ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ವಶುರಾನ್ಸುಹೃದಶ್ಚೈವ ಸೇನಯೋರುಭಯೋರಪಿ ।
ತಾನ್ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಸ ಕೌಂತೇಯಃ ಸರ್ವಾನ್ಬಂಧೂನವಸ್ಥಿತಾನ್ ॥ 27 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥ 27 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
śvaśurānsuhṛdaścaiva senayorubhayorapi |
tānsamīkṣya sa kaunteyaḥ sarvānbandhūnavasthitān || 27 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಶ್ವಶುರಾನ್ (श्वशुरान्, śvaśurān) = ಮಾವಂದಿರನ್ನು (fathers-in-law)
- ಸುಹೃದಃ (सुहृदः, suhṛdaḥ) = ಹಿತೈಷಿಗಳನ್ನು (well-wishers)
- ಚ ಏವ (च एव, ca eva) = ಮತ್ತು ಕೂಡ (and also)
- ಸೇನಯೋಃ (सेनयोः, senayoḥ) = ಸೈನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (in the armies)
- ಉಭಯೋಃ (उभयोः, ubhayoḥ) = ಎರಡೂ (both)
- ಅಪಿ (अपि, api) = ಕೂಡ (even)
- ತಾನ್ (तान्, tān) = ಅವರನ್ನು (them)
- ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ (समीक्ष्य, samīkṣya) = ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿ (having looked closely at)
- ಸಃ (सः, saḥ) = ಆ (he)
- ಕೌಂತೇಯಃ (कौन्तेयः, kaunteyaḥ) = ಕುಂತಿಯ ಮಗ (the son of Kunti)
- ಸರ್ವಾನ್ (सर्वान्, sarvān) = ಎಲ್ಲ (all)
- ಬಂಧೂನ್ (बन्धून्, bandhūn) = ಬಂಧುಗಳನ್ನು (kinsmen)
- ಅವಸ್ಥಿತಾನ್ (अवस्थितान्, avasthitān) = ನಿಂತಿರುವ (standing arrayed)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಎರಡೂ ಸೈನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾವಂದಿರನ್ನೂ ಹಿತೈಷಿಗಳನ್ನೂ ಕಂಡನು. ಹಾಗೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಎಲ್ಲ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿದ ಕುಂತಿಯ ಮಗ,
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
fathers-in-law and well-wishers, in both armies. Having looked closely at all those kinsmen standing arrayed, the son of Kunti,
ಚಿಂತನ (Reflection)
ಅಧ್ಯಾಯ ತಿರುಗುವುದು ಇಲ್ಲಿ. ಏಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಕಂಡ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಹಾ ಅಧರ್ಮ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿಗಳೂ ಆನಂದಗಿರಿಗಳೂ ಇದನ್ನು ವಿಪರೀತಬುದ್ಧಿ, ತಲೆಕೆಳಗಾದ ತಿಳಿವು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಯುದ್ಧ ಅವನ ಸ್ವಧರ್ಮ, ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಧಿಸಿದ್ದು. ಆ ತಪ್ಪು ತಿಳಿವಿನ ಹಿಂದೆ ಮಧುಸೂದನರಿಗೆ ಕಾಣುವುದು ಮಮಕಾರ, ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಭಾವ. ಅದರಿಂದ ಶೋಕ, ಮೋಹ. ವಿವೇಕ ಸೋಲುತ್ತದೆ. ಆಗಲೇ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡ ತನ್ನ ಕೆಲಸದಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬಯಸುತ್ತಾನೆ.
Here the chapter turns, and the commentators say why. Seeing them all, Arjuna comes to think that killing is a great wrong. Madhusudana Saraswati and Anandagiri call that a reversed view, because this war was his own dharma and scripture had enjoined it. Behind the mistake Madhusudana sees mamakara, the sense of ‘mine’. Grief and delusion follow, judgement is overpowered, and a man who had already taken up his own work wants to walk away from it.
ಶ್ರೀ ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿಗಳ ಗೂಢಾರ್ಥದೀಪಿಕಾ; ಶ್ರೀ ಆನಂದಗಿರಿಗಳ ಭಾಷ್ಯಟೀಕೆ
Sri Madhusudana Saraswati, Gudhartha Dipika; Sri Anandagiri, Tika on the Bhashya
ಶ್ಲೋಕ 1.27ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 1.27
‘ಸಖ’ ಮತ್ತು ‘ಸುಹೃದ್’ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳ ನಡುವೆ ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಖರು ಗೆಳೆಯರು. ಸುಹೃದರು ಹಿಂದೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದವರು. ‘ಸೇನಯೋರುಭಯೋರಪಿ’, ಅಂದರೆ ಎರಡೂ ಸೈನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಮಾತು ಮುಖ್ಯ. ಅರ್ಜುನನ ಮಾವ ದ್ರುಪದ ಅವನದೇ ಕಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಯುದ್ಧ ನಡೆದರೆ ಎರಡೂ ಕಡೆ ತನ್ನವರೇ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಇಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
Sridhara Swami points to a fine difference between two words. The sakhas are companions. The suhrids are those who once did one a kindness. The phrase senayor ubhayor api, ‘in both armies’, is important, because Arjuna’s father-in-law Drupada stands on his own side. Here the realisation dawns that if the war is fought, his own people will die on both sides.
‘ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ’ ಎಂಬ ಪದ ಹಿಂದಿನ ‘ಅಪಶ್ಯತ್‌’ಗಿಂತ ಆಳವಾದ ನೋಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: ಸುತ್ತಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡುವುದು. ಅದಲ್ಲದೆ ಸಂಜಯ ಇಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ‘ಕೌಂತೇಯ’, ಕುಂತಿಯ ಮಗ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮನಸ್ಸು ಮೃದುವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಬರುವುದನ್ನು ಕೆಲವರು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
The word samikshya suggests a deeper look than the earlier apashyat: looking all around, looking well. Sanjaya also calls Arjuna kaunteya here, ‘the son of Kunti’. Some find it meaningful that the mother’s name comes at the moment the heart is softening.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಡೆ ಗೆದ್ದರೂ ಸೋಲುವುದು ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬ. ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಇದು ಕಂಡದ್ದು ಎರಡೂ ಕಡೆ ನೋಡಿದಾಗ.
Whichever side wins this war, the one who loses is a single family. Arjuna saw this when he looked at both sides.
ಮನೆಯೊಳಗಿನ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೀಗೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ತೀರ್ಪು ಒಬ್ಬರ ಪರವಾಗಿ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಖಾಲಿ ಉಳಿಯುವ ಕುರ್ಚಿಗಳು ಎರಡೂ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.
Disputes within a family are often like this. The verdict may go in one person’s favour. But on a festival day, there are empty chairs in both houses.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ