ಭಗವದ್ಗೀತೆ 5.2 ಅರ್ಥ: ಸಂನ್ಯಾಸಃ ಕರ್ಮಯೋಗಶ್ಚ

ಕೃಷ್ಣನ ಉತ್ತರ ಎರಡು ಹಂತದ್ದು. ಮೊದಲು ಎರಡೂ ದಾರಿಗಳು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ಅರ್ಜುನ ಕೇಳಿದಂತೆ ಒಂದನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಕರ್ಮಯೋಗ.

Krishna’s answer comes in two steps. First he grants that both paths lead to freedom. Then, as Arjuna asked, he picks one: the yoga of action.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಎರಡೂ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗುವ ಮೂಲಕ. ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಯೋಗ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುವುದು ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ‘ಕೇವಲ’ ಕರ್ಮತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ. ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂನ್ಯಾಸದ ಸ್ಥಾನ ಬೇರೆ ಎಂದು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

For Shankara both lead to liberation by helping knowledge to arise. The yoga of action is called higher here only in comparison with a ‘mere’ giving up of action, without knowledge. Renunciation joined with knowledge has a different place, as he makes clear in the verses that follow.

ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಹಂತಗಳ ಮಾತಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ದೇಹವೇ ನಾನು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಶೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಕರ್ಮಯೋಗ. ಅದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಸಂನ್ಯಾಸ. ಹೀಗೆ ಎರಡೂ ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದು ಬರುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು.

Sridhara Swami sees it as a matter of stages. For Arjuna, grieving because he takes the body to be himself, the yoga of action. Once that has purified the mind and knowledge has arisen, renunciation to ripen it. So the two are steps, one after the other.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಸಂನ್ಯಾಸ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನಯೋಗ. ಎರಡೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆತ್ಮದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಜ್ಞಾನಯೋಗಕ್ಕೆ ಶಕ್ತನಾದವನಿಗೂ ಕರ್ಮಯೋಗವೇ ಮೇಲು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿನ ಸಂನ್ಯಾಸ ಆಶ್ರಮ ಸಂನ್ಯಾಸವಲ್ಲ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತುರೀಯಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಸ್ಥಾನವಿದೆ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕರ್ಮದ ಆಂತರಿಕ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿಲುವು.

For Ramanuja renunciation means the yoga of knowledge. Both lead independently to seeing the self, but even for one capable of the path of knowledge, the yoga of action is better. Madhva stresses that the renunciation here is not the formal order of sannyasa. The fourth ashrama has its own place, but what is being compared here is the inner giving up within action; that is his position.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಎರಡೂ ಒಳ್ಳೆಯದು, ಆದರೆ ನಿನಗೆ ಇದು ಎಂಬ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಇದೆ. ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಕೀಳಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೇಳುವವನನ್ನು ಗೊಂದಲದಲ್ಲೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

‘Both are good, but for you, this one’ is an honest kind of answer. It does not belittle the other road, and it does not leave the one who asked in confusion.

ಕೆಲಸದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಬೇಕೆನ್ನುವ ಆಸೆ ಅನೇಕ ಸಲ ವೈರಾಗ್ಯದ ವೇಷ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸದೊಳಗೇ ಉಳಿದು ಅದರ ಅಂಟನ್ನು ಬಿಡಲು ಕಲಿಯುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟ ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಅದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ದಾರಿ.

The wish to run away from work often dresses itself as detachment. Staying inside the work and learning to let go of its grip can seem harder. But for most of us it is the safer road.