ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಕೃತ್ಯೈವ ಚ ಕರ್ಮಾಣಿ ಕ್ರಿಯಮಾಣಾನಿ ಸರ್ವಶಃ।
ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ತಥಾತ್ಮಾನಮಕರ್ತಾರಂ ಸ ಪಶ್ಯತಿ ॥ 29 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
प्रकृत्यैव च कर्माणि क्रियमाणानि सर्वशः।
यः पश्यति तथात्मानमकर्तारं स पश्यति ॥ 29 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
prakṛtyaiva ca karmāṇi kriyamāṇāni sarvaśaḥ|
yaḥ paśyati tathātmānamakartāraṃ sa paśyati || 29 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಏವ ಚ (प्रकृत्या एव च, prakṛtyā eva ca) = ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದಲೇ (by prakriti alone)
- ಕರ್ಮಾಣಿ ಸರ್ವಶಃ ಕ್ರಿಯಮಾಣಾನಿ (कर्माणि सर्वशः क्रियमाणानि, karmāṇi sarvaśaḥ kriyamāṇāni) = ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ (all actions are being done in every way)
- ತಥಾ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಅಕರ್ತಾರಮ್ (तथा आत्मानम् अकर्तारम्, tathā ātmānam akartāram) = ಹಾಗೆಯೇ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕರ್ತೃವಲ್ಲದ್ದಾಗಿ (and the self as a non-doer)
- ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸಃ ಪಶ್ಯತಿ (यः पश्यति सः पश्यति, yaḥ paśyati saḥ paśyati) = ಯಾರು ಕಾಣುತ್ತಾನೋ ಅವನೇ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ (one who sees this truly sees)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ, ಆತ್ಮ ಕರ್ತೃವಲ್ಲ ಎಂದು ಯಾರು ಕಾಣುತ್ತಾನೋ ಅವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
One who sees that all actions are done in every way by prakriti alone, and that the self is not the doer, truly sees.
ಶ್ಲೋಕ 13.29ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 13.29
ಮತ್ತೆ ‘ಸ ಪಶ್ಯತಿ’. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಒಂದು ಸಂದೇಹಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ: ಕೆಲವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಕರ್ಮ, ಕೆಲವರು ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ, ಹಾಗಾದರೆ ಆತ್ಮ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಸಮ ಹೇಗೆ? ಉತ್ತರ: ಕರ್ಮ ದೇಹೇಂದ್ರಿಯಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ ಪ್ರಕೃತಿಯದು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಭಗವಂತನ ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕ ಮಾಯೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ‘ಮಾಯಾಂ ತು ಪ್ರಕೃತಿಂ ವಿದ್ಯಾತ್’ ಎಂಬ ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರದ ಮಾತನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆತ್ಮ ಆಕಾಶದಂತೆ ಉಪಾಧಿರಹಿತ, ಅಕರ್ತೃ.
Again ‘sa pashyati’. Sridhara Swami calls this the answer to a doubt: we see some do good deeds and some bad, so how is the self the same in all? The answer: action belongs to prakriti, transformed into body and senses. Shankara calls the prakriti here the Lord’s maya made of the three gunas, and quotes the Shvetashvatara’s ‘mayam tu prakritim vidyat’. The self, like space, is without adjuncts and is not the doer.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ: ದೇಹೇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕರ್ತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಕಾರಣ. ಆತ್ಮವನ್ನು ಜ್ಞಾನಾಕಾರವಾಗಿ, ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಕರ್ತೃವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಂಯೋಗ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬಂದದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ‘ಆತ್ಮವನ್ನು ಅಕರ್ತೃವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ‘ಅಕರ್ತೃತ್ವ’ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾತಲ್ಲ, ‘ನಾನೇ ಮಾಡಿದೆ’ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಡುವ ಮಾತು ಎಂದು ಹಲವರು ಓದುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja recalls the twentieth verse: in the agency of body and senses prakriti is the cause. One who sees the self as of the form of knowledge, not a doer in its own nature, understands that its contact with prakriti has come from karma. Madhva says briefly, ‘one who sees the self as not the doer, sees.’ Many read this ‘non-doership’ not as a way of escaping responsibility but as letting go of the pride ‘I alone did it’.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಯಶಸ್ಸು ಬಂದಾಗ ‘ನಾನೇ ಮಾಡಿದೆ’ ಎಂಬ ಭಾವ ಸಹಜ. ಆದರೆ ಯಾವ ಕೆಲಸವೂ ಒಬ್ಬರಿಂದಲೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ: ತಂಡ, ಸಾಧನಗಳು, ಸಂದರ್ಭ, ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
When success comes the feeling ‘I did it’ is natural. Yet no work is done by one person alone: the team, the tools, the circumstances and the health of the body all have a share in it.
ಇದನ್ನು ಕಂಡರೆ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿನಯ, ಸೋಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಅತಿಯಾಗಿ ದೂಷಿಸದಿರುವುದು, ಎರಡೂ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ತಪ್ಪಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ನಮ್ಮದೇ.
Seeing this makes both easier: humility in success, and not blaming oneself excessively in failure. Still, when something goes wrong, the duty to own it and set it right is ours.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ