ಭಗವದ್ಗೀತೆ 4.34 ಅರ್ಥ: ತದ್ವಿದ್ಧಿ ಪ್ರಣಿಪಾತೇನ ಪರಿಪ್ರಶ್ನೇನ

ಜ್ಞಾನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪದಗಳು: ಪ್ರಣಿಪಾತ, ಪರಿಪ್ರಶ್ನ, ಸೇವೆ. ಗುರುಶಿಷ್ಯ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಗೀತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾತು ಇದು.

Having said knowledge is highest, the natural question is how to gain it. The answer has three words: prostration, questioning, service. This is the Gita’s clearest word on the relationship of teacher and student.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಪರಿಪ್ರಶ್ನ’ಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಬಂಧನ ಹೇಗೆ, ಮೋಕ್ಷ ಹೇಗೆ, ವಿದ್ಯೆ ಯಾವುದು, ಅವಿದ್ಯೆ ಯಾವುದು. ‘ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿ’ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣಕ್ಕೆ ಅವರು ತೂಕ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನವಿದ್ದರೂ ಕೆಲವರು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಂಡವರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭಗವಂತನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

Shankara gives examples of the questioning: how does bondage come about, how liberation, what is knowledge, what is ignorance. He gives weight to the qualifier ‘who have seen the truth’. Some may have knowledge yet not have seen the truth. Only knowledge taught by those who have seen it bears fruit; that, he says, is the Lord’s view.

ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ: ‘ನನ್ನ ಈ ಸಂಸಾರ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು, ಅದು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ?’ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಂದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ಬಲ್ಲವರು, ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿಗಳು ಎಂದರೆ ನೇರ ಅನುಭವ ಉಳ್ಳವರು.

Sridhara Swami makes the questions more personal: ‘Where did this samsara of mine come from, and how does it end?’ For him the ‘wise’ are those who know the scriptures, and ‘those who have seen the truth’ are those with direct experience.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಅದು’ ಯಾವುದು ಎಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ: 2.17ರಿಂದ 2.39ರವರೆಗೆ ಕೃಷ್ಣನೇ ಹೇಳಿದ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ. ಅವನು ಹೇಳಿದ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ, ಪಕ್ವವಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಆ ಜ್ಞಾನದ ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಕೇಳುವವನ ಆಶಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವರು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಅರ್ಜುನ ಈಗಲೂ ಜ್ಞಾನಿಯೇ, ಆದರೆ ಸಂದರ್ಭದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಮೋಹ ಆವರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Ramanuja specifies what ‘that’ is: the knowledge of the self that Krishna himself taught from 2.17 to 2.39. While engaged in the action he taught, at the time when it ripens, one should receive the clear form of that knowledge from the wise. Noting the questioner’s intent, they will teach. Madhva says briefly that Arjuna is a knower even now, but delusion has come over him under the pressure of the moment.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಮೂರೂ ಪದಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ವಿನಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಶ್ನೆ ವಾದವಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಲ್ಲದ ವಿನಯ ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೇವೆ ಇವೆರಡನ್ನೂ ನಿಜವಾದ ಸಂಬಂಧವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

It is worth noticing that the three words come together. A question without humility becomes an argument; humility without questions becomes blind belief. Service turns both into a real relationship.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣವೂ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರ ಜೊತೆ ವಾರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವವನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಿಗದ್ದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ‘ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿ’ ಎಂಬ ಒತ್ತು ಕಲಿಸುವವರಿಗೂ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ.

Medical education largely works this way too. One who stands on the ward beside seniors, lends a hand in the work, and asks the right question at the right time learns what no book holds. Shankara’s stress on ‘those who have seen the truth’ is also a caution for those who teach.