ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರೇಷು ಕಶ್ಚಿದ್ಯತತಿ ಸಿದ್ಧಯೇ।
ಯತತಾಮಪಿ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಕಶ್ಚಿನ್ಮಾಂ ವೇತ್ತಿ ತತ್ತ್ವತಃ ॥ 3 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये।
यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः ॥ 3 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścidyatati siddhaye|
yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ || 3 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರೇಷು (मनुष्याणां सहस्रेषु, manuṣyāṇāṃ sahasreṣu) = ಸಾವಿರಾರು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ (among thousands of people)
- ಕಶ್ಚಿತ್ ಸಿದ್ಧಯೇ ಯತತಿ (कश्चित् सिद्धये यतति, kaścit siddhaye yatati) = ಯಾರೋ ಒಬ್ಬನು ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ (hardly one strives for perfection)
- ಯತತಾಮ್ ಅಪಿ ಸಿದ್ಧಾನಾಮ್ (यतताम् अपि सिद्धानाम्, yatatām api siddhānām) = ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿಯೂ (even among the accomplished who strive)
- ಕಶ್ಚಿತ್ ಮಾಂ ತತ್ತ್ವತಃ ವೇತ್ತಿ (कश्चित् मां तत्त्वतः वेत्ति, kaścit māṃ tattvataḥ vetti) = ಯಾರೋ ಒಬ್ಬನು ನನ್ನನ್ನು ಇದ್ದಂತೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ (hardly one knows me as I truly am)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸಾವಿರಾರು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬನು ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬನು ನನ್ನನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ, ಇದ್ದಂತೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Among thousands of people, hardly one strives for perfection. And among those accomplished ones who strive, hardly one knows me as I truly am.
ಶ್ಲೋಕ 7.3ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 7.3
ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟು ದುರ್ಲಭ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಜ್ಞಾನದ ದೌರ್ಲಭ್ಯದ ಮಾತು ಎಂದು ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
The verse tells in two steps how rare the knowledge of the last verse is. Madhva marks it in a single sentence as a statement of how hard that knowledge is to gain.
ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರನ್ನೇ ‘ಸಿದ್ಧರು’ ಎಂದು ಕರೆದಿರುವುದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಒಗಟು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರು ಅದರಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧರು. ಅವರಲ್ಲಿಯೂ ಭಗವಂತನನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಯುವವರು ಕೆಲವರೇ.
Calling those who are still striving ‘accomplished’ is a small puzzle. Shankara resolves it this way: those who strive for liberation are accomplished by that very striving. Even among them, few know the Lord as he is.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಸಾವಿರಾರು ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಿದ್ಧಿಯವರೆಗೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂಥವರ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಭಗವಂತನನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ತಿಳಿದ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ಅವನನ್ನು ಇದ್ದಂತೆ ತಿಳಿಯುವವರು ಬಹುಶಃ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಅವರು ಇದೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ‘ಸ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸುದುರ್ಲಭಃ’ (7.19) ಮತ್ತು ‘ಮಾಂ ತು ವೇದ ನ ಕಶ್ಚನ’ (7.26) ಎಂಬ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja sees three steps here. Among thousands, one strives as far as perfection. Among thousands of such people, one comes to know the Lord and strives towards him. And among thousands who know him in that way, perhaps none knows him as he truly is. In support he quotes two lines from this same chapter, ‘sa mahatma sudurlabhah’ (7.19) and ‘mam tu veda na kashchana’ (7.26).
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನಿರಾಶೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶವಾಗಿ ಓದಬೇಕಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಆಳವಾದ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶುರುಮಾಡುವವರು ಹಲವರು, ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಉಳಿಯುವವರು ಕೆಲವರು. ಸಂಗೀತ, ಕ್ರೀಡೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಇದೇ ಕಥೆ.
This verse need not be read as a discouraging statistic. In any deep learning, many begin and few stay to the end. Music, sport and medicine all tell the same story.
ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಪದ ‘ಯತತಿ’, ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಫಲ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರಯತ್ನದ ಬಾಗಿಲು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೆರೆದಿದೆ. ಪ್ರಯತ್ನ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲೇ ಇದೆ (6.40).
The word that stands out in the verse is ‘yatati’, strives. The result may come to only a few, but the door to striving is open to all. The assurance that effort is never lost has already been given in the previous chapter (6.40).
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ