ಭಗವದ್ಗೀತೆ 4.2 ಅರ್ಥ: ಏವಂ ಪರಂಪರಾಪ್ರಾಪ್ತಮಿಮಂ

ರಾಜರ್ಷಿ ಎಂದರೆ ರಾಜನೂ ಆಗಿರುವ ಋಷಿ. ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ಬಳಿಕ ನಿಮಿ ಮೊದಲಾದ ರಾಜರ್ಷಿಗಳು ಈ ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರು ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂದಿನವರಿಗೆ ಅದು ಏಕೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಎರಡನೆಯ ಸಾಲು ಕಾರಣ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

A rajarshi is a sage who is also a king. Sridhara Swami names Nimi and others after Ikshvaku as the royal sages who knew this yoga. The second line gives the reason why people of the present do not know it.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ನಷ್ಟ’ ಎಂಬುದನ್ನು ‘ವಿಚ್ಛಿನ್ನಸಂಪ್ರದಾಯ’ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಂದರೆ ಕಲಿಸುವವರ ಸರಪಳಿ ತುಂಡಾಯಿತು. ಯೋಗ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲದ ದುರ್ಬಲರ ಕೈಗೆ ಬಂದಾಗ ಅದು ಕಳೆದುಹೋಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Shankara explains ‘lost’ as ‘the line of teaching was broken’, that is, the chain of those who handed it on snapped. In his lead-in to the next verse he adds that it was lost when it came into the hands of the weak, who had not mastered their senses.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳುಗರ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಕೇಳುವವರ ಬುದ್ಧಿ ಮಂದವಾದ್ದರಿಂದ ಯೋಗ ‘ಬಹುತೇಕ ನಾಶವಾಯಿತು’. ಅವರು ಹೇಳುವುದು ಪೂರ್ತಿ ನಾಶ ಅಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ನಾಶ.

Ramanuja turns the cause towards the listeners. As time passed, the dullness of those who heard it left the yoga ‘almost destroyed’. What he describes is not total loss but near loss.

‘ಪರಂತಪ’ ಎಂಬ ಸಂಬೋಧನೆಯನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಸೂರ್ಯನು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ತಪಿಸುವಂತೆ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ತಪಿಸುವವನು. ಸೂರ್ಯವಂಶದ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಈ ಹೋಲಿಕೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.

Shankara unpacks the address ‘Parantapa’: one who scorches his foes with valour and brilliance, as the Sun scorches with its rays. In a verse telling the story of the solar line, the image fits naturally.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಜ್ಞಾನ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದು ಯಾರೋ ಅದನ್ನು ತಪ್ಪೆಂದು ತೋರಿಸಿದ್ದರಿಂದಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರು ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಅದು ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಚರಣೆಯಲ್ಲೇ ಬದುಕುವ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

Knowledge is rarely lost because someone proved it wrong. More often it fades because fewer people practise it. This is especially true of understanding that lives only in practice.

ರೋಗಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಮುಟ್ಟಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಕೌಶಲವನ್ನು ಬಳಸದೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದು ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂದುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅನೇಕ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯರ ಕಳವಳ. ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು, ಕಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು.

Many senior doctors worry that the skill of examining a patient by hand weakens within a few years if it is not used. To keep what we learned, we have to keep using it and keep teaching it.