ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಭೂತಗ್ರಾಮಃ ಸ ಏವಾಯಂ ಭೂತ್ವಾ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಲೀಯತೇ।
ರಾತ್ರ್ಯಾಗಮೇಽವಶಃ ಪಾರ್ಥ ಪ್ರಭವತ್ಯಹರಾಗಮೇ ॥ 19 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते।
रात्र्यागमेऽवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे ॥ 19 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
bhūtagrāmaḥ sa evāyaṃ bhūtvā bhūtvā pralīyate|
rātryāgame’vaśaḥ pārtha prabhavatyaharāgame || 19 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪಾರ್ಥ (पार्थ, pārtha) = ಪಾರ್ಥನೇ (O Partha)
- ಸಃ ಏವ ಅಯಂ ಭೂತಗ್ರಾಮಃ (सः एव अयं भूतग्रामः, saḥ eva ayaṃ bhūtagrāmaḥ) = ಅದೇ ಈ ಜೀವಿಗಳ ಸಮೂಹ (this same multitude of beings)
- ಭೂತ್ವಾ ಭೂತ್ವಾ (भूत्वा भूत्वा, bhūtvā bhūtvā) = ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿ (coming into being again and again)
- ರಾತ್ರ್ಯಾಗಮೇ ಅವಶಃ ಪ್ರಲೀಯತೇ (रात्र्यागमे अवशः प्रलीयते, rātryāgame avaśaḥ pralīyate) = ರಾತ್ರಿ ಬಂದಾಗ ತನ್ನ ವಶವಿಲ್ಲದೆ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ (dissolves helplessly at the coming of night)
- ಅಹರಾಗಮೇ ಪ್ರಭವತಿ (अहरागमे प्रभवति, aharāgame prabhavati) = ಹಗಲು ಬಂದಾಗ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ (and arises at the coming of day)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪಾರ್ಥ, ಅದೇ ಈ ಜೀವಿಗಳ ಸಮೂಹ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿ, ರಾತ್ರಿ ಬಂದಾಗ ತನ್ನ ವಶವಿಲ್ಲದೆ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಹಗಲು ಬಂದಾಗ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
This same multitude of beings, coming into being again and again, dissolves helplessly at the coming of night, O Partha, and arises again at the coming of day.
ಶ್ಲೋಕ 8.19ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 8.19
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಎರಡು ಪದಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ: ‘ಸ ಏವಾಯಂ’, ಅದೇ ಇದು, ಮತ್ತು ‘ಅವಶಃ’, ತನ್ನ ವಶವಿಲ್ಲದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಮೊದಲನೆಯದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಪದ ಜೀವಿಗಳೇ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಬೇರೆಯವರಲ್ಲ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾಡದ ಕರ್ಮದ ಫಲ ಬರುವುದು, ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ಫಲ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದು ಎಂಬ ದೋಷಗಳು ಬರುತ್ತವೆ, ಬಂಧ ಮೋಕ್ಷಗಳ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವೇ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
Two words in this verse stand out: ‘sa evayam’, this same one, and ‘avashah’, helplessly. Shankara gives the reason for the first: the very beings of the previous cycle return, not others. Otherwise one would reap the fruit of deeds not done and lose the fruit of deeds done, and the teaching of bondage and liberation would lose its meaning.
‘ಅವಶ’ ಎಂದರೆ ಅವಿದ್ಯೆ ಮೊದಲಾದ ಕ್ಲೇಶಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕರ್ಮದ ಬಲದಿಂದ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ. ಸಂಸಾರದ ಬಗ್ಗೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದೂ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
‘Avasha’ means without freedom, driven by the force of karma that springs from afflictions such as ignorance. Shankara says that awakening dispassion towards samsara is also a purpose of this verse.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಳಯಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳೂ ಬ್ರಹ್ಮನೂ, ಭೂಮಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ನೀರು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಭಗವಂತನಲ್ಲೇ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಐಶ್ವರ್ಯಗತಿಗೆ ಹೋದವರ ಮರಳುವಿಕೆ ತಪ್ಪದು, ಭಗವಂತನನ್ನು ಸೇರಿದವರಿಗೆ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja extends this to a still greater dissolution. At the end of Brahma’s hundred years, all worlds up to Brahma’s realm, and Brahma too, dissolve into the Lord in order, earth into water, water into fire, and so on. So the return of those who have gone the way of prosperity is unavoidable, while for those who have reached the Lord the question does not arise.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ಅವಶಃ’ ಎಂಬ ಪದ ನಮಗೂ ಪರಿಚಿತ. ಬೇಡವೆಂದರೂ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ, ಅದೇ ಜಗಳಕ್ಕೆ, ಅದೇ ಚಿಂತೆಗೆ ಮರಳುವ ಅನುಭವ ಅನೇಕರಿಗೆ ಇದೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ.
The word ‘avashah’, helplessly, is familiar to us too. Many know the experience of returning to the same habit, the same quarrel, the same worry, against their own wish. As if caught in a small wheel.
ಚಕ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದೇ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ. ‘ಯಾವಾಗ, ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಬರೆದಿಡುವುದು ವ್ಯಸನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲೂ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಸರಳ ವಿಧಾನ.
Recognising the wheel is the first step out of it. Writing down ‘when, and in what situation, do I go back there’ is a simple method used in the treatment of addiction too.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ