ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ
ಸಂನ್ಯಾಸಃ ಕರ್ಮಯೋಗಶ್ಚ ನಿಃಶ್ರೇಯಸಕರಾವುಭೌ।
ತಯೋಸ್ತು ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಾತ್ಕರ್ಮಯೋಗೋ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ॥ 2 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
श्रीभगवानुवाच
संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ।
तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते ॥ 2 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
śrībhagavānuvāca
saṃnyāsaḥ karmayogaśca niḥśreyasakarāvubhau|
tayostu karmasaṃnyāsātkarmayogo viśiṣyate || 2 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಉವಾಚ (श्रीभगवान् उवाच, śrībhagavān uvāca) = ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು (the Blessed Lord said)
- ಸಂನ್ಯಾಸಃ ಕರ್ಮಯೋಗಃ ಚ (संन्यासः कर्मयोगः च, saṃnyāsaḥ karmayogaḥ ca) = ಸಂನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಯೋಗ (renunciation and the yoga of action)
- ಉಭೌ ನಿಃಶ್ರೇಯಸಕರೌ (उभौ निःश्रेयसकरौ, ubhau niḥśreyasakarau) = ಎರಡೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಕೊಡುವಂಥವು (both lead to the highest good)
- ತಯೋಃ ತು (तयोः तु, tayoḥ tu) = ಆದರೆ ಅವೆರಡರಲ್ಲಿ (but of the two)
- ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಾತ್ (कर्मसंन्यासात्, karmasaṃnyāsāt) = ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ (than the renunciation of action)
- ಕರ್ಮಯೋಗಃ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ (कर्मयोगः विशिष्यते, karmayogaḥ viśiṣyate) = ಕರ್ಮಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಿನದು (the yoga of action is superior)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಸಂನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಯೋಗ ಎರಡೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವೆರಡರಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಕರ್ಮಯೋಗವೇ ಹೆಚ್ಚಿನದು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The Blessed Lord said: Renunciation and the yoga of action both lead to the highest good. But of the two, the yoga of action is superior to the renunciation of action.
ಚಿಂತನ (Reflection)
ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೇಳಿ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಭಗವಂತ ಈಗ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಶಂಕರರು. ಸಂನ್ಯಾಸ, ಕರ್ಮಯೋಗ ಎರಡೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ, ಅದೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ: ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಮೂಲಕ. ಆದರೂ ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ‘ಬರಿಯ’ ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಕರ್ಮಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಿನದು. ‘ಬರಿಯ’, ಅಂದರೆ ‘ಕೇವಲ’, ಎಂಬ ಪದ ಶಂಕರರದು, ಶ್ಲೋಕದ್ದಲ್ಲ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಕರ್ಮಯೋಗದ ಸ್ತುತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಶಂಕರರು.
The Lord now speaks, Shankara says, to give his own view and settle the matter. Renunciation and the yoga of action both bring liberation, and in the same way: by causing knowledge to arise. Yet of the two, the yoga of action is better than ‘mere’ renunciation of action. The word ‘mere’, ‘kevala’, is Shankara’s, not the shloka’s. The verse, he says, is a praise of the yoga of action.
ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಭಾಷ್ಯ
Sri Shankara Bhagavatpada, Bhagavad Gita Bhashya
ಶ್ಲೋಕ 5.2ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 5.2
ಕೃಷ್ಣನ ಉತ್ತರ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಎರಡೂ ದಾರಿಗಳು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ಅರ್ಜುನ ಕೇಳಿದಂತೆ ಒಂದನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಕರ್ಮಯೋಗ.
Krishna’s answer comes in two steps. First he grants that both paths lead to freedom. Then, as Arjuna asked, he picks one: the yoga of action.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಎರಡೂ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗುವ ಮೂಲಕ. ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಯೋಗ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುವುದು ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ‘ಕೇವಲ’ ಕರ್ಮತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ. ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂನ್ಯಾಸದ ಸ್ಥಾನ ಬೇರೆ ಎಂದು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
For Shankara both lead to liberation by helping knowledge to arise. The yoga of action is called higher here only in comparison with a ‘mere’ giving up of action, without knowledge. Renunciation joined with knowledge has a different place, as he makes clear in the verses that follow.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಹಂತಗಳ ಮಾತಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ದೇಹವೇ ನಾನು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಶೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಕರ್ಮಯೋಗ. ಅದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಸಂನ್ಯಾಸ. ಹೀಗೆ ಎರಡೂ ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದು ಬರುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು.
Sridhara Swami sees it as a matter of stages. For Arjuna, grieving because he takes the body to be himself, the yoga of action. Once that has purified the mind and knowledge has arisen, renunciation to ripen it. So the two are steps, one after the other.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಸಂನ್ಯಾಸ’ ಎಂದರೆ ‘ಜ್ಞಾನಯೋಗ’. ಎರಡೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆತ್ಮದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಜ್ಞಾನಯೋಗಕ್ಕೆ ಶಕ್ತನಾದವನಿಗೂ ಕರ್ಮಯೋಗವೇ ಮೇಲು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿನ ಸಂನ್ಯಾಸ ಆಶ್ರಮ ಸಂನ್ಯಾಸವಲ್ಲ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತುರೀಯಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಸ್ಥಾನವಿದೆ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕರ್ಮದ ಆಂತರಿಕ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿಲುವು.
For Ramanuja ‘renunciation’ means ‘the yoga of knowledge’. Both lead independently to seeing the self, but even for one capable of the path of knowledge, the yoga of action is better. Madhva stresses that the renunciation here is not the formal order of sannyasa. The fourth ashrama has its own place, but what is being compared here is the inner giving up within action; that is his position.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ಎರಡೂ ಒಳ್ಳೆಯದು, ಆದರೆ ನಿನಗೆ ಇದು’ ಎಂಬ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಇದೆ. ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಕೀಳಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಕೇಳುವವನನ್ನು ಗೊಂದಲದಲ್ಲೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
‘Both are good, but for you, this one’ is an honest kind of answer. It does not belittle the other road, and it does not leave the one who asked in confusion.
ಕೆಲಸದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಬೇಕೆನ್ನುವ ಆಸೆ ಅನೇಕ ಸಲ ವೈರಾಗ್ಯದ ವೇಷ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸದೊಳಗೇ ಉಳಿದು ಅದರ ಅಂಟನ್ನು ಬಿಡಲು ಕಲಿಯುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟ ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಅದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ದಾರಿ.
The wish to run away from work often dresses itself as detachment. Staying inside the work and learning to let go of its grip can seem harder. But for most of us it is the safer road.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ