ಭಗವದ್ಗೀತೆ 5.21 ಅರ್ಥ: ಬಾಹ್ಯಸ್ಪರ್ಶೇಷ್ವಸಕ್ತಾತ್ಮಾ

‘ಸ್ಪರ್ಶ’ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮುಟ್ಟುವುದಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮುಟ್ಟುವ ಶಬ್ದ, ರೂಪ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳು. ಅವುಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಳಗಿನ ಒಂದು ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಆಮೇಲೆ ಯೋಗದಿಂದ ಆ ಸುಖ ಕ್ಷಯವಿಲ್ಲದ್ದಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡು ಹಂತದ ಮಾತು.

‘Contact’ here does not mean touch alone, but all the objects the senses meet: sound, form and the rest. For the mind that draws back from them there is an inner joy, and then through yoga that joy becomes imperishable. The verse speaks of two stages.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಬ್ರಹ್ಮಯೋಗ’ವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಿ, ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಹೀಗೆ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ: ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯ ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ಹೊರಗಿನ ಸುಖದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆಯಬೇಕು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಒಳಗಿನ ಮೊದಲ ಸುಖವನ್ನು ಉಪಶಮದ, ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಸುಖ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

Shankara opens ‘brahma-yoga’ as absorption in Brahman and closes the verse’s lesson thus: one who seeks imperishable joy in the self should draw the senses back from fleeting outer pleasure. Sridhara Swami calls the first inner joy the sattvic joy of calm.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಮೊದಲ ಸುಖ ಅಂತರಾತ್ಮನ ಅನುಭವ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬ್ರಹ್ಮದ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮಾನುಭವ ರೂಪದ ಅಕ್ಷಯ ಸುಖ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಕಾಮವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಅಕ್ಷಯವಾಗುವುದು ಧ್ಯಾನ ಮೊದಲಾದ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷಯದ ಯೋಗ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲ.

For Ramanuja the first joy is the experience of the inner self. When one gives up the habit of prakriti and turns to the practice of Brahman, there is the imperishable joy that is the experience of Brahman. Madhva stresses the greater worth of yoga here. One free of desire finds joy in the self, but it becomes imperishable only when there is yoga directed to Brahman, such as meditation, and not otherwise.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ನಮ್ಮ ದಿನದ ಬಹುಪಾಲು ಸುಖ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ: ರುಚಿ, ಸದ್ದು, ಪರದೆಯ ಬೆಳಕು, ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಾತು. ಅವು ನಿಂತ ತಕ್ಷಣ ಖಾಲಿತನ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಖಾಲಿತನವನ್ನು ತುಂಬಲು ಮತ್ತೆ ಹೊರಗೆ ಕೈಚಾಚುತ್ತೇವೆ.

Most of the pleasure in our day comes from outside: taste, sound, the glow of a screen, a word of praise. The moment they stop, emptiness appears, and to fill it we reach outside again.

ಫೋನ್ ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಾಗ ಮೊದಲು ಚಡಪಡಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಒಂದು ಶಾಂತ ಸಮಾಧಾನ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಗೀತೆ ಹೇಳುವ ಒಳಗಿನ ಸುಖದ ಮೊದಲ ರುಚಿ ಇದಾಗಿರಬಹುದು.

Put the phone aside and sit quietly for ten minutes, and restlessness comes first. Past it, some people find a calm contentment. That may be a first taste of the inner joy the Gita speaks of.