ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅಹೋ ಬತ ಮಹತ್ಪಾಪಂ ಕರ್ತುಂ ವ್ಯವಸಿತಾ ವಯಮ್ ।
ಯದ್ರಾಜ್ಯಸುಖಲೋಭೇನ ಹಂತುಂ ಸ್ವಜನಮುದ್ಯತಾಃ ॥ 45 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः ॥ 45 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
aho bata mahatpāpaṃ kartuṃ vyavasitā vayam |
yadrājyasukhalobhena hantuṃ svajanamudyatāḥ || 45 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಹೋ ಬತ (अहो बत, aho bata) = ಅಯ್ಯೋ, ಎಂಥ ದುರದೃಷ್ಟ (alas, what a pity)
- ಮಹತ್ (महत्, mahat) = ದೊಡ್ಡ (great)
- ಪಾಪಮ್ (पापम्, pāpam) = ಪಾಪವನ್ನು (sin)
- ಕರ್ತುಮ್ (कर्तुम्, kartum) = ಮಾಡಲು (to commit)
- ವ್ಯವಸಿತಾಃ (व्यवसिताः, vyavasitāḥ) = ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದೇವೆ (have resolved)
- ವಯಮ್ (वयम्, vayam) = ನಾವು (we)
- ಯತ್ (यत्, yat) = ಏಕೆಂದರೆ (in that)
- ರಾಜ್ಯಸುಖಲೋಭೇನ (राज्यसुखलोभेन, rājyasukhalobhena) = ರಾಜ್ಯಸುಖದ ಲೋಭದಿಂದ (out of greed for the pleasures of a kingdom)
- ಹಂತುಮ್ (हन्तुम्, hantum) = ಕೊಲ್ಲಲು (to kill)
- ಸ್ವಜನಮ್ (स्वजनम्, svajanam) = ನಮ್ಮವರನ್ನು (our own people)
- ಉದ್ಯತಾಃ (उद्यताः, udyatāḥ) = ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದೇವೆ (are ready)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅಯ್ಯೋ, ರಾಜ್ಯಸುಖದ ಲೋಭದಿಂದ ನಮ್ಮವರನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ಎಂಥ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪ ಮಾಡಲು ನಾವು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ!
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Alas, what a great sin we have resolved to commit, ready to kill our own people out of greed for the pleasures of a kingdom!
ಚಿಂತನ (Reflection)
ಅರ್ಜುನ ತನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಬಂಧುವಧೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುವ ಯುದ್ಧದ ನಿಶ್ಚಯವೇ ಮಹಾಪಾಪ… ಇನ್ನು ಯುದ್ಧದ ಮಾತೇನು ಎಂದು ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿಗಳು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇಷ್ಟು ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೇಕೆ ಬಂದೆ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಕೇಳಿದರೆ? ವಿಚಾರ ಮಾಡದೆ, ಉದ್ಧಟತನದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡೆ. ‘ಅಯ್ಯೋ’ ಎಂಬ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಆನಂದಗಿರಿಗಳಿಗೆ ಒಡೆದ ಹೃದಯ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಗುಣ, ಯಾವುದು ದೋಷ ಎಂದು ಬಲ್ಲವರೇ ರಾಜ್ಯಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದು ಅತಿ ಕಷ್ಟದ ಸಂಗತಿ.
Arjuna turns on himself. Even the decision to fight, Madhusudana Saraswati reads, is a great wrong when it ends in the killing of kin… never mind the fighting. And if someone asks, ‘Then why did you come here so eager?’ Because I acted in pride, without thinking it through. Anandagiri hears a broken heart in ‘alas’. For people who can tell right from wrong, to be doing this for the pleasures of a kingdom is the hardest thing.
ಶ್ರೀ ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿಗಳ ಗೂಢಾರ್ಥದೀಪಿಕಾ; ಶ್ರೀ ಆನಂದಗಿರಿಗಳ ಭಾಷ್ಯಟೀಕೆ
Sri Madhusudana Saraswati, Gudhartha Dipika; Sri Anandagiri, Tika on the Bhashya
ಶ್ಲೋಕ 1.45ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 1.45
‘ಅಹೋ ಬತ’ ಎಂಬುದು ತೀವ್ರ ವಿಷಾದದ ಉದ್ಗಾರ. ಮೂವತ್ತೆಂಟನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಲೋಭ ಎದುರಾಳಿಗಳದಾಗಿತ್ತು: ‘ಲೋಭೋಪಹತಚೇತಸಃ’. ಇಲ್ಲಿ ಅದೇ ಲೋಭ ಅರ್ಜುನನ ಪಕ್ಷದ ಕಡೆಗೇ ತಿರುಗುತ್ತದೆ: ‘ರಾಜ್ಯಸುಖಲೋಭೇನ’, ನಾವು. ಅರ್ಜುನ ಆರೋಪದ ಬೆರಳನ್ನು ತನ್ನತ್ತಲೇ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Aho bata is a cry of deep lament. In the thirty-eighth verse the greed belonged to those opposite: lobhopahatachetasah. Here the same greed turns towards his own side: rajyasukhalobhena, and the subject is ‘we’. Arjuna points the finger of accusation at himself.
ಆದರೆ ಈ ಆತ್ಮನಿಂದೆ ನ್ಯಾಯವೇ? ಯುದ್ಧ ತಪ್ಪಿಸಲು ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಕೊನೆಗೆ ಐದು ಊರುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿದ್ದ, ದುರ್ಯೋಧನ ಸೂಜಿಯ ಮೊನೆಯಷ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದ ಎಂದು ಉದ್ಯೋಗ ಪರ್ವ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ‘ವ್ಯವಸಿತಾಃ’, ಅಂದರೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಏನೂ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಅಪರಾಧ ಆಗಿಹೋದಂತೆ ಮಾತಾಡುವ ಧಾಟಿ ಇದೆ.
But is this self-accusation fair? The Udyoga Parva relates that, to avoid war, Yudhishthira finally asked for only five villages, and Duryodhana refused to give even as much land as the point of a needle. And the word vyavasitah, ‘we have resolved’, speaks as though the crime were already done, though nothing has yet been done.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ದುಃಖ ತೀವ್ರವಾದಾಗ ಅದು ಹೊರಗಿನವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆಯೇ ತಿರುಗುತ್ತದೆ: ‘ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ತಪ್ಪು’, ‘ನಾನೇ ಸ್ವಾರ್ಥಿ’. ನಿಜವಾದ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕೂ ಈ ಬಗೆಯ ಅತಿಯಾದ ಆತ್ಮನಿಂದೆಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.
When sorrow is intense, it leaves others aside and turns on us: it is all my fault, I am the selfish one. There is a difference between true remorse and this kind of excessive self-blame.
ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ನಡೆದದ್ದನ್ನು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ತೂಗುತ್ತದೆ. ಅತಿಯಾದ ಆತ್ಮನಿಂದೆ ಎಲ್ಲ ತೂಕದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ತಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಆಪ್ತರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ರೋಗಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಂಥವರಿಗೆ ತೀರ್ಪು ಹೇಳುವವರಿಗಿಂತ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಬೇಕು.
Remorse weighs what happened fairly. Excessive self-blame puts all the weights on one pan of the scale. It is often seen in those who have lost someone close, and in those who have cared for a patient for a long time. They need someone who will listen patiently more than someone who passes judgement.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ