ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ನ ಮೇ ವಿದುಃ ಸುರಗಣಾಃ ಪ್ರಭವಂ ನ ಮಹರ್ಷಯಃ।
ಅಹಮಾದಿರ್ಹಿ ದೇವಾನಾಂ ಮಹರ್ಷೀಣಾಂ ಚ ಸರ್ವಶಃ ॥ 2 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः।
अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥ 2 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
na me viduḥ suragaṇāḥ prabhavaṃ na maharṣayaḥ|
ahamādirhi devānāṃ maharṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ || 2 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸುರಗಣಾಃ ಮೇ ಪ್ರಭವಂ ನ ವಿದುಃ (सुरगणाः मे प्रभवं न विदुः, suragaṇāḥ me prabhavaṃ na viduḥ) = ದೇವತೆಗಳ ಗಣಗಳು ನನ್ನ ಪ್ರಭವವನ್ನು ಅರಿಯರು (the hosts of gods do not know my origin)
- ನ ಮಹರ್ಷಯಃ (न महर्षयः, na maharṣayaḥ) = ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ಅರಿಯರು (nor do the great sages)
- ಹಿ ಅಹಂ ಸರ್ವಶಃ ದೇವಾನಾಂ ಮಹರ್ಷೀಣಾಂ ಚ ಆದಿಃ (हि अहं सर्वशः देवानां महर्षीणां च आदिः, hi ahaṃ sarvaśaḥ devānāṃ maharṣīṇāṃ ca ādiḥ) = ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯಲ್ಲೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೂ ನಾನೇ ಮೂಲ (for I am in every way the source of the gods and the great sages)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದೇವತೆಗಳ ಗಣಗಳಾಗಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳಾಗಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರಭವವನ್ನು ಅರಿಯರು. ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯಲ್ಲೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೂ ನಾನೇ ಮೂಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Neither the hosts of gods nor the great sages know my origin, for I am in every way the source of the gods and the great sages.
ಶ್ಲೋಕ 10.2ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 10.2
‘ಪ್ರಭವ’ ಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಪ್ರಭಾವ, ಅಂದರೆ ಒಡೆಯನ ಶಕ್ತಿಯ ಅತಿಶಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಭವನ, ಅಂದರೆ ಹುಟ್ಟು. ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಋಷಿಗಳಿಗೂ ಅವನೇ ಮೂಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅವನ ಆದಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾರರು. ಇದು ಸಹಜ: ಮಗ ತಂದೆಯ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಕಂಡಿರಲಾರ.
Shankara says the word ‘prabhava’ can mean two things: ‘prabhava’ as might, the surpassing power of the sovereign, or ‘prabhavana’, birth. Since he is the source of the gods and the sages, they cannot know his beginning. This is natural: a son cannot have witnessed his father’s birth.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಕಾರಣವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳ ಜ್ಞಾನವೂ ಅವನೇ ಅವರ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕೊಟ್ಟದ್ದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಮಿತವಾದದ್ದು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ‘ಪ್ರಭವ’ವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಎಂದೂ ಓದುತ್ತಾರೆ, ಅವನಿಗೆ ಹುಟ್ಟೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಸೂಚನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಋಗ್ವೇದದ ನಾಸದೀಯ ಸೂಕ್ತದ ‘ಕೋ ಅದ್ಧಾ ವೇದ’, ಈ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು ಯಾರು ಬಲ್ಲರು, ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವನ ಅನುಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ ಯಾರೂ ಅವನನ್ನು ಅರಿಯರು.
Ramanuja gives the reason differently: the knowledge of the gods and sages was itself given by him in keeping with their merit, and so it is limited. Madhva also reads ‘prabhava’ as the origin of the world, and says the hint here is that he himself has no birth at all. For this he quotes the Rigveda’s Nasadiya hymn, ‘ko addha veda’, who truly knows where this creation came from. According to Sridhara Swami, no one knows him without his grace.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ದೇವತೆಗಳೂ ಅರಿಯರು’ ಎಂಬ ಮಾತು ನಮ್ರತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟು ತಿಳಿದರೂ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು ಉಳಿದೇ ಇರುತ್ತದೆ.
The words ‘even the gods do not know’ teach humility. However much one knows, there is always more left to know.
ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಅನುಭವ. ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಹೊಸ ಹತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಅನುಭವಿ ವೈದ್ಯರು ‘ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಕೇಳೋಣ’ ಎನ್ನಲು ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
Science knows the same experience. When one question is answered, ten new ones arise. Experienced doctors do not hesitate to say, ‘I do not know, let us ask someone else.’
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ