ಭಗವದ್ಗೀತೆ 2.39 ಅರ್ಥ: ಏಷಾ ತೇಽಭಿಹಿತಾ ಸಾಂಖ್ಯೇ

ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನೇ ಒಡೆದು ತೋರಿಸುವ ಶ್ಲೋಕ ಇದು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಆತ್ಮದ ಸ್ವರೂಪ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕರ್ಮದ ದಾರಿ.

This is the verse in which Krishna himself splits the chapter in two. Up to here, the nature of the self; from here, the road of action.

ಸಾಂಖ್ಯ ಎಂದರೆ ಕಪಿಲರ ದರ್ಶನ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಮೂರೂ ಆಚಾರ್ಯರು ಒಂದೇ ದಾರಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಪದವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಸಾಂಖ್ಯ ಎಂದರೆ ಪರಮಾರ್ಥ ವಸ್ತುವಿನ ವಿವೇಕ, ಯೋಗ ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉಪಾಯವಾದ ನಿಃಸಂಗ ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇನ್ನೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮೂವತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕದವರೆಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇ ಸಾಂಖ್ಯ ಬುದ್ಧಿ, ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಬರುವುದು ಬುದ್ಧಿಯೋಗ, ಅದನ್ನೇ ನಲವತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ.

All three acharyas agree that Sankhya here does not mean Kapila’s system, but each opens the word differently. For Shankaracharya, Sankhya is discrimination about the highest reality and yoga is the means to it, the performance of action without attachment. Ramanujacharya is more specific: the Sankhya understanding is what was said from verse 12 to verse 30, and what follows is buddhi yoga, which verse 49 names.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ವ್ಯಾಸ ಸ್ಮೃತಿಯ ಸಾಲನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಶುದ್ಧ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವದ ವಿಜ್ಞಾನವೇ ಸಾಂಖ್ಯ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಯೋಗ ಎಂದರೆ ಉಪಾಯ. ಅದಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿ ಎಂಬ ಪದ ಇಂದಿನ ‘ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ’ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಅದು ನಿಶ್ಚಯ, ಮನಸ್ಸು ನಿಂತ ನಿಲುವು.

Madhvacharya quotes a line of the Vyasa smriti: the knowledge of the pure nature of the self is what is called Sankhya. For him yoga means the means, the method. Besides, the word buddhi here does not carry the modern sense of cleverness. It is a settled conviction, the position at which the mind has come to rest.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ತಿಳಿಯುವುದು ಬೇರೆ, ಆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಂತೆ ಬದುಕುವುದು ಬೇರೆ. ಈ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಗೀತೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಾರಿ ಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.

Knowing something is one thing; living by what we know is another. The Gita acknowledges that gap here, and says that the second needs a road of its own.

ಧೂಮಪಾನ ಹಾನಿಕರ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿರುವವರೂ ಅದನ್ನು ಬಿಡಲಾರರು. ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಕೊರತೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾವಣೆಗೆ ದಿನದಿನದ ಒಂದು ಕ್ರಮ ಬೇಕು, ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ನಿಲ್ಲುವವರು ಬೇಕು.

People who know very well that smoking harms them still cannot stop. Lack of information is not the problem there. Change needs a daily method, and it needs people who will stay alongside.