ಭಗವದ್ಗೀತೆ 4.32 ಅರ್ಥ: ಏವಂ ಬಹುವಿಧಾ ಯಜ್ಞಾ

‘ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಮುಖೇ’ ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥವೇ ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು ಬೇರೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ವೇದ: ಈ ಯಜ್ಞಗಳು ವೇದದ ಮೂಲಕವೇ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ವೇದವೇ ಅವುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ ಪರಮಾತ್ಮ, ‘ನಾನೇ ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳ ಭೋಕ್ತ ಮತ್ತು ಪ್ರಭು’ ಎಂಬ 9.24ರ ಮಾತಿನಂತೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಇವು ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು.

The meaning of ‘at the mouth of Brahman’ itself divides the acharyas. For Shankara and Sridhara Swami, ‘Brahman’ here means the Veda: these sacrifices are known through the Veda, and the Veda directly enjoins them. For Madhva, ‘Brahman’ is the Supreme Self, in line with 9.24, ‘I am the enjoyer and the lord of all sacrifices’. For Ramanuja, they stand established as means for attaining the true nature of the self.

‘ಕರ್ಮಜಾನ್’ ಎಂಬುದರಿಂದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ದೊಡ್ಡ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಯಜ್ಞಗಳೆಲ್ಲ ದೇಹ, ವಾಕ್, ಮನಸ್ಸುಗಳ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು, ಆತ್ಮದಿಂದಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಆತ್ಮ ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದ್ದು. ‘ಇವು ನನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲ, ನಾನು ನಿರ್ವ್ಯಾಪಾರ, ಉದಾಸೀನ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದೇ ಬಿಡುಗಡೆ.

From ‘born of action’ Shankara draws a large conclusion. All these sacrifices are born of the working of body, speech and mind, not of the Self, for the Self is actionless. Knowing ‘these are not my activities; I am without activity, a witness’ is itself liberation.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಅದೇ ಪದದಿಂದ ಬೇರೆ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಅದೂ ಕರ್ಮವೇ. ಹಾಗಾಗಿ ವಿಹಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಕರ್ಮಜ’ ಎಂದರೆ ದಿನದಿನವೂ ಮಾಡುವ ನಿತ್ಯ ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

Madhva draws a different conclusion from the same word. All these are born of action. So whatever you might do for liberation after abandoning the battle would also be action. Therefore enjoined action is not to be abandoned. Ramanuja says ‘born of action’ means born of the daily and occasional duties performed day after day.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಒಂದೇ ಪದದಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಆಚಾರ್ಯರು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಬರುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಒಬ್ಬರಿಗೆ ‘ಎಲ್ಲವೂ ಕರ್ಮ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ನಾನಲ್ಲ’. ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ‘ಎಲ್ಲವೂ ಕರ್ಮ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಲು ದಾರಿಯಿಲ್ಲ’.

Here we see clearly how two acharyas reach opposite conclusions from a single word. For one, ‘all of it is action, therefore it is not me’. For the other, ‘all of it is action, therefore there is no running away from it’.

ಎರಡರಲ್ಲೂ ನಮಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಒಂದು ಅಂಶವಿದೆ. ಕೆಲಸದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಸಮೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲಸದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲ.

Both hold something useful for us. We need not identify ourselves wholly with our work, but escaping from work is not freedom either.