ಭಗವದ್ಗೀತೆ 4.16 ಅರ್ಥ: ಕಿಂ ಕರ್ಮ ಕಿಮಕರ್ಮೇತಿ

ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಧ್ಯಾಯ ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ‘ಕವಿ’ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪದ್ಯ ಬರೆಯುವವನಲ್ಲ, ಮೇಧಾವಿ ಅಥವಾ ದ್ರಷ್ಟಾರ. ಅಂಥವರೂ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯ ಇದು.

From here the chapter comes to its subtlest subject. ‘Kavi’ here does not mean a poet but a sage or seer. Even such people are confused about this.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಒಂದು ಸಹಜ ತಪ್ಪು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ‘ಕರ್ಮ ಎಂದರೆ ದೇಹದ ಚಲನೆ, ಅಕರ್ಮ ಎಂದರೆ ಅದರ ನಿಲುಗಡೆ, ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂರುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದೇನು?’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಅದು ಅಷ್ಟು ಸರಳವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೇ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

Shankara heads off a natural misunderstanding. One should not think: ‘Action is movement of the body, inaction is its cessation, sitting quiet. What is there to understand in that?’ The next two verses show that it is not so simple.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಅಕರ್ಮ’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಕರ್ತನಾದ ಆತ್ಮನ ನಿಜಸ್ವರೂಪದ ಜ್ಞಾನ. ಮುಮುಕ್ಷು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ಮದ ಸ್ವರೂಪ ಏನು, ಅದರೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಜ್ಞಾನದ ಸ್ವರೂಪ ಏನು ಎಂಬ ಎರಡರಲ್ಲೂ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಓದು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅವರು ಓದುವ ರೀತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.

Ramanuja gives the word ‘inaction’ his own sense: knowledge of the true nature of the self who is the agent. What is the nature of the action a seeker of liberation must do, and what is the nature of the knowledge hidden within it? On both, even the learned are confused. This reading changes how he reads the next two verses.

ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಂಶ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಇದನ್ನು ಬರೀ ಲೋಕಪರಂಪರೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು, ತತ್ತ್ವ ತಿಳಿದವರೊಂದಿಗೆ ವಿಚಾರ ಮಾಡಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ‘ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

Sridhara Swami adds a practical point: this should not be settled by popular custom alone, but decided after inquiry with those who know the truth. Madhva says that having said ‘do your work’, the Gita here states how hard it is to understand that work rightly.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಸರಳವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲೇ ಆಳವಿರುತ್ತದೆ. ‘ಏನೂ ಮಾಡದಿರುವುದು’ ಕೂಡ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರ, ಅದಕ್ಕೂ ಪರಿಣಾಮಗಳಿವೆ.

Simple-looking questions hold depth. ‘Doing nothing’ is also a decision, and it too has consequences.

ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿರುವ ವಿಷಯ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡದೆ ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಕಾಯುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನೂ ಯೋಚಿಸಿ, ದಾಖಲಿಸಿ, ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತು ಮಾಡಬೇಕು. ಕಾಯುವುದು ಮರೆಯುವುದಲ್ಲ.

In medicine this is well known. In some situations, watching and waiting without treatment is the right choice, but that too must be thought through, recorded, and owned. Waiting is not forgetting.