ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ನಮಃ ಪುರಸ್ತಾದಥ ಪೃಷ್ಠತಸ್ತೇ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ಸರ್ವತ ಏವ ಸರ್ವ।
ಅನಂತವೀರ್ಯಾಮಿತವಿಕ್ರಮಸ್ತ್ವಂ ಸರ್ವಂ ಸಮಾಪ್ನೋಷಿ ತತೋಽಸಿ ಸರ್ವಃ ॥ 40 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते नमोऽस्तु ते सर्वत एव सर्व।
अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं सर्वं समाप्नोषि ततोऽसि सर्वः ॥ 40 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
namaḥ purastādatha pṛṣṭhataste namo’stu te sarvata eva sarva|
anantavīryāmitavikramastvaṃ sarvaṃ samāpnoṣi tato’si sarvaḥ || 40 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತೇ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಅಥ ಪೃಷ್ಠತಃ ನಮಃ (ते पुरस्तात् अथ पृष्ठतः नमः, te purastāt atha pṛṣṭhataḥ namaḥ) = ನಿನಗೆ ಮುಂದಿನಿಂದಲೂ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ನಮಸ್ಕಾರ (salutations to you in front and behind)
- ಸರ್ವ ತೇ ಸರ್ವತಃ ಏವ ನಮಃ ಅಸ್ತು (सर्व ते सर्वतः एव नमः अस्तु, sarva te sarvataḥ eva namaḥ astu) = ಸರ್ವನೇ, ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ನಮಸ್ಕಾರ (O All, salutations to you on every side)
- ಅನಂತವೀರ್ಯಾಮಿತವಿಕ್ರಮಃ ತ್ವಮ್ (अनन्तवीर्यामितविक्रमः त्वम्, anantavīryāmitavikramaḥ tvam) = ಅನಂತ ವೀರ್ಯವೂ ಅಳತೆಯಿಲ್ಲದ ಪರಾಕ್ರಮವೂ ಉಳ್ಳ ನೀನು (you, of infinite power and immeasurable might)
- ಸರ್ವಂ ಸಮಾಪ್ನೋಷಿ (सर्वं समाप्नोषि, sarvaṃ samāpnoṣi) = ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವೆ (pervade all)
- ತತಃ ಸರ್ವಃ ಅಸಿ (ततः सर्वः असि, tataḥ sarvaḥ asi) = ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನೇ ಸರ್ವ (therefore you are all)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ನಿನಗೆ ಮುಂದಿನಿಂದ ನಮಸ್ಕಾರ, ಹಿಂದಿನಿಂದ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸರ್ವ, ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅನಂತ ವೀರ್ಯವೂ ಅಳತೆಯಿಲ್ಲದ ಪರಾಕ್ರಮವೂ ಉಳ್ಳ ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನೇ ಸರ್ವ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Salutations to you in front and salutations behind. Salutations to you on every side, O All. Of infinite power and immeasurable might, you pervade all, and so you are all.
ಶ್ಲೋಕ 11.40ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 11.40
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ವೀರ್ಯ’ ಮತ್ತು ‘ವಿಕ್ರಮ’ಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ: ವೀರ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ವಿಕ್ರಮ ಆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸುವ ಪರಾಕ್ರಮ. ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೂ ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ, ಇವನಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅನಂತ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ಸಮಾಪ್ನೋಷಿ’ ಪದಕ್ಕೆ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
Shankara marks the difference between ‘virya’ and ‘vikrama’: virya is capacity, vikrama the prowess that puts that capacity to use. Some have capacity and yet do not exert it, but in him both are infinite. Sridhara Swami takes ‘samapnoshi’ to mean you pervade all completely, within and without.
‘ತತೋಽಸಿ ಸರ್ವಃ’, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನೇ ಸರ್ವ, ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಆಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅವನಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ವಸ್ತುವೇ ಇಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನೇ ಸರ್ವ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಚೇತನ ಅಚೇತನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆತ್ಮವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಅವನ ಶರೀರ, ಅವನ ಪ್ರಕಾರ, ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಸರ್ವ’ ಎಂಬ ಪದ ಅವನನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ‘ತ್ವಮಕ್ಷರಂ ಸದಸತ್’, ‘ವಾಯುರ್ಯಮಃ’ ಮಾತುಗಳೂ ಇದೇ ಅರ್ಥದವು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಮೂವತ್ತೇಳರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಗುಂಪಿನಲ್ಲೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
The acharyas read ‘tato ‘si sarvah’, therefore you are all, each in their own vision. For Shankara nothing exists apart from him, and so he is all. Ramanuja states it precisely: since he pervades all things sentient and insentient as their Self, they are all his body, his modes, and so the word ‘all’ denotes him. The earlier words ‘tvam aksharam sad asat’ and ‘vayur yamah’ carry the same sense, he says. Madhva takes this verse within the group beginning at thirty-seven.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಮುಂದೆ, ಹಿಂದೆ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದರೆ ಗೌರವವೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರಬೇಕು: ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯರಿಗೂ ನೆಲ ಒರೆಸುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಗೌರವ.
Salutation in front, behind and on every side. If he is everywhere, respect too must be everywhere: the same respect for the senior doctor of the hospital and for the staff who clean its floors.
‘ನೀನೇ ಸರ್ವ’ ಎಂಬ ಭಾವ ನಮ್ಮ ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದಾಗಲೇ ಅದು ಭಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
The sense ‘you are all’ becomes devotion only when it shows in our words and our conduct.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ