ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅಪಾನೇ ಜುಹ್ವತಿ ಪ್ರಾಣಂ ಪ್ರಾಣೇಽಪಾನಂ ತಥಾಪರೇ।
ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗತೀ ರುದ್ಧ್ವಾ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಪರಾಯಣಾಃ ॥ 29 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अपाने जुह्वति प्राणं प्राणेऽपानं तथापरे।
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥ 29 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
apāne juhvati prāṇaṃ prāṇe’pānaṃ tathāpare|
prāṇāpānagatī ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ || 29 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಪಾನೇ ಜುಹ್ವತಿ ಪ್ರಾಣಮ್ (अपाने जुह्वति प्राणम्, apāne juhvati prāṇam) = ಅಪಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (offer the in-breath into the out-breath)
- ಪ್ರಾಣೇ ಅಪಾನಮ್ ತಥಾ ಅಪರೇ (प्राणे अपानम् तथा अपरे, prāṇe apānam tathā apare) = ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ಅಪಾನವನ್ನು (others, the out-breath into the in-breath)
- ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗತೀ ರುದ್ಧ್ವಾ (प्राणापानगती रुद्ध्वा, prāṇāpānagatī ruddhvā) = ಪ್ರಾಣ ಅಪಾನಗಳ ಗತಿಯನ್ನು ತಡೆದು (checking the course of both breaths)
- ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಪರಾಯಣಾಃ (प्राणायामपरायणाः, prāṇāyāmaparāyaṇāḥ) = ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರು (devoted to breath control)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಕೆಲವರು ಅಪಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ಅಪಾನವನ್ನು. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಎರಡರ ಗತಿಯನ್ನೂ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Devoted to breath control, some offer the in-breath into the out-breath, others the out-breath into the in-breath, and some check the course of both.
ಶ್ಲೋಕ 4.29ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 4.29
ಮೂವರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರೂ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ: ಉಸಿರನ್ನು ಒಳಗೆ ತುಂಬುವ ಪೂರಕ, ಹೊರಗೆ ಬಿಡುವ ರೇಚಕ, ಮತ್ತು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಕುಂಭಕ. ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೊಂದಲ ಸಾಧ್ಯ: ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ‘ಪ್ರಾಣ’ವನ್ನು ಮೇಲ್ಮುಖ ವಾಯು, ‘ಅಪಾನ’ವನ್ನು ಕೆಳಮುಖ ವಾಯು ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ.
All three commentators recognise here the three stages of pranayama: puraka, filling the breath in; rechaka, letting it out; and kumbhaka, holding it. There is a possible confusion of terms here: the commentators read ‘prana’ as the upward-moving air and ‘apana’ as the downward-moving air.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪೂರಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮುಖ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕೆಳಮುಖ ಅಪಾನದೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ರೇಚಕದಲ್ಲಿ ಅಪಾನವನ್ನು ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರೂ ಇದೇ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೇಳಿ, ಎರಡರ ಗತಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದನ್ನು ಕುಂಭಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
According to Sridhara Swami, during puraka one unites the upward prana with the downward apana, and during rechaka the apana with the prana. Shankara gives the same sequence and calls the checking of both courses kumbhaka.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇವರನ್ನು ಕರ್ಮಯೋಗಿಗಳ ಒಂದು ಬಗೆ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ‘ನಿಯತಾಹಾರ’ ಎಂಬ ಷರತ್ತು ಈ ಮೂರೂ ಬಗೆಯವರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ‘ಇವರು ಕುಂಭಕದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ’ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja calls these a kind of karma yogi, and says that the condition ‘regulated in food’ in the next verse applies to all three kinds. Madhva says briefly: ‘they remain in kumbhaka.’
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಉಸಿರನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಗಮನವಿಟ್ಟು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅನೇಕರ ಅನುಭವ. ಗೀತೆ ಅದನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.
Many people find that taking the breath slowly and attentively calms the mind. The Gita includes it in its list of sacrifices.
ಆದರೆ ಒಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ. ಉಸಿರನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಕುಂಭಕದಂಥ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಹೃದಯ ಅಥವಾ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆ, ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಇರುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಅಂಥವರು ಅನುಭವಿ ಗುರುವಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸರಳ ನಿಧಾನ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಶುರುಮಾಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
But a medical caution. Practices of holding the breath for long, such as kumbhaka, may not be suitable for people with heart or lung disease, uncontrolled blood pressure, or during pregnancy. Such people would do well to begin with simple slow breathing, under an experienced teacher and after asking their own doctor.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ