ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಣಮ್ಯ ಪ್ರಣಿಧಾಯ ಕಾಯಂ ಪ್ರಸಾದಯೇ ತ್ವಾಮಹಮೀಶಮೀಡ್ಯಮ್।
ಪಿತೇವ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಸಖೇವ ಸಖ್ಯುಃ ಪ್ರಿಯಃ ಪ್ರಿಯಾಯಾರ್ಹಸಿ ದೇವ ಸೋಢುಮ್ ॥ 44 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं प्रसादये त्वामहमीशमीड्यम्।
पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः प्रियः प्रियायार्हसि देव सोढुम् ॥ 44 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
tasmātpraṇamya praṇidhāya kāyaṃ prasādaye tvāmahamīśamīḍyam|
piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum || 44 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತಸ್ಮಾತ್ ಕಾಯಂ ಪ್ರಣಿಧಾಯ ಪ್ರಣಮ್ಯ (तस्मात् कायं प्रणिधाय प्रणम्य, tasmāt kāyaṃ praṇidhāya praṇamya) = ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಚಾಚಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ (therefore, laying my body down and bowing)
- ಈಡ್ಯಮ್ ಈಶಂ ತ್ವಾಮ್ ಅಹಂ ಪ್ರಸಾದಯೇ (ईड्यम् ईशं त्वाम् अहं प्रसादये, īḍyam īśaṃ tvām ahaṃ prasādaye) = ಸ್ತುತ್ಯನಾದ ಒಡೆಯನಾದ ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ (I seek the grace of you, the Lord worthy of praise)
- ಪಿತಾ ಇವ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಸಖಾ ಇವ ಸಖ್ಯುಃ (पिता इव पुत्रस्य सखा इव सख्युः, pitā iva putrasya sakhā iva sakhyuḥ) = ತಂದೆ ಮಗನನ್ನು, ಗೆಳೆಯ ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಸಹಿಸುವಂತೆ (as a father bears with a son, a friend with a friend)
- ಪ್ರಿಯಃ ಪ್ರಿಯಾಯಾಃ (प्रियः प्रियायाः, priyaḥ priyāyāḥ) = ಪ್ರಿಯನು ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಹಿಸುವಂತೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಿಯನಾದ ನೀನು ಪ್ರಿಯನಾದ ನನ್ನನ್ನು (as a lover with the beloved, or as you who are dear, with me who am dear)
- ದೇವ ಸೋಢುಮ್ ಅರ್ಹಸಿ (देव सोढुम् अर्हसि, deva soḍhum arhasi) = ದೇವ, ನೀನು ಸಹಿಸಬೇಕು (O God, you should bear with me)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಚಾಚಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸ್ತುತ್ಯನಾದ ಒಡೆಯನಾದ ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ. ದೇವ, ತಂದೆ ಮಗನ ತಪ್ಪನ್ನು, ಗೆಳೆಯ ಗೆಳೆಯನ ತಪ್ಪನ್ನು, ಪ್ರಿಯನು ಪ್ರಿಯೆಯ ತಪ್ಪನ್ನು ಸಹಿಸುವಂತೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಸಹಿಸಬೇಕು. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಪದವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮಾತು ಹೀಗೆ: ಪ್ರಿಯನಾದ ನೀನು ಪ್ರಿಯನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಸಹಿಸಬೇಕು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Therefore, laying my body down and bowing, I seek the grace of you, the Lord worthy of praise. As a father bears with his son, a friend with a friend, a lover with his beloved, so, O God, you should bear with me. In Ramanuja’s division of the words the last phrase runs: you who are dear should bear with me who am dear.
ಶ್ಲೋಕ 11.44ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 11.44
ಮೂರು ಸಂಬಂಧಗಳ ಹೋಲಿಕೆ: ತಂದೆ ಮಗ, ಗೆಳೆಯ ಗೆಳೆಯ, ಪ್ರಿಯ ಪ್ರಿಯೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ತಂದೆ ಮಗನ ಅಪರಾಧವನ್ನು, ಗೆಳೆಯ ಗೆಳೆಯನ ಅಪರಾಧವನ್ನು, ಪ್ರಿಯನು ಪ್ರಿಯೆಯ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವಂತೆ. ‘ಪ್ರಣಿಧಾಯ ಕಾಯಂ’ ಎಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ದೇಹವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸಿ, ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ದಂಡದಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಚಾಚಿ.
A comparison with three relationships: father and son, friend and friend, lover and beloved. Shankara unfolds it directly: as a father forgives a son’s offence, a friend a friend’s, a lover the beloved’s. For him ‘pranidhaya kayam’ means lowering the body deeply, and for Sridhara Swami stretching it on the ground like a staff.
ಇಲ್ಲಿ ಪದವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ‘ಪ್ರಿಯಾಯಾರ್ಹಸಿ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಪ್ರಿಯಾಯಾಃ’, ಪ್ರಿಯೆಯ, ಎಂದು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಪ್ರಿಯಾಯ’, ಪ್ರಿಯನಾದ ನನಗೆ, ಎಂದು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಪರಮ ಕಾರುಣಿಕನಾದ, ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ನೀನು ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನೂ ಸಹಿಸಬೇಕು. ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
There is a fine difference here in how the words are divided. Shankara divides ‘priyayarhasi’ as ‘priyayah’, of the beloved. Ramanuja divides it as ‘priyaya’, to me who am dear: you, supremely compassionate and dear to me, should bear all the faults of me who am dear to you. Both readings are given here. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ತಪ್ಪಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕ್ಷಮೆಗೆ ದಾರಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಜುನ ಆ ಮೂರು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೇ ನೆನೆದು ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.
In close relationships love is greater than the fault, and so forgiveness finds its way. Arjuna recalls those very three relationships as he asks for forgiveness.
ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಿಸುವುದು ಎರಡೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾರ ಇಳಿಸುತ್ತವೆ. ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಹೊತ್ತ ಅಸಮಾಧಾನ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕದಡುತ್ತದೆ.
Asking forgiveness and forgiving both lighten the mind. Resentment carried for years disturbs our peace.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ