ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಮಯಾಧ್ಯಕ್ಷೇಣ ಪ್ರಕೃತಿಃ ಸೂಯತೇ ಸಚರಾಚರಮ್।
ಹೇತುನಾನೇನ ಕೌಂತೇಯ ಜಗದ್ವಿಪರಿವರ್ತತೇ ॥ 10 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम्।
हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते ॥ 10 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
mayādhyakṣeṇa prakṛtiḥ sūyate sacarācaram|
hetunānena kaunteya jagadviparivartate || 10 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಮಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷೇಣ (मया अध्यक्षेण, mayā adhyakṣeṇa) = ನನ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ (with me as overseer)
- ಪ್ರಕೃತಿಃ ಸಚರಾಚರಂ ಸೂಯತೇ (प्रकृतिः सचराचरं सूयते, prakṛtiḥ sacarācaraṃ sūyate) = ಪ್ರಕೃತಿ ಚರಾಚರಗಳ ಸಹಿತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೆರುತ್ತದೆ (prakriti gives birth to all that moves and does not move)
- ಕೌಂತೇಯ (कौन्तेय, kaunteya) = ಕೌಂತೇಯನೇ (O son of Kunti)
- ಅನೇನ ಹೇತುನಾ ಜಗತ್ ವಿಪರಿವರ್ತತೇ (अनेन हेतुना जगत् विपरिवर्तते, anena hetunā jagat viparivartate) = ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಜಗತ್ತು ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತದೆ (for this reason the world revolves)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ನನ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಚರಾಚರಗಳ ಸಹಿತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೆರುತ್ತದೆ. ಕೌಂತೇಯ, ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಜಗತ್ತು ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
With me as overseer, prakriti gives birth to all that moves and does not move. For this reason, O son of Kunti, the world revolves.
ಶ್ಲೋಕ 9.10ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 9.10
ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ಉದಾಸೀನನಂತೆ’, ಈಗ ‘ಅಧ್ಯಕ್ಷ’. ಎರಡೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಬಿಡಿಸುತ್ತದೆ.
The last verse said ‘like one indifferent’, and now ‘overseer’. This verse shows how the two fit together.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ನೋಡುವ, ಬದಲಾಗದ ಸಾಕ್ಷಿ. ಆ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವಿದ್ಯಾರೂಪದ ಮಾಯೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೆರುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ಕೊನೆಗೆ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ‘ಇದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ, ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ, ಸುಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇನೆ’. ‘ಏಕೋ ದೇವಃ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಗೂಢಃ’ ಎಂಬ ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
For Shankara the overseer is the witness that only sees and does not change. In that witness’s presence maya, which is ignorance, gives birth to the world. All the activity of the world, he explains, ends finally in awareness: ‘I see this, I hear this, I enjoy this’. He quotes the Shvetashvatara mantra ‘eko devah sarvabhuteshu gudhah’.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಂದರೆ ನೋಡಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸುವವನು: ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪನಾದ ಭಗವಂತ ಜೀವಿಗಳ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಅದು ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೆರುತ್ತದೆ. ‘ಮಾಯಾಂ ತು ಪ್ರಕೃತಿಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಮಾಯಿನಂ ತು ಮಹೇಶ್ವರಂ’ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಅವರು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇನ್ನೂ ನೇರ: ಪ್ರಕೃತಿ ತಾನಾಗಿ ಹೆರುವುದಿಲ್ಲ, ಅದರ ಹೆರಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡುವವನೂ ಮಾಡುವವನೂ ನಾನೇ.
For Ramanuja the overseer is one who sees and wills: the Lord, whose will is always fulfilled, looks upon prakriti in keeping with the karma of beings, and it gives birth to the world. He gives the words ‘mayam tu prakritim vidyat mayinam tu maheshvaram’. Madhva is more direct still: prakriti does not give birth by itself, and the one who sees its giving birth and brings it about is I alone.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ವಾರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯರು ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ತಾವೇ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ಗಮನ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ಇಡೀ ತಂಡ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
In a good hospital ward the senior doctor does not do every task alone. Yet it is because their attention is there that the whole team runs well.
ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಹಿರಿಯರೊಬ್ಬರು ಶಾಂತವಾಗಿ ಇರುವುದೇ ಇಡೀ ಮನೆಗೆ ಒಂದು ದಿಕ್ಕು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇರುವಿಕೆಯೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕೆಲಸ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
It is the same at home. The calm presence of an elder gives the whole household a direction. The verse reminds us that presence is itself a kind of work.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ