ಮಧು ವಾತಾ ಋತಾಯತೇ: ಗಾಳಿ, ನದಿ, ಸಸ್ಯಗಳ ಮಾಧುರ್ಯದ ಮಂತ್ರ

ಋಗ್ವೇದದ ಮೊದಲ ಮಂಡಲದ ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಸೂಕ್ತದ ಆರರಿಂದ ಎಂಟನೆಯ ಋಕ್ಕುಗಳು ಇವು. ಮೂರು ಚಿಕ್ಕ ಋಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇವೆ.

ಮದುವೆ, ಉಪನಯನ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶದಂತಹ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಗಾಳಿ, ನದಿ, ಸಸ್ಯ, ರಾತ್ರಿ, ಬೆಳಗು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ನಮಗೆ ಮಧುರವಾಗಲಿ ಎಂಬುದೇ ಇದರ ಭಾವ.

---

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಮಧು ವಾತಾ ಋತಾಯತೇ ಮಧು ಕ್ಷರಂತಿ ಸಿಂಧವಃ ।
ಮಾಧ್ವೀರ್ನಃ ಸಂತ್ವೋಷಧೀಃ ॥

ಮಧು ನಕ್ತಮುತೋಷಸೋ ಮಧುಮತ್ಪಾರ್ಥಿವಂ ರಜಃ ।
ಮಧು ದ್ಯೌರಸ್ತು ನಃ ಪಿತಾ ॥

ಮಧುಮಾನ್ನೋ ವನಸ್ಪತಿರ್ಮಧುಮಾಁ ಅಸ್ತು ಸೂರ್ಯಃ ।
ಮಾಧ್ವೀರ್ಗಾವೋ ಭವಂತು ನಃ ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

मधु वाता ऋतायते मधु क्षरंति सिंधवः ।
माध्वीर्नः संत्वोषधीः ॥

मधु नक्तमुतोषसो मधुमत्पार्थिवं रजः ।
मधु द्यौरस्तु नः पिता ॥

मधुमान्नो वनस्पतिर्मधुमाँ अस्तु सूर्यः ।
माध्वीर्गावो भवंतु नः ॥

ಶ್ಲೋಕ (IAST)

madhu vātā ṛtāyate madhu kṣaraṃti siṃdhavaḥ |
mādhvīrnaḥ saṃtvoṣadhīḥ ||

madhu naktamutoṣaso madhumatpārthivaṃ rajaḥ |
madhu dyaurastu naḥ pitā ||

madhumānno vanaspatirmadhumām̐ astu sūryaḥ |
mādhvīrgāvo bhavaṃtu naḥ ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

• ಮಧು (मधु, madhu) = ಮಧುರವಾಗಿ, ಜೇನಿನಂತೆ (sweetly, like honey)
• ವಾತಾಃ (वाताः, vātāḥ) = ಗಾಳಿಗಳು (the winds)
• ಋತಾಯತೇ (ऋतायते, ṛtāyate) = ಸತ್ಯಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವನಿಗೆ, ಋತವನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೆ (to one who follows the true order)
• ಮಧು (मधु, madhu) = ಮಧುರವಾಗಿ (sweetly)
• ಕ್ಷರಂತಿ (क्षरंति, kṣaraṃti) = ಹರಿಯುತ್ತವೆ (flow)
• ಸಿಂಧವಃ (सिंधवः, siṃdhavaḥ) = ನದಿಗಳು (the rivers)
• ಮಾಧ್ವೀಃ (माध्वीः, mādhvīḥ) = ಮಧುರವಾದವು (sweet ones)
• ನಃ (नः, naḥ) = ನಮಗೆ (for us)
• ಸಂತು (संतु, saṃtu) = ಆಗಲಿ (let them be)
• ಓಷಧೀಃ (ओषधीः, oṣadhīḥ) = ಓಷಧಿ ಸಸ್ಯಗಳು (the herbs and plants)
• ಮಧು (मधु, madhu) = ಮಧುರ (sweet)
• ನಕ್ತಂ (नक्तं, naktaṃ) = ರಾತ್ರಿ (the night)
• ಉತ (उत, uta) = ಹಾಗೆಯೇ (and also)
• ಉಷಸಃ (उषसः, uṣasaḥ) = ಉಷೆಗಳು, ಬೆಳಗುಗಳು (the dawns)
• ಮಧುಮತ್ (मधुमत्, madhumat) = ಮಧುರವುಳ್ಳದ್ದು (full of sweetness)
• ಪಾರ್ಥಿವಂ (पार्थिवं, pārthivaṃ) = ಭೂಮಿಗೆ ಸೇರಿದ (of the earth)
• ರಜಃ (रजः, rajaḥ) = ಧೂಳು, ಲೋಕ (the dust, the realm)
• ಮಧು (मधु, madhu) = ಮಧುರ (sweet)
• ದ್ಯೌಃ (द्यौः, dyauḥ) = ಆಕಾಶ (the heaven)
• ಅಸ್ತು (अस्तु, astu) = ಆಗಲಿ (let be)
• ನಃ (नः, naḥ) = ನಮ್ಮ (our)
• ಪಿತಾ (पिता, pitā) = ತಂದೆ (father)
• ಮಧುಮಾನ್ (मधुमान्, madhumān) = ಮಧುರವುಳ್ಳದ್ದು (sweet)
• ನಃ (नः, naḥ) = ನಮ್ಮ (our)
• ವನಸ್ಪತಿಃ (वनस्पतिः, vanaspatiḥ) = ಮರ, ವನದ ಒಡೆಯ (the tree, lord of the forest)
• ಮಧುಮಾನ್ (मधुमान्, madhumān) = ಮಧುರವುಳ್ಳವನು (sweet)
• ಅಸ್ತು (अस्तु, astu) = ಆಗಲಿ (let be)
• ಸೂರ್ಯಃ (सूर्यः, sūryaḥ) = ಸೂರ್ಯ (the sun)
• ಮಾಧ್ವೀಃ (माध्वीः, mādhvīḥ) = ಮಧುರವಾದವು (sweet ones)
• ಗಾವಃ (गावः, gāvaḥ) = ಹಸುಗಳು (the cows)
• ಭವಂತು (भवंतु, bhavaṃtu) = ಆಗಲಿ (let them be)
• ನಃ (नः, naḥ) = ನಮಗೆ (for us)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸತ್ಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವನಿಗೆ ಗಾಳಿಗಳು ಮಧುರವಾಗಿ ಬೀಸಲಿ. ನದಿಗಳು ಮಧುರವಾಗಿ ಹರಿಯಲಿ. ನಮಗೆ ಓಷಧಿಗಳು ಮಧುರವಾಗಿರಲಿ.

ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಉಷೆಗಳು ಮಧುರವಾಗಲಿ. ಭೂಮಿಯ ಧೂಳೂ ಮಧುರವಾಗಲಿ. ನಮ್ಮ ತಂದೆಯಾದ ಆಕಾಶವೂ ಮಧುರವಾಗಲಿ.

ನಮ್ಮ ಮರಗಳು ಮಧುರವಾಗಲಿ. ಸೂರ್ಯ ಮಧುರನಾಗಲಿ. ಹಸುಗಳು ನಮಗೆ ಮಧುರವಾಗಲಿ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

May the winds blow sweetly for one who follows the true order. May the rivers flow sweetly. May the herbs be sweet to us.

May night and the dawns be sweet. May the dust of the earth be sweet. May heaven, our father, be sweet to us.

May the tree be sweet to us. May the sun be sweet. May the cows be sweet to us.

ಈ ಮಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout these verses

ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಋತಾಯತೇ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಋತವನ್ನು ಅಂದರೆ ಸತ್ಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನಿಗೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

The word ritayate is most often read as for one who follows rita, the true order.

ಯಜುರ್ವೇದ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥಿವಗ್ಂ ರಜಃ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಆವೃತ್ತಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಋಗ್ವೇದದ ಪಾಠವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

The Yajurvedic tradition recites the same verses with slightly different intonation, and some versions say parthivagm rajah. Here we give the Rigveda reading.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ದಿನ ಪೂರ್ತಿ ಹೇಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗಾಳಿ, ನೀರು, ಮರ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನೆನೆಯಲು ಈ ಮಂತ್ರ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

We need not recite it all day. It helps us pause and feel thanks for air, water, trees and light.

ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ಮಧುರವಾಗಬೇಕಾದರೆ ನಾವೂ ಅದನ್ನು ಮಧುರವಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕು. ಗಾಳಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

For nature to be sweet to us, we must treat it kindly. Let us keep air, water and soil from harm.

---

---

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.