ಭಗವದ್ಗೀತೆ 7.2 ಅರ್ಥ: ಜ್ಞಾನಂ ತೇಽಹಂ ಸವಿಜ್ಞಾನಮ್

ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ, ಈ ಎರಡು ಪದಗಳೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮೂವರು ಆಚಾರ್ಯರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

The two words jnana and vijnana make up the very name of the chapter. The three acharyas explain the difference between them in different ways.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಸವಿಜ್ಞಾನಂ’ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ವಾನುಭವಯುಕ್ತಂ’, ತನ್ನ ಅನುಭವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜ್ಞಾನ. ಭಗವಂತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಜ್ಞಾನ ದುರ್ಲಭ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹೊಗಳಿಕೆ ಕೇಳುವವನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಎಂದೂ ಅವರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

For Shankara ‘savijnanam’ means ‘svanubhava-yuktam’, knowledge joined with one’s own experience. One who knows the truth of the Lord comes to know everything, and so this knowledge is rare, he says, building a bridge to the next verse. He also notes that this praise is meant to draw the listener’s attention.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಭಗವಂತನ ಸ್ವರೂಪದ ತಿಳಿವು. ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ‘ವಿವಿಕ್ತಾಕಾರ’ದ ತಿಳಿವು: ಚೇತನ ಅಚೇತನಗಳ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಭಗವಂತ ಹೇಗೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧನಾಗಿ, ಅನಂತ ಕಲ್ಯಾಣಗುಣಗಳುಳ್ಳವನಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರ ಅರಿವು.

For Ramanuja jnana is knowledge of the Lord’s own nature. Vijnana is knowledge of him as distinct: how he stands apart from all things, sentient and insentient, opposed to every defect and possessed of countless auspicious qualities.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಜ್ಞಾನ ಭಗವಂತನ ವಿಷಯದ ಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶೇಷ ಜ್ಞಾನ. ‘ರಸೋಽಹಮಪ್ಸು’ ಎಂದು ಮುಂದೆ ಬರುವ ವಿವರಗಳೇ ಆ ವಿಶೇಷ ಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಅವರು ಎಂಟನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

Madhva puts it briefly: jnana is knowledge about the Lord, and vijnana is specific knowledge. At the eighth verse he identifies the details that begin with ‘raso’ham apsu’ as that specific knowledge.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದರೆ ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೂರಾರು ಪುಟಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಅದು ಮಾಹಿತಿ. ಅದೇ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದ ವೈದ್ಯರ ತಿಳಿವು ಬೇರೆ ಬಗೆಯದು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಇದೊಂದು ಸರಳ ಹೋಲಿಕೆ.

A search on the internet brings up hundreds of pages about an illness. That is information. The understanding of a doctor who has seen the same illness closely many times is of another kind. This is one simple way of seeing the difference between jnana and vijnana in Shankara’s sense.

ಈ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಮಿತಿಯೂ ಇದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆ ಬರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ‘ಬೇರೇನೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂಬುದು ಬದುಕಿನ ಪರಮ ಗುರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ತಿಳಿವಿನ ಬಗ್ಗೆ, ಲೋಕದ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

The comparison has its limits. In medicine learning never ends, and new research keeps coming. Shankara’s gloss suggests that ‘nothing else remains’ refers to the knowledge needed for life’s highest goal, not to information about the world.