ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅನಂತಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ನಾಗಾನಾಂ ವರುಣೋ ಯಾದಸಾಮಹಮ್।
ಪಿತೄಣಾಮರ್ಯಮಾ ಚಾಸ್ಮಿ ಯಮಃ ಸಂಯಮತಾಮಹಮ್ ॥ 29 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम्।
पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥ 29 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
anantaścāsmi nāgānāṃ varuṇo yādasāmaham|
pitṝṇāmaryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatāmaham || 29 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ನಾಗಾನಾಮ್ ಅನಂತಃ ಚ ಅಸ್ಮಿ (नागानाम् अनन्तः च अस्मि, nāgānām anantaḥ ca asmi) = ನಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅನಂತ (among nagas I am Ananta)
- ಯಾದಸಾಮ್ ಅಹಂ ವರುಣಃ (यादसाम् अहं वरुणः, yādasām ahaṃ varuṇaḥ) = ಜಲಚರರಲ್ಲಿ ವರುಣ (among water beings Varuna)
- ಪಿತೄಣಾಮ್ ಅರ್ಯಮಾ ಚ ಅಸ್ಮಿ (पितॄणाम् अर्यमा च अस्मि, pitṝṇām aryamā ca asmi) = ಪಿತೃಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಯಮ (among the ancestors Aryaman)
- ಸಂಯಮತಾಮ್ ಅಹಂ ಯಮಃ (संयमताम् अहं यमः, saṃyamatām ahaṃ yamaḥ) = ನಿಯಮಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಯಮ (among those who restrain I am Yama)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ನಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅನಂತ, ಜಲಚರರಲ್ಲಿ ವರುಣ. ಪಿತೃಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅರ್ಯಮ, ನಿಯಮಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಯಮ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Among the nagas I am Ananta, among the beings of the waters Varuna. Among the ancestors I am Aryaman, among those who restrain I am Yama.
ಶ್ಲೋಕ 10.29ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 10.29
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸರ್ಪ ನಾಗಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ವಾಸುಕಿ ವಿಷವುಳ್ಳವುಗಳ ರಾಜ, ಅನಂತ ಅಥವಾ ಶೇಷ ವಿಷವಿಲ್ಲದವುಗಳ ರಾಜ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ವರುಣ ಜಲದೇವತೆಗಳ ರಾಜ, ಅರ್ಯಮ ಪಿತೃಗಳ ರಾಜ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ವ್ಯಾಕರಣದ ಗಮನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ವರುಣ ಜಲಚರರ ನಡುವಿನ ಒಬ್ಬನಲ್ಲ, ಅವರ ಒಡೆಯ.
Sridhara Swami gives another difference between serpents and nagas: Vasuki is king of the venomous ones, Ananta or Shesha king of those without venom. For Shankara Varuna is king of the water deities, Aryaman king of the ancestors. Here too Ramanuja makes the same grammatical note: Varuna is not one among the water beings but their lord.
‘ಯಮಃ ಸಂಯಮತಾಮಹಂ’. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಸಂಯಮತಾಂ’ ಎಂದರೆ ಸಂಯಮನ ಮಾಡುವವರು, ನಿಯಮಿಸುವವರು. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ದಂಡಿಸುವವರಲ್ಲಿ ವೈವಸ್ವತ ಯಮ. ಅವನು ಸಾವಿನ ದೇವತೆಯೂ ಧರ್ಮದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಪತಿಯೂ ಹೌದು. ಕಠೋಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಚಿಕೇತನಿಗೆ ಆತ್ಮವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಗುರುವೂ ಅವನೇ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
‘Yamah samyamatam aham’. For Shankara ‘samyamatam’ means those who restrain, who hold things in order. In Ramanuja’s words, among those who punish he is Yama Vaivasvata. He is both the god of death and the judge of dharma. In the Katha Upanishad he is also the teacher who gives Nachiketas the knowledge of the Self. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸಂಯಮವೂ ಅವನ ವಿಭೂತಿ. ನದಿಗೆ ದಡವಿದ್ದರೆ ಅದು ಹೊಲಗಳಿಗೆ ನೀರು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ದಡ ಒಡೆದರೆ ಪ್ರವಾಹವಾಗುತ್ತದೆ.
Restraint too is his glory. A river with banks waters the fields, and when the banks break it becomes a flood.
ಆರೋಗ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಈ ಸಂಯಮದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ: ಊಟದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಸಕ್ಕರೆಯ ಮಿತಿ, ಮದ್ಯ ತಂಬಾಕಿನಿಂದ ದೂರ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಿದ್ರೆ. ಈ ಸಣ್ಣ ನಿಯಮಗಳು ದೊಡ್ಡ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ದೂರ ಇಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
Much of health rests on this restraint: limiting salt and sugar, staying away from alcohol and tobacco, sleeping at the right time. These small rules help keep serious illnesses away.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ