ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 62: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ರಕ್ತಾಯಾಃ         ತವ ಸುದತಿ ದಂತಚ್ಛದರುಚೇಃ
ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯೇ ಸಾದೃಶ್ಯಂ         ಜನಯತು ಫಲಂ ವಿದ್ರುಮಲತಾ ।
ನ ಬಿಂಬಂ ತದ್ಬಿಂಬ-ಪ್ರತಿಫಲನರಾಗಾದರುಣಿತಂ
ತುಲಾಮಧ್ಯಾರೋಢುಂ         ಕಥಮಿವ ವಿಲಜ್ಜೇತ ಕಲಯಾ ॥ 62 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

प्रकृत्या रक्तायाः        तव सुदति दन्तच्छदरुचेः
प्रवक्ष्ये सादृश्यं        जनयतु फलं विद्रुमलता ।
न बिम्बं तद्बिम्बप्रतिफलनरागादरुणितं
तुलामध्यारोढुं        कथमिव विलज्जेत कलया ॥ 62 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

prakṛtyā raktāyāḥ        tava sudati dantacchadaruceḥ
pravakṣye sādṛśyaṃ        janayatu phalaṃ vidrumalatā |
na bimbaṃ tadbimbapratiphalanarāgādaruṇitaṃ
tulāmadhyāroḍhuṃ        kathamiva vilajjeta kalayā || 62 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ (प्रकृत्या, prakṛtyā) = ಸಹಜವಾಗಿಯೇ (by nature)
ರಕ್ತಾಯಾಃ (रक्तायाः, raktāyāḥ) = ಕೆಂಪಾದ (red)
ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
ಸುದತಿ (सुदति, sudati) = ಸುಂದರ ದಂತಪಂಕ್ತಿಯವಳೇ (O you of lovely teeth)
ದಂತಚ್ಛದರುಚೇಃ (दन्तच्छदरुचेः, dantacchadaruceḥ) = ತುಟಿಗಳ ಕಾಂತಿಗೆ (for the glow of your lips)
ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯೇ (प्रवक्ष्ये, pravakṣye) = ಹೇಳುತ್ತೇನೆ (I shall name)
ಸಾದೃಶ್ಯಮ್ (सादृश्यम्, sādṛśyam) = ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು (a likeness)
ಜನಯತು (जनयतु, janayatu) = ಬಿಡಲಿ (let it bear)
ಫಲಮ್ (फलम्, phalam) = ಹಣ್ಣನ್ನು (fruit)
ವಿದ್ರುಮಲತಾ (विद्रुमलता, vidrumalatā) = ಹವಳದ ಬಳ್ಳಿ (the coral creeper)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ಬಿಂಬಮ್ (बिम्बम्, bimbam) = ತೊಂಡೆಹಣ್ಣು (the bimba fruit)
ತದ್ಬಿಂಬಪ್ರತಿಫಲನರಾಗಾತ್ (तद्बिम्बप्रतिफलनरागात्, tadbimbapratiphalanarāgāt) = ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಕೆಂಪಿನಿಂದ (from the red of their reflection)
ಅರುಣಿತಮ್ (अरुणितम्, aruṇitam) = ಕೆಂಪಾದ (reddened)
ತುಲಾಮ್ (तुलाम्, tulām) = ಹೋಲಿಕೆಯ ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನು (the scale of comparison)
ಅಧ್ಯಾರೋಢುಮ್ (अध्यारोढुम्, adhyāroḍhum) = ಏರಲು (to mount)
ಕಥಮ್ (कथम्, katham) = ಹೇಗೆ (how)
ಇವ (इव, iva) = ತಾನೇ (indeed)
ವಿಲಜ್ಜೇತ (विलज्जेत, vilajjeta) = ನಾಚೀತು (would it feel shame)
ಕಲಯಾ (कलया, kalayā) = ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ (even a little)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸುಂದರ ದಂತಪಂಕ್ತಿಯ ತಾಯೇ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಕೆಂಪಾಗಿರುವ ನಿನ್ನ ತುಟಿಗಳಿಗೆ ಏನನ್ನಾದರೂ ಹೋಲಿಸುವುದಾದರೆ, ಹವಳದ ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹಣ್ಣು ಬಿಡಲಿ; ಏಕೆಂದರೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲದ ಆ ಹಣ್ಣು ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಬಲ್ಲದು. ಕವಿಗಳು ಹೋಲಿಸುವ ತೊಂಡೆಹಣ್ಣು (ಬಿಂಬ) ನಿನ್ನ ತುಟಿಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಿಂದಷ್ಟೇ ಕೆಂಪಾಗಿದೆ; ಹಾಗಾಗಿ ಅದು ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿನ್ನ ತುಟಿಗಳಿಗೆ ಸಾಟಿಯಾಗಲು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಸಾಧ್ಯ?

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O you of lovely teeth, if I am to name a likeness for your lips, red by their very nature, let the coral creeper first bear fruit, for only such a fruit, which does not exist, could compare. The bimba fruit, the poets’ usual likeness for red lips, will not do: it is red only because it has caught the reflection of your lips, so how could it stand beside them in comparison without some shame?

ಶ್ಲೋಕ 62ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 62

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಆಳವಾದ, ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ನಿದ್ರೆDeep, restful sleep
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಮಂmaṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರ, ಜಪದ ನಂತರ ದಿಂಬಿನ ಕೆಳಗೆ ಇಡುವುದುDrawn on a gold plate, kept under the pillow after the japa
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಈಶಾನ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north-east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 8000 ಬಾರಿ8000 times a day
ಅವಧಿDuration: 8 ದಿನ8 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಉದ್ದಿನ ವಡೆ ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪBlack gram vadas and honey

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.