ಭಗವದ್ಗೀತೆ 3.1 ಅರ್ಥ: ಜ್ಯಾಯಸೀ ಚೇತ್ಕರ್ಮಣಸ್ತೇ

ಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಶುರುವಾಗುವುದು ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಆಕ್ಷೇಪದಿಂದ. ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ‘ಕರ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯೋಗಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಕೆಳಗಿನದು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೆಯಿಂದ ಮುಗಿಸಿದ್ದ. ಅದನ್ನೇ ಹಿಡಿದು ಅರ್ಜುನ ‘ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಯುದ್ಧ ಏಕೆ’ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

The third chapter opens not with a question but with a protest. In the second chapter Krishna had said that action stands far below buddhi yoga, and had closed with praise of the person of steady wisdom. Sridhara Swami joins the thread: taking hold of exactly that, Arjuna asks why, then, this war.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಆಧಾರಸ್ತಂಭ. ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ಒಬ್ಬನೇ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕೃಷ್ಣನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಅರ್ಜುನನ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಏಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ. ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಜುನ ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವನ ಗೊಂದಲವೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

For Shankara this verse is a pillar. His argument is that if Krishna had meant one and the same person to carry both knowledge and action together, Arjuna’s question could not have arisen at all. Arjuna’s confusion is itself the evidence that he heard two distinct paths.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಓದು ಬೇರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠೆ ಆತ್ಮದರ್ಶನದ ಸಾಧನ, ಮತ್ತು ಕರ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಆ ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಾಧನ. ಆತ್ಮದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾದರೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವೇ ಆಗಿರುವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ಇಳಿಸುತ್ತೀಯೆ ಎಂಬುದು ಅರ್ಜುನನ ಆಕ್ಷೇಪ ಎಂದು ಅವರು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸರಳವಾಗಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ: ನಿವೃತ್ತಿಯ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೀಯೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಶ್ನೆ.

Ramanuja reads it differently. For him knowledge is the means of seeing the self, and action is what produces that knowledge. His Arjuna is asking: if seeing the self requires the activity of the senses to cease, why send me into a war that is nothing but the activity of the senses? Madhva puts it more plainly still: why send me to war without the path of withdrawal?

ಘೋರ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ’ ಎಂದು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಜುನ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕಠಿಣ ಎನ್ನುತ್ತಿಲ್ಲ, ಕ್ರೂರ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

Sridhara Swami glosses ghora as ‘made of violence’. Arjuna is not calling the war hard. He is calling it cruel.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಮೇಲಿನವರು ಹೇಳುವ ಆದರ್ಶಕ್ಕೂ ಅವರೇ ಕೊಡುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಅಂತರ ಕಂಡಾಗ ಹುಟ್ಟುವ ಸಿಟ್ಟು ಇದು. ‘ರೋಗಿಯ ಜೊತೆ ಕೂತು ಮಾತಾಡುವುದೇ ಮುಖ್ಯ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ದಿನಕ್ಕೆ ಎಪ್ಪತ್ತು ರೋಗಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟರೆ ಕೇಳುವವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏಳುವುದು ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ.

This is the anger that rises when the ideal people preach and the work they hand you do not match. Tell someone that sitting with the patient is what matters, then give them seventy patients for the day, and this is the question that forms in their mind.

ಅರ್ಜುನನ ಸೊಗಸು ಅವನು ಸುಮ್ಮನಾಗದಿರುವುದರಲ್ಲಿದೆ. ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತಲೆಯಾಡಿಸಿ ಹೋಗುವುದು ಸುಲಭ. ಎಲ್ಲಿ ತಿಕ್ಕಾಟ ಇದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟು ಕೇಳಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ಹುಟ್ಟಿತು.

What is fine in Arjuna is that he does not go quiet. Nodding and walking away is the easy thing. This chapter exists because he said the contradiction out loud.