ಭಗವದ್ಗೀತೆ 8.9 ಅರ್ಥ: ಕವಿಂ ಪುರಾಣಮನುಶಾಸಿತಾರಮ್

ಮುದ್ರಿಸಿ PDF

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಎಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಎಲ್ಲ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ಅಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮ ಯೋಗ.

All verses of Chapter 8 in Kannada, Sanskrit or English IAST.

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಕವಿಂ ಪುರಾಣಮನುಶಾಸಿತಾರಮಣೋರಣೀಯಾಂಸಮನುಸ್ಮರೇದ್ಯಃ।
ಸರ್ವಸ್ಯ ಧಾತಾರಮಚಿಂತ್ಯರೂಪಮಾದಿತ್ಯವರ್ಣಂ ತಮಸಃ ಪರಸ್ತಾತ್ ॥ 9 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

कविं पुराणमनुशासितारमणोरणीयांसमनुस्मरेद्यः।
सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूपमादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥ 9 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

kaviṃ purāṇamanuśāsitāramaṇoraṇīyāṃsamanusmaredyaḥ|
sarvasya dhātāramacintyarūpamādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt || 9 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಯಃ (यः, yaḥ) = ಯಾರು (whoever)
ಕವಿಂ ಪುರಾಣಮ್ ಅನುಶಾಸಿತಾರಮ್ (कविं पुराणम् अनुशासितारम्, kaviṃ purāṇam anuśāsitāram) = ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ, ಪುರಾತನನಾದ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಳುವವನನ್ನು (the Seer, the Ancient, the Ruler)
ಅಣೋಃ ಅಣೀಯಾಂಸಮ್ (अणोः अणीयांसम्, aṇoḥ aṇīyāṃsam) = ಅಣುವಿಗಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾದವನನ್ನು (subtler than the subtlest)
ಸರ್ವಸ್ಯ ಧಾತಾರಮ್ (सर्वस्य धातारम्, sarvasya dhātāram) = ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುವವನನ್ನು (the upholder of all)
ಅಚಿಂತ್ಯರೂಪಮ್ (अचिन्त्यरूपम्, acintyarūpam) = ಊಹಿಸಲಾಗದ ರೂಪದವನನ್ನು (of inconceivable form)
ಆದಿತ್ಯವರ್ಣಂ ತಮಸಃ ಪರಸ್ತಾತ್ (आदित्यवर्णं तमसः परस्तात्, ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt) = ಸೂರ್ಯನ ಬಣ್ಣದ, ಕತ್ತಲೆಯ ಆಚೆಯಿರುವವನನ್ನು (radiant as the sun, beyond darkness)
ಅನುಸ್ಮರೇತ್ (अनुस्मरेत्, anusmaret) = ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೆನೆಯುತ್ತಾನೋ (constantly remembers)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸರ್ವಜ್ಞನೂ ಪುರಾತನನೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಳುವವನೂ ಅಣುವಿಗಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮನೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುವವನೂ ಊಹಿಸಲಾಗದ ರೂಪದವನೂ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಬೆಳಗುವವನೂ ಕತ್ತಲೆಯ ಆಚೆಯವನೂ ಆದ ಆ ಪುರುಷನನ್ನು ಯಾರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೆನೆಯುತ್ತಾನೋ… (ಈ ವಾಕ್ಯ ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Whoever constantly remembers the Seer, the Ancient, the Ruler, subtler than the subtlest, the upholder of all, of inconceivable form, radiant as the sun and beyond darkness… (the sentence is completed in the next verse).

ಶ್ಲೋಕ 8.9ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 8.9

ಇದು ಗೀತೆಯ ಉದ್ದ ಛಂದಸ್ಸಿನ, ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ವಸ್ತುವಾದ ಭಗವಂತನ ಎಂಟು ವಿಶೇಷಣಗಳು ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನದು ಸೇರಿ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯ.

This is one of the Gita’s verses in the longer trishtubh metre. Eight epithets of the Lord, the object of meditation, follow one after another. This verse and the next make a single sentence.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಪ್ರತಿ ವಿಶೇಷಣವನ್ನೂ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಕವಿ’ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಾಣುವ ಸರ್ವಜ್ಞ. ‘ಧಾತಾ’ ಎಂದರೆ ಕರ್ಮಫಲಗಳನ್ನು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಂಚುವವನು. ‘ಅಚಿಂತ್ಯರೂಪ’ ಎಂದರೆ ರೂಪವಿದ್ದರೂ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಊಹಿಸಲಾರರು. ‘ಆದಿತ್ಯವರ್ಣ’ ಎಂದರೆ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ನಿತ್ಯ ಚೈತನ್ಯದ ಬೆಳಕು, ‘ತಮಸಃ ಪರಸ್ತಾತ್’ ಎಂದರೆ ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಕತ್ತಲೆಯ ಆಚೆ.

Shankara opens each epithet. ‘Kavi’ is the all-knowing one who sees everything. ‘Dhata’ is the one who distributes the fruits of action to beings. ‘Achintyarupa’ means that though he has a form, no one can conceive it. ‘Adityavarna’ is the light of eternal consciousness, like the sun, and ‘tamasah parastat’ is beyond the darkness of ignorance.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಐಶ್ವರ್ಯ ಬಯಸುವವರ ಉಪಾಸನೆಯಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ‘ಅಣುವಿಗಿಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ’ ಎಂದರೆ ಜೀವನಿಗಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ‘ಆದಿತ್ಯವರ್ಣ’ ಎಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯದಲ್ಲದ, ಅವನಿಗೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ದಿವ್ಯ ರೂಪ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ತಮಸ್’ ಎಂದರೆ ಅವ್ಯಕ್ತ, ಭಗವಂತ ಅದರ ಆಚೆ ಇದ್ದಾನೆ. ‘ಧಾತಾ’ ಎಂದರೆ ಧರಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಪೋಷಿಸುವವನು.

Ramanuja reads this meditation as the worship of those who seek prosperity. ‘Subtler than the atom’ means subtler even than the individual self, and ‘adityavarna’ is his divine form, not made of prakriti and unique to him. For Madhva ‘tamas’ is the unmanifest, and the Lord is beyond it. ‘Dhata’ is the one who upholds and nourishes.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಎರಡು ವಿಶೇಷಣಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಅಣುವಿಗಿಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುವವನು. ದೊಡ್ಡದು ಸಣ್ಣದರಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣದು ದೊಡ್ಡದರಲ್ಲಿ.

Two epithets of this verse seem to contradict each other: subtler than the atom, and upholder of all. The great in the small, the small in the great.

ದೇಹವನ್ನು ನೋಡಿದರೂ ಹೀಗೆಯೇ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣದಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಫಲಿತ ಅಂಡಾಣುವಿನಲ್ಲೇ ಇಡೀ ದೇಹವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಮಾಹಿತಿ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂಥ ಅಚ್ಚರಿಯ ಮುಂದೆ ‘ಅಚಿಂತ್ಯರೂಪ’, ಊಹಿಸಲಾಗದ್ದು ಎಂಬ ಪದ ತುಂಬ ಸಹಜವೆನಿಸುತ್ತದೆ.

The body gives the same feeling. A fertilised egg, too small to be seen easily, already holds the information to build the whole body. Before such a wonder the word ‘achintyarupa’, beyond conceiving, feels entirely natural.