ಭಗವದ್ಗೀತೆ 11.4 ಅರ್ಥ: ಮನ್ಯಸೇ ಯದಿ ತಚ್ಛಕ್ಯಂ

ಅರ್ಜುನನ ವಿನಯ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ. ಅವನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ‘ನಾನು ಯೋಗ್ಯನೆಂದು ನೀನು ಭಾವಿಸಿದರೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ನಾನು ಕಾಣಬಯಸುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ನೀನು ತೋರಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ, ನಾನು ಅದಕ್ಕೆ ಶಕ್ತನೆಂದು ನೀನು ಭಾವಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಯೋಗೇಶ್ವರ’ ಎಂದರೆ ಯೋಗಿಗಳ ಒಡೆಯ.

Arjuna’s humility is notable here. He does not insist. He says, ‘if you think I am fit.’ Sridhara Swami unfolds it like this: you need not show it merely because I wish to see it, only if you judge me able. For Shankara ‘Yogeshvara’ means the lord of yogis.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ‘ಯೋಗ’ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನ ಮೊದಲಾದ ಕಲ್ಯಾಣಗುಣಗಳ ಯೋಗ. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರು ಎಂಟನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ‘ಪಶ್ಯ ಮೇ ಯೋಗಮೈಶ್ವರಂ’ ಮಾತನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ‘ಪ್ರಭು’ ಪದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಟ್ಟು, ಆ ಸನಾತನ ಪುರುಷನಿಗಿಂತ ಮೇಲಿನದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮದ ಮಾತನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

For Ramanuja ‘yoga’ here means union with auspicious qualities such as knowledge. He points to ‘pashya me yogam aishvaram’ in the eighth verse as support. Madhva gives ‘prabhu’ the sense of ‘the one who is able’, and quotes the Mokshadharma: there is nothing higher than that eternal Person.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಕೇಳುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ, ಕೇಳುವ ರೀತಿ ಮುಖ್ಯ. ‘ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ’, ‘ಸರಿ ಎನಿಸಿದರೆ’ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಎದುರಿನವರಿಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡುತ್ತವೆ.

It is not wrong to ask for what we want, but the manner of asking matters. Words such as ‘if possible’ and ‘if you think it right’ give respect to the other person.

ತಜ್ಞರ ಬಳಿ ಹೋದಾಗ ‘ಈ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಯೇ ಬಿಡಿ’ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ಬದಲು ‘ಇದು ನನಗೆ ಅಗತ್ಯವೇ’ ಎಂದು ಕೇಳುವುದು ಅರ್ಜುನನ ದಾರಿ.

When we go to an expert, asking ‘Do I need this?’ instead of insisting ‘Just do this test’ is Arjuna’s way.