ಭಗವದ್ಗೀತೆ 4.10 ಅರ್ಥ: ವೀತರಾಗಭಯಕ್ರೋಧಾ ಮನ್ಮಯಾ

‘ಅನೇಕರು’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ತೂಕವಿದೆ. ಇದು ಈಗ ಹೊಸದಾಗಿ ಶುರುವಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲ, ಹಿಂದೆಯೂ ಬಹಳ ಜನ ನಡೆದು ಗುರಿ ಮುಟ್ಟಿದ ದಾರಿ ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಗವಂತನ ಪರಮ ಕರುಣೆಯನ್ನು ತಿಳಿದಾಗ ರಾಗ ಭಯ ಕ್ರೋಧಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಹೋಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಮಾತು.

The word ‘many’ carries weight. Sridhara Swami notes that this is not a path begun only now; many walked it before and reached the goal. When one understands the Lord’s supreme compassion, he says, attachment, fear and anger leave of their own accord.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಮನ್ಮಯಾಃ’ ಎಂಬುದನ್ನು ‘ಬ್ರಹ್ಮವಿದರು, ಈಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಅಭೇದವನ್ನು ಕಾಣುವವರು’ ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ. ‘ಜ್ಞಾನತಪಸ್’ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನವೇ ತಪಸ್ಸು. ಬೇರೆ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸದೆ ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತವರ ಗುರುತು ಅದು. ‘ಮದ್ಭಾವ’ ಎಂದರೆ ಈಶ್ವರಭಾವ, ಅಂದರೆ ಮೋಕ್ಷ.

Shankara reads ‘manmayah’ as ‘knowers of Brahman, who see their non-difference from the Lord’. ‘Jnana-tapas’ means knowledge itself as austerity; it marks those who stand in knowledge alone, needing no other austerity. ‘My state’ means the state of the Lord, that is, liberation.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಜ್ಞಾನ’ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಭಗವಂತನ ಜನ್ಮ ಕರ್ಮಗಳ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವೇ ಇಲ್ಲಿನ ತಪಸ್ಸು. ‘ತಸ್ಯ ಧೀರಾಃ ಪರಿಜಾನಂತಿ ಯೋನಿಂ’, ಅವನ ಹುಟ್ಟಿನ ರೀತಿಯನ್ನು ಧೀರರು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ, ಎಂಬ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಅವರು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Ramanuja ties ‘knowledge’ to the previous verse: the true knowledge of the Lord’s birth and deeds is itself the austerity here. He quotes the Shruti ‘tasya dhirah parijananti yonim’, the wise know the manner of his birth.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ‘ಮನ್ಮಯಾಃ’ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ‘ನನ್ನಿಂದ ತುಂಬಿದವರು’, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೇನನ್ನೂ ಕಾಣದವರು. ಇಂಥ ಮುಕ್ತರು ನಿಜವಾಗಿ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದೇ ಶ್ಲೋಕದ ಉದ್ದೇಶ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ಮದ್ಭಾವ’ವನ್ನು ‘ಸಾಯುಜ್ಯ’ ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ.

Madhva gives ‘manmayah’ his own sense: ‘full of me’, those who see nothing anywhere apart from him. The point of the verse, he says, is that such liberated souls really exist. Sridhara Swami reads ‘my state’ as sayujya, union with him.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ರಾಗ, ಭಯ, ಕ್ರೋಧ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬರುವುದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ ಎಂದು ನಮಗೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದೇವೋ ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆ ಭಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅದು ಕೋಪವಾಗುತ್ತದೆ.

It seems to us no accident that attachment, fear and anger come together. What we hold tightly, we fear to lose. When that fear is threatened, it turns into anger.

ಆದ್ದರಿಂದ ಕೋಪವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಿಡಿದು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಹೊರಟರೆ ಅದು ಬೇರಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸ. ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಭಯವನ್ನೂ, ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ಅದು ತಾನಾಗಿ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತದೆ.

So trying to fix anger alone is work without roots. When the fear behind it, and the grip behind the fear, are recognised, it loosens by itself.