ಭಗವದ್ಗೀತೆ 2.67 ಅರ್ಥ: ಇಂದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಹಿ ಚರತಾಂ

ದೋಣಿಯ ಉಪಮೆಯನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ನಿಖರವಾಗಿ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಹೋಗಬೇಕಾದ ದಾರಿಯಿಂದ ಎತ್ತಿ ಬೇರೆ ದಾರಿಗೆ ಗಾಳಿ ದೋಣಿಯನ್ನು ಒಯ್ಯುವಂತೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಚಿತ್ರ ಇನ್ನೂ ತೀಕ್ಷ್ಣ: ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪಿದ ಅಂಬಿಗನ ದೋಣಿಯನ್ನು ಗಾಳಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಸುತ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

Shankaracharya opens the image of the boat exactly: as the wind lifts a boat from the course it should take and drives it elsewhere. Sridhara Swami’s picture is sharper still: the wind spins the boat of a careless helmsman about the sea in every direction.

ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಗಮನಾರ್ಹ. ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರೆ ಸಾಕು, ಆ ಒಂದೇ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರೆ ಹೇಳುವುದೇನಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.

Another fine note of Sridhara Swami’s is worth marking. Among all the senses, it is enough for the mind to follow one, and that one carries the understanding away. What then, he asks, when it follows many.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇನ್ನೊಂದು ಆಯಾಮ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಹುಟ್ಟಲಿರುವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅದು ತಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟಿದ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

Madhvacharya adds a further dimension: it obstructs the knowledge that is about to arise, and it also covers over the knowledge that has already arisen.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸೆಳೆತ ಸಾಕು. ಬರೆಯಲು ಕೂತವನು ಒಂದು ಸಂದೇಶ ನೋಡಿದರೆ ಸಾಕು, ಮುಂದಿನ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಎಲ್ಲೋ ಹೋಗಿರುತ್ತದೆ.

One small pull is enough. A person sitting down to write who glances at one message loses the next half hour somewhere else.

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಸೊಗಸು ಗಾಳಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸದಿರುವುದರಲ್ಲಿದೆ. ಗಾಳಿ ಬೀಸುವುದು ಸಹಜ. ದೋಣಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಡುವುದು ಅಥವಾ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿಯುವುದು ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ. ಫೋನನ್ನು ಬೇರೆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

The beauty of this verse is that it does not blame the wind. Wind blows; that is its nature. Tying the boat, or holding the tiller, is our work. Leaving the phone in another room does more than willpower.