ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಕಿರೀಟಿನಂ ಗದಿನಂ ಚಕ್ರಹಸ್ತಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವಾಂ ದ್ರಷ್ಟುಮಹಂ ತಥೈವ।
ತೇನೈವ ರೂಪೇಣ ಚತುರ್ಭುಜೇನ ಸಹಸ್ರಬಾಹೋ ಭವ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ ॥ 46 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
किरीटिनं गदिनं चक्रहस्तमिच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव।
तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते ॥ 46 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastamicchāmi tvāṃ draṣṭumahaṃ tathaiva|
tenaiva rūpeṇa caturbhujena sahasrabāho bhava viśvamūrte || 46 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕಿರೀಟಿನಂ ಗದಿನಂ ಚಕ್ರಹಸ್ತಮ್ (किरीटिनं गदिनं चक्रहस्तम्, kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastam) = ಕಿರೀಟ, ಗದೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಹಿಡಿದ (crowned, bearing the mace, discus in hand)
- ತ್ವಾಂ ತಥಾ ಏವ ದ್ರಷ್ಟುಮ್ ಅಹಮ್ ಇಚ್ಛಾಮಿ (त्वां तथा एव द्रष्टुम् अहम् इच्छामि, tvāṃ tathā eva draṣṭum aham icchāmi) = ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಕಾಣಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ (I wish to see you just as before)
- ಸಹಸ್ರಬಾಹೋ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ (सहस्रबाहो विश्वमूर्ते, sahasrabāho viśvamūrte) = ಸಾವಿರ ತೋಳುಗಳುಳ್ಳವನೇ, ವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿಯೇ (O thousand-armed one, O universal form)
- ತೇನ ಏವ ಚತುರ್ಭುಜೇನ ರೂಪೇಣ ಭವ (तेन एव चतुर्भुजेन रूपेण भव, tena eva caturbhujena rūpeṇa bhava) = ಆ ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೋ (become that same four-armed form)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕಿರೀಟ, ಗದೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಹಿಡಿದ ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಕಾಣಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಸಾವಿರ ತೋಳುಗಳುಳ್ಳವನೇ, ವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿಯೇ, ಆ ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೋ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
I wish to see you just as before, crowned, bearing the mace, discus in hand. O thousand-armed one, O universal form, take on that same four-armed form.
ಶ್ಲೋಕ 11.46ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 11.46
ಅರ್ಜುನ ಕೇಳುವ ‘ಚತುರ್ಭುಜ’ ರೂಪ ಯಾವುದು? ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ವಸುದೇವನ ಮಗನ ರೂಪ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ: ಈಗ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಸಾವಿರ ತೋಳುಗಳ ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆದು ಆ ರೂಪದಲ್ಲಿರು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ಹಿಂದೆ ಕಂಡಂತೆಯೇ’ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
Which is the ‘four-armed’ form that Arjuna asks for? Shankara calls it the form of the son of Vasudeva: withdraw the thousand-armed cosmic form now seen, and be in that form. Sridhara Swami stresses ‘just as seen before’.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಐವತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಕೃಷ್ಣ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಶಂಖ ಚಕ್ರ ಗದೆಗಳ ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಕಂಸನ ಭಯದಿಂದ ವಸುದೇವ ಬೇಡಿದಾಗ ಎರಡು ತೋಳುಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದ. ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳ ರೂಪವೇ ಅವನ ಸ್ವಂತ ರೂಪ, ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅರ್ಜುನ ‘ಅದೇ ಚತುರ್ಭುಜ ರೂಪ’ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja gives the background for this in his comment on the fiftieth verse. According to the Vishnu Purana, when Krishna was born he appeared in the four-armed form with conch, discus and mace. When Vasudeva, fearing Kamsa, pleaded with him, he concealed two of the arms. The four-armed form is his own form, and that is why Arjuna says ‘that same four-armed form’. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಿಶಾಲವಾದದ್ದನ್ನು ಕಂಡ ಮೇಲೆ ಪರಿಚಿತ ಮುಖ ಬೇಕು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಮನೆಯವರ ಮುಖ, ಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳು, ಗಡಿಯಾರ, ಕನ್ನಡಕ, ಇವು ಗೊಂದಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅನುಭವ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
After seeing the vast, we need a familiar face. Medical experience says that for elderly people in hospital, the faces of family, familiar things, a clock and their spectacles help to reduce confusion.
ದೇವರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಅನಂತದ ಕಲ್ಪನೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೀರುತ್ತದೆ, ಪರಿಚಿತ ಮೂರ್ತಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಡಿಯಲು ಒಂದು ಕೈ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
It is the same with God. The idea of the infinite exceeds the mind, and a familiar image gives it a hand to hold.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ