ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅಸ್ಮಾಕಂ ತು ವಿಶಿಷ್ಟಾ ಯೇ ತಾನ್ನಿಬೋಧ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ।
ನಾಯಕಾ ಮಮ ಸೈನ್ಯಸ್ಯ ಸಂಜ್ಞಾರ್ಥಂ ತಾನ್ಬ್ರವೀಮಿ ತೇ ॥ 7 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥ 7 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
asmākaṃ tu viśiṣṭā ye tānnibodha dvijottama |
nāyakā mama sainyasya saṃjñārthaṃ tānbravīmi te || 7 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಸ್ಮಾಕಮ್ (अस्माकम्, asmākam) = ನಮ್ಮವರಲ್ಲಿ (among us)
- ತು (तु, tu) = ಆದರೆ (but)
- ವಿಶಿಷ್ಟಾಃ (विशिष्टाः, viśiṣṭāḥ) = ವಿಶಿಷ್ಟರಾದವರು, ಪ್ರಮುಖರು (the distinguished)
- ಯೇ (ये, ye) = ಯಾರು (who)
- ತಾನ್ (तान्, tān) = ಅವರನ್ನು (them)
- ನಿಬೋಧ (निबोध, nibodha) = ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ (take note of)
- ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ (द्विजोत्तम, dvijottama) = ಓ ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ (O best of the twice-born)
- ನಾಯಕಾಃ (नायकाः, nāyakāḥ) = ನಾಯಕರು (the leaders)
- ಮಮ (मम, mama) = ನನ್ನ (my)
- ಸೈನ್ಯಸ್ಯ (सैन्यस्य, sainyasya) = ಸೈನ್ಯದ (of the army)
- ಸಂಜ್ಞಾರ್ಥಮ್ (संज्ञार्थम्, saṃjñārtham) = ನಿಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲು (for your attention)
- ತಾನ್ (तान्, tān) = ಅವರನ್ನು (them)
- ಬ್ರವೀಮಿ (ब्रवीमि, bravīmi) = ಹೇಳುತ್ತೇನೆ (I name)
- ತೇ (ते, te) = ನಿಮಗೆ (to you)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆದರೆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ನಮ್ಮವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ. ನನ್ನ ಸೈನ್ಯದ ಆ ನಾಯಕರನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲು ಹೆಸರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
But know also, O best of the twice-born, those who stand out on our side, the leaders of my army. I name them for your attention.
ಚಿಂತನ (Reflection)
ಇಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರಬಹುದಾದ ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರೂ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಸೈನ್ಯ ಕಂಡು ಇಷ್ಟು ಹೆದರಿದ್ದರೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಕೊ. ಯುದ್ಧದ ಹಠ ಏಕೆ? ದುರ್ಯೋಧನನ ‘ತು’ (ಆದರೆ) ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ. ಆ ಒಂದು ಪದದಿಂದ ಅವನು ಒಳಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿ ಧೈರ್ಯದ ಮುಖ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿಗಳೂ ಆನಂದಗಿರಿಗಳೂ. ಆಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರದ ವಿನಯ. ಉಳಿದವರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಕೆಲವರ ಹೆಸರನ್ನಷ್ಟೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಯದ್ದೇನನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ.
Both commentators hear an unspoken reply from Drona here: if their army frightens you so much, make peace. Why insist on war? Duryodhana’s ‘but’ answers that. With that one word, Madhusudana Saraswati and Anandagiri say, he covers the fear that has risen in him and puts on boldness. Then comes the careful courtesy. I name a few only to stand for the rest, and I am not telling you anything you do not know.
ಶ್ರೀ ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿಗಳ ಗೂಢಾರ್ಥದೀಪಿಕಾ; ಶ್ರೀ ಆನಂದಗಿರಿಗಳ ಭಾಷ್ಯಟೀಕೆ
Sri Madhusudana Saraswati, Gudhartha Dipika; Sri Anandagiri, Tika on the Bhashya
ಶ್ಲೋಕ 1.7ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 1.7
ಎದುರಾಳಿಯ ಪಟ್ಟಿ ಮುಗಿಸಿ ದುರ್ಯೋಧನ ತನ್ನ ಪಕ್ಷದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ‘ತು’, ಅಂದರೆ ‘ಆದರೆ’, ಆ ತಿರುವಿನ ಗುರುತು. ಒಳಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಧೈರ್ಯ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಈ ಪದದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿಗಳು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಸಂಜ್ಞಾರ್ಥಮ್’ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವರು ಕೊಡುವ ಅರ್ಥವೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದೆ: ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ವೀರರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರನ್ನು ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಸರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Having finished the enemy’s list, Duryodhana turns to his own side, and tu, ‘but’, marks that turn. Madhusudana Saraswati reads in this word an attempt to cover the fear that has risen inside and to show courage instead. His reading of samjnartham is subtle too: I am not telling you anything you do not know. Among countless heroes I name a few, only to identify them.
ದ್ರೋಣರನ್ನು ದುರ್ಯೋಧನ ‘ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಗೌರವದ ಸಂಬೋಧನೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಇದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಧ್ವನಿಯನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ: ನೀವು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂಶಯ ಅದರಲ್ಲಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ವಾಕ್ಯ ಶುರುವಾಗುವುದು ‘ಅಸ್ಮಾಕಮ್’, ಅಂದರೆ ‘ನಮ್ಮ’ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ. ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅದು ‘ಮಮ ಸೈನ್ಯಸ್ಯ’, ಅಂದರೆ ‘ನನ್ನ ಸೈನ್ಯ’ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
Duryodhana addresses Drona as dvijottama, ‘best of the twice-born’. On the surface it is a respectful address. But some commentators hear another tone in it: you are a brahmin by birth, and you may go soft in battle. Notice a small shift as well. The sentence begins with asmakam, ‘our’. By the time it ends it has become mama sainyasya, ‘of my army’.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಿಷಯ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿರುವವರಿಗೇ ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಹೊರಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆತಂಕದ ಲಕ್ಷಣ. ಈ ಹೆಸರುಗಳೆಲ್ಲ ದ್ರೋಣರಿಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇದೆ. ದುರ್ಯೋಧನ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ತನಗೇ.
Setting out to explain something to a person who knows it well is usually a sign of anxiety. Drona knows all these names. Duryodhana is saying them to himself.
‘ನಮ್ಮ’ ಎಂಬುದು ‘ನನ್ನ’ ಆಗುವ ಆ ಕ್ಷಣವೂ ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಶುರುಮಾಡಿದ ಕೆಲಸ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಒಬ್ಬರ ಹಠವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೇಳುವವರಿಗೇ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
We know that moment too, when ‘our’ becomes ‘my’. Work begun together turns, as pressure rises, into one person’s insistence, and the speaker does not even notice.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ