ಭಗವದ್ಗೀತೆ 3.33 ಅರ್ಥ: ಸದೃಶಂ ಚೇಷ್ಟತೇ ಸ್ವಸ್ಯಾಃ

ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂದರೆ ಏನು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರು ಒಮ್ಮತದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಅದನ್ನು ‘ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಧರ್ಮ ಅಧರ್ಮಗಳ ಸಂಸ್ಕಾರ, ಈ ಜನ್ಮದ ಮೊದಲಲ್ಲೇ ವ್ಯಕ್ತವಾದದ್ದು’ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳೂ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರೂ ಪೂರ್ವಸಂಸ್ಕಾರ ಎಂದೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

On what prakriti means here the acharyas agree. Shankara glosses it as the impressions of the good and bad acts done before, already manifest at the beginning of this birth. Sridhara Swami and Madhva both simply call it the previous samskara.

ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಏಕೆ ಬಂತು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಫಲ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಇದು ಉತ್ತರ.

Sridhara Swami also says why the verse comes here. It answers the question: if the reward is so great, why does not everyone restrain the senses and do his own duty?

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ತಕ್ಷಣವೇ ಬರುವ ತೊಂದರೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆಯೇ ನಡೆಯುವುದಾದರೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಲ್ಲದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಪುರುಷಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಜಾಗವೇ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ತೊಂದರೆಗೆ ಉತ್ತರ ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

Shankara honestly raises the difficulty that follows at once. If every creature moves only according to its nature, and nobody is without a nature, then human effort has no field and scripture becomes pointless. He himself signals that the answer is in the next verse.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಜ್ಞಾನಯೋಗದ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸದಾ ಅನುಸಂಧಾನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ತಿಳಿದವನೂ ಹಳೆಯ ವಾಸನೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೇ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಕಿದ ನಿಗ್ರಹ ಒಂದೇ ಏನು ಮಾಡೀತು ಎಂಬುದು ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆ.

Ramanuja applies it to the difficulty of the yoga of knowledge. Though the scriptures say the nature of the self should always be kept in view, even a man of knowledge moves among objects in keeping with his old impressions. What, he asks, will a restraint laid down by scripture do by itself?

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ನಿರಾಶಾದಾಯಕವಾದ ಮಾತು. ಗೊತ್ತಿರುವುದೇ ಬೇರೆ, ಮಾಡುವುದೇ ಬೇರೆ. ಧೂಮಪಾನ ಕೆಟ್ಟದ್ದೆಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಂದೇ ಸಾಕಾಗಿದ್ದರೆ ಯಾರೂ ಸೇದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

This is an honest and slightly discouraging sentence. Knowing is one thing and doing is another. Everyone knows smoking is harmful. If knowledge alone were enough, nobody would smoke.

ಆದರೆ ಇದನ್ನು ‘ಪ್ರಯತ್ನ ವ್ಯರ್ಥ’ ಎಂದು ಓದಬಾರದು. ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕ ನೇರವಾಗಿ ಆ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಇಷ್ಟು: ಬರೀ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹೊರಟರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೋಲುತ್ತೇವೆ.

But it must not be read as ‘effort is useless’. The next verse breaks that misreading directly. What is said here is only this: setting out to face one’s nature with willpower alone usually ends in defeat.