ಭಗವದ್ಗೀತೆ 4.39 ಅರ್ಥ: ಶ್ರದ್ಧಾವಾಁಲ್ಲಭತೇ ಜ್ಞಾನಂ ತತ್ಪರಃ

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಮೂರು ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ತುಂಬುವಂತೆ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರದ್ಧೆ ಇದ್ದರೂ ಕೆಲವರು ನಿಧಾನ, ಅದಕ್ಕೇ ‘ತತ್ಪರ’, ಗುರುವಿನ ಬಳಿ ಹೋಗುವಂಥ ಉಪಾಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದು. ತತ್ಪರನಾದರೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಅದಕ್ಕೇ ‘ಸಂಯತೇಂದ್ರಿಯ’. ಮೂರೂ ಇದ್ದವನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಖಂಡಿತ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Shankara reads the three qualifications so that each fills the gap left by the last. Some have faith but are slow, hence ‘intent on it’, engaged in the means such as approaching a teacher. One may be intent and yet not master the senses, hence ‘with senses restrained’. One who has all three surely gains knowledge.

ಅವರು ಇನ್ನೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾತು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ನಮಸ್ಕಾರ ಮೊದಲಾದವು ಹೊರಗಿನವು, ಅವುಗಳನ್ನು ನಟಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯ. ಶ್ರದ್ಧೆ, ತತ್ಪರತೆ, ಇಂದ್ರಿಯಸಂಯಮ ಇವುಗಳನ್ನು ನಟಿಸಲಾಗದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಇವೇ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಖಚಿತವಾದ ಉಪಾಯ.

He adds another subtle point. Prostration and the rest, mentioned earlier, are outward, and can even be feigned. Faith, being intent, and restraint of the senses cannot be feigned; so these are the sure means to knowledge.

ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ‘ಗುರುವು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಕ್ಯಬುದ್ಧಿ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನ ಬರುವವರೆಗೆ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕರ್ಮಯೋಗ, ಬಂದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ‘ಪರಾ ಶಾಂತಿ’ ಎಂದರೆ ಮೋಕ್ಷ ಎಂದು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರೂ ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Sridhara Swami defines faith as ‘a believing mind towards what the teacher has taught’. Until knowledge comes, karma yoga for purification; once it comes, nothing remains to be done. Shankara and Sridhara Swami both say ‘supreme peace’ means liberation.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಉಪದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆಯುವ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ: ಶ್ರದ್ಧೆ, ಅದರಲ್ಲೇ ನಿಯಮಿತ ಮನಸ್ಸು, ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಇದ್ದಾಗ ಅದು ಬೇಗನೆ ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ಪರಮ ನಿರ್ವಾಣ.

Ramanuja reads this as the way knowledge received through teaching grows: with faith, a mind held steadily to it, and senses withdrawn from other things, it soon ripens, and then comes the supreme nirvana.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ‘ನಟಿಸಲಾಗದ್ದು’ ಎಂಬ ಗಮನಿಕೆ ಆಳವಾದದ್ದು. ಹೊರಗಿನ ವಿನಯವನ್ನು ಯಾರೂ ತೋರಿಸಬಹುದು. ಒಳಗಿನ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಾನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Shankara’s observation about what ‘cannot be feigned’ runs deep. Anyone can show outward humility. Inner faith and steadiness reveal themselves in time.

ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರದ್ಧೆ ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಬೇಕು. ಕೆಲವೇ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಹಿಂದೆ ‘ಪರಿಪ್ರಶ್ನ’ವನ್ನು ಗೀತೆ ಬೇಡಿತ್ತು. ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಲೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಬದ್ಧತೆಯೇ ಶ್ರದ್ಧೆ.

It is worth remembering that faith here is not blind belief. Only a few verses earlier the Gita asked for ‘thorough questioning’. Faith is the commitment to stay on the path while still asking questions.