ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಮಹರ್ಷೀಣಾಂ ಭೃಗುರಹಂ ಗಿರಾಮಸ್ಮ್ಯೇಕಮಕ್ಷರಮ್।
ಯಜ್ಞಾನಾಂ ಜಪಯಜ್ಞೋಽಸ್ಮಿ ಸ್ಥಾವರಾಣಾಂ ಹಿಮಾಲಯಃ ॥ 25 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम्।
यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥ 25 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
maharṣīṇāṃ bhṛgurahaṃ girāmasmyekamakṣaram|
yajñānāṃ japayajño’smi sthāvarāṇāṃ himālayaḥ || 25 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಮಹರ್ಷೀಣಾಂ ಭೃಗುಃ ಅಹಮ್ (महर्षीणां भृगुः अहम्, maharṣīṇāṃ bhṛguḥ aham) = ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಭೃಗು (among great sages I am Bhrigu)
- ಗಿರಾಮ್ ಏಕಮ್ ಅಕ್ಷರಮ್ ಅಸ್ಮಿ (गिराम् एकम् अक्षरम् अस्मि, girām ekam akṣaram asmi) = ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಕ್ಷರವಾದ ಓಂಕಾರ (among words I am the one syllable)
- ಯಜ್ಞಾನಾಂ ಜಪಯಜ್ಞಃ ಅಸ್ಮಿ (यज्ञानां जपयज्ञः अस्मि, yajñānāṃ japayajñaḥ asmi) = ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಜಪಯಜ್ಞ (among sacrifices I am the sacrifice of japa)
- ಸ್ಥಾವರಾಣಾಂ ಹಿಮಾಲಯಃ (स्थावराणां हिमालयः, sthāvarāṇāṃ himālayaḥ) = ಸ್ಥಿರವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯ (among the immovable the Himalaya)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಭೃಗು, ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಕ್ಷರವಾದ ಓಂಕಾರ. ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಜಪಯಜ್ಞ, ಸ್ಥಿರವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Among the great sages I am Bhrigu, among words the one syllable Om. Among sacrifices I am the sacrifice of japa, among the immovable the Himalaya.
ಶ್ಲೋಕ 10.25ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 10.25
ಭೃಗು ಆರನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ಏಳು ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ‘ಏಕಮಕ್ಷರಂ’ ಓಂಕಾರ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು, ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು, ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಎಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ‘ಓಮಿತ್ಯೇಕಾಕ್ಷರಂ ಬ್ರಹ್ಮ’ (8.13) ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಗಿರಃ’ ಎಂದರೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುವ ಶಬ್ದಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ.
Bhrigu is one of the seven great sages of verse six. Shankara, Ramanuja and Sridhara Swami agree that ‘ekam aksharam’ is Om. The eighth chapter’s ‘om ity ekaksharam brahma’ (8.13) comes to mind again here. For Ramanuja ‘girah’ are words that convey meaning, and among them is the pranava.
ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಜಪಯಜ್ಞ ಏಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ? ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಅದನ್ನು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಶ್ರೌತ ಸ್ಮಾರ್ತ ಯಜ್ಞಗಳೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಜಪರೂಪದ ಯಜ್ಞ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಜಪಕ್ಕೆ ದ್ರವ್ಯ ಬೇಕಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆಯಿಲ್ಲ, ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಹುದು. ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಎಲೆ ಹೂವಿನ ಅರ್ಪಣೆಯ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Why is japa the finest sacrifice? Ramanuja calls it the most excellent of sacrifices. Sridhara Swami says it is the sacrifice in the form of japa among all the Vedic and smriti rites. Japa needs no materials, involves no harm, and can be done by anyone anywhere. The spirit of the ninth chapter’s offering of a leaf and a flower is here too. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹಿಮಾಲಯ ‘ಸ್ಥಾವರ’, ಕದಲದ್ದರ ಪ್ರತೀಕ. ಬದುಕಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೂ ಒಂದು ಕದಲದ ಆಧಾರ ಬೇಕು: ಮೌಲ್ಯಗಳು, ನಂಬಿಕೆ, ಸಂಬಂಧಗಳು.
The Himalaya, ‘sthavara’, is the symbol of the unshakable. In the storms of life we too need an unshakable support: values, faith, relationships.
ಜಪ ಸರಳವಾದ ಅಭ್ಯಾಸ. ನಿಧಾನವಾದ ಉಸಿರಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ನಾಮವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವುದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಆತಂಕ ಅಥವಾ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಇದ್ದರೆ ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯೂ ಅಗತ್ಯ.
Japa is a simple practice. Repeating a name with slow breathing can calm the mind. If anxiety or sleeplessness lasts a long time, a doctor’s advice is also needed alongside it.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ