ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ನ ಪುನರ್ಮೋಹಮೇವಂ ಯಾಸ್ಯಸಿ ಪಾಂಡವ।
ಯೇನ ಭೂತಾನ್ಯಶೇಷೇಣ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸ್ಯಾತ್ಮನ್ಯಥೋ ಮಯಿ ॥ 35 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
यज्ज्ञात्वा न पुनर्मोहमेवं यास्यसि पाण्डव।
येन भूतान्यशेषेण द्रक्ष्यस्यात्मन्यथो मयि ॥ 35 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yajjñātvā na punarmohamevaṃ yāsyasi pāṇḍava|
yena bhūtānyaśeṣeṇa drakṣyasyātmanyatho mayi || 35 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯತ್ ಜ್ಞಾತ್ವಾ (यत् ज्ञात्वा, yat jñātvā) = ಯಾವುದನ್ನು ತಿಳಿದು (knowing which)
- ನ ಪುನಃ ಮೋಹಮ್ ಏವಮ್ ಯಾಸ್ಯಸಿ (न पुनः मोहम् एवम् यास्यसि, na punaḥ moham evam yāsyasi) = ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ (you will not again fall into delusion like this)
- ಪಾಂಡವ (पाण्डव, pāṇḍava) = ಪಾಂಡವನೇ (son of Pandu)
- ಯೇನ ಭೂತಾನಿ ಅಶೇಷೇಣ (येन भूतानि अशेषेण, yena bhūtāni aśeṣeṇa) = ಯಾವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ (by which all beings without exception)
- ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ ಆತ್ಮನಿ ಅಥೋ ಮಯಿ (द्रक्ष्यसि आत्मनि अथो मयि, drakṣyasi ātmani atho mayi) = ನಿನ್ನಲ್ಲೂ ಆಮೇಲೆ ನನ್ನಲ್ಲೂ ಕಾಣುವೆ (you will see in yourself and then in me)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪಾಂಡವನೇ, ಯಾವುದನ್ನು ತಿಳಿದರೆ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಯಾವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ನಿನ್ನಲ್ಲೂ ಆಮೇಲೆ ನನ್ನಲ್ಲೂ ಕಾಣುವೆಯೋ, ಅದು ಆ ಜ್ಞಾನ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Knowing that, son of Pandu, you will not fall into delusion like this again, and by it you will see all beings, without exception, in yourself and then in me.
ಶ್ಲೋಕ 4.35ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 4.35
‘ಹೀಗೆ ಮತ್ತೆ ಮೋಹ’ ಎಂಬುದು ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದ ಅರ್ಜುನನ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ನೇರ ಉಲ್ಲೇಖ. ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದ ಮೋಹ ಮತ್ತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ಸಾಲಿನ ‘ನಿನ್ನಲ್ಲೂ ನನ್ನಲ್ಲೂ’ ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರ ದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತೆ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
‘Delusion like this again’ points straight back to Arjuna’s collapse in the first chapter. Sridhara Swami spells it out: the delusion over killing his kinsmen will not return. On the meaning of ‘in yourself and in me’ in the second line, the acharyas’ visions part once more.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಇದು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರರ ಏಕತ್ವ, ಎಲ್ಲ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು. ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಯವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ಪ್ರತ್ಯಗಾತ್ಮನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅದೇ ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ವಾಸುದೇವನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳೂ ಅಭೇದವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಅವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಕಲ್ಪಿತವಾದ ತಂದೆ ಮಗ ಮೊದಲಾದ ಭೂತಗಳನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ, ಆಮೇಲೆ ತನ್ನನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ.
For Shankara this is the oneness of the knower of the field and the Lord, well known in all the Upanishads: seeing all beings from Brahma down to a blade of grass in one’s own inner Self, and in that same Vasudeva, the Supreme Lord. Sridhara Swami also speaks of non-difference: seeing beings such as father and son, projected by one’s own ignorance, in oneself, and then oneself in the Supreme Self.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಇದು ಸಾಮ್ಯ, ಏಕತ್ವವಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಎಲ್ಲ ಆತ್ಮಗಳೂ ಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಒಂದೇ ಆಕಾರದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಸಮ. ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಆತ್ಮ ಭಗವಂತನ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ‘ಮಮ ಸಾಧರ್ಮ್ಯಮಾಗತಾಃ’ (14.2) ಮತ್ತು ‘ಪರಮಂ ಸಾಮ್ಯಮುಪೈತಿ’ (ಮುಂಡಕ) ಎಂಬ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರು ಆಧಾರವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
For Ramanuja it is sameness, not oneness. Freed from prakriti, all selves have the single form of knowledge and so are equal to one another. And the pure self resembles the Lord’s own nature. He cites ‘they have come to share my nature’ (14.2) and ‘he attains the supreme sameness’ (Mundaka) as support.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಓದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ: ಆ ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಮೋಹ ನಾಶವಾದ್ದರಿಂದಲೇ, ಎಲ್ಲರ ಅಂತರಾತ್ಮನಾಗಿರುವ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
Madhva’s reading is brief: through that knowledge, because delusion is destroyed, one sees all beings in the Lord, who is the inner self of all.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಮೂರೂ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಫಲವಿದೆ: ಇತರರು ನಮಗೆ ಅಪರಿಚಿತರಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದೇ ಆತ್ಮವಾಗಿಯೋ, ಸಮಾನ ಆತ್ಮಗಳಾಗಿಯೋ, ಒಬ್ಬನೇ ಅಂತರಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವರಾಗಿಯೋ, ಅವರು ನಮಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾರೆ.
All three readings share one fruit: others do not remain strangers to us. As one Self, as equal selves, or as dwelling in one inner Lord, they come close to us.
ರೋಗಿಯನ್ನು ಒಂದು ‘ಕೇಸ್’ ಆಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನೆರಳು. ಆ ನೋಟ ಬಂದಾಗ ಕರುಣೆ ಪ್ರಯತ್ನವಲ್ಲ, ಸಹಜವಾಗುತ್ತದೆ.
The difference between seeing a patient as a ‘case’ and seeing a person like ourselves is a small shadow of this. When that vision comes, compassion is no longer an effort; it becomes natural.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ