ಭಗವದ್ಗೀತೆ 4.14 ಅರ್ಥ: ನ ಮಾಂ ಕರ್ಮಾಣಿ

ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ‘ಅಕರ್ತ’ ಎಂಬ ಮಾತಿನ ವಿವರಣೆ ಇದು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಕರ್ಮ ಅಂಟುವುದು ‘ನಾನು ಕರ್ತ’ ಎಂಬ ಅಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಫಲದ ಬಯಕೆ ಇದ್ದಾಗ. ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಇಲ್ಲ. ಯಾರು ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನೂ ‘ನಾನು ಕರ್ತನಲ್ಲ, ನನಗೆ ಫಲದ ಆಸೆಯಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೀಗೆ ಅರಿಯುತ್ತಾನೋ ಅವನಿಗೂ ಕರ್ಮ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ.

This explains the word ‘non-doer’ in the previous verse. For Shankara, action clings when there is the pride ‘I am the doer’ and a craving for its fruit. In the Lord there is neither. Whoever knows his own self in this way, ‘I am not the doer, I have no craving for the fruit’, is not clung to by action either.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ: ಜಗತ್ತಿನ ವೈಷಮ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾರು ಹೊಣೆ? ಅವರ ಉತ್ತರ, ದೇವ ಮನುಷ್ಯ ಮೊದಲಾದ ವೈವಿಧ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಜೀವಿಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ‘ವೈಷಮ್ಯನೈರ್ಘೃಣ್ಯೇ ನ ಸಾಪೇಕ್ಷತ್ವಾತ್’ ಎಂಬ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಭಗವಂತ ನಿಮಿತ್ತಮಾತ್ರ ಎಂಬ ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣದ ವಚನಗಳನ್ನು ಅವರು ಆಧಾರವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಕರ್ಮಯೋಗಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದ ಹಳೆಯ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Ramanuja raises a large philosophical question here: who is responsible for the inequality of the world? His answer is that the variety of gods, humans and the rest comes from the past karma of the created beings themselves. He cites the Brahma Sutra ‘vaishamya-nairghrinye na sapekshatvat’, there is neither partiality nor cruelty, because creation depends on the beings’ own karma, and a Vishnu Purana verse that the Lord is only the instrumental cause. One who knows this is freed from the old karma that obstructs karma yoga.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛೆ ಇದೆ, ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಅಥವಾ ಹಠ ಇಲ್ಲ. ‘ಅವನು ಬಯಸಿದರೂ ಲೋಕದವರಂತೆ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನ ಬಯಕೆ ಅವನ ಜ್ಞಾನವೇ’ ಎಂಬ ವಚನವನ್ನು ಅವರು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Madhva marks a fine distinction. In the Lord there is will, but no clinging or insistence in it. He quotes a verse: ‘Though he desires, he does not desire as the world does; his desire is his knowledge itself.’

ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಎರಡನೆಯ ಸಾಲಿಗೆ ಒಂದು ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಂಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ನಿರ್ಲೇಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಆಸೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿದವನಲ್ಲೂ ಅಹಂಕಾರ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತದೆ.

Sridhara Swami offers a psychological link for the second line. In one who understands that the Lord’s freedom from taint comes from the absence of ego and craving, the ego too begins to loosen.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಬಯಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಡಿತ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ. ರೋಗಿ ಗುಣವಾಗಲಿ ಎಂದು ಬಯಸದ ವೈದ್ಯನಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಫಲ ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದೆ ಎಂದು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡವನು ಬೇಗನೆ ಸುಟ್ಟು ಬಳಲುತ್ತಾನೆ.

Madhva’s distinction that wanting and clinging are not the same is useful for our own lives. There is no doctor who does not want the patient to recover. But one who clutches the outcome as if it lay in his hands alone soon burns out.

ಪೂರ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಯಸುವುದು, ಆದರೆ ಫಲವನ್ನು ಹಿಡಿಯದೆ ಬಿಡುವುದು ಕಲಿಯಲು ಜೀವಮಾನ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದರ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಭಗವಂತನಲ್ಲೇ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

To want with a whole heart and yet to let go of the result may take a lifetime to learn. This verse shows its model in the Lord himself.