಾಯಕ (विघ्नविनायक, vighnavināyaka) = ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ನಾಯಕನೇ (O Vinayaka, remover of obstacles)
- ಪಾದ ನಮಸ್ತೇ (पाद नमस्ते, pāda namaste) = ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ (salutations to your feet)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಇಲಿಯನ್ನು ವಾಹನವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವವನೇ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೋದಕ ಹಿಡಿದವನೇ, ಚಾಮರದಂತಹ ಕಿವಿಗಳುಳ್ಳವನೇ, ಇಳಿಬಿದ್ದ ಯಜ್ಞಸೂತ್ರ ಧರಿಸಿದವನೇ, ಗಿಡ್ಡ ರೂಪದವನೇ, ಶಿವನ ಮಗನೇ, ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ವಿನಾಯಕನೇ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
O you who ride a mouse, who hold a modaka, whose ears are like fly whisks, who wear the sacred thread hanging low, who are short of stature, son of Shiva, Vinayaka who removes obstacles, salutations to your feet.
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆAbout this verse
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಪ್ರತಿ ಪದವೂ ಸಂಬೋಧನೆ, ಅಂದರೆ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕರೆಯುವ ರೂಪ. ಎರಡೆರಡು ಪದಗಳ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸ ಇರುವುದರಿಂದ ನೆನಪಿಡುವುದು ಸುಲಭ.
Every word in the verse is a vocative, calling Ganapati directly. The rhyming pairs of words make it easy to remember.
ವಿಲಂಬಿತಸೂತ್ರ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಸುತ್ತಿದ ಹಾವಿನ ನಡುಪಟ್ಟಿ ಎಂದು ಓದುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಇದನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಎಂದೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
Some read vilambitasutra as the serpent belt tied round his belly. Most take it as the sacred thread.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಗಣಪತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆ, ಗಿಡ್ಡ ದೇಹ, ಅಗಲ ಕಿವಿ, ಎಲ್ಲವೂ ಸುಂದರವೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ನಾಚಿಕೆ ಪಡಲು ಆರಂಭಿಸುವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಅಳತೆಗೂ ಸಿಗದ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹಾಡುವ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಪಾಠವೂ ಆಗಬಹುದು.
In Ganapati’s form, the large belly, the short body and the wide ears all seem beautiful. At the age when children begin to feel shy of their bodies, a verse that lovingly sings a form that fits no standard measure can be a good lesson too.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ