ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ
ಪ್ರಜಹಾತಿ ಯದಾ ಕಾಮಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಪಾರ್ಥ ಮನೋಗತಾನ್।
ಆತ್ಮನ್ಯೇವಾತ್ಮನಾ ತುಷ್ಟಃ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞಸ್ತದೋಚ್ಯತೇ ॥ 55 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
श्रीभगवानुवाच
प्रजहाति यदा कामान्सर्वान्पार्थ मनोगतान्।
आत्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते ॥ 55 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
śrībhagavānuvāca
prajahāti yadā kāmānsarvānpārtha manogatān|
ātmanyevātmanā tuṣṭaḥ sthitaprajñastadocyate || 55 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಉವಾಚ (श्रीभगवान् उवाच, śrībhagavān uvāca) = ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು (The Blessed Lord said)
- ಪ್ರಜಹಾತಿ (प्रजहाति, prajahāti) = ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ (utterly casts off)
- ಯದಾ (यदा, yadā) = ಯಾವಾಗ (when)
- ಕಾಮಾನ್ (कामान्, kāmān) = ಆಸೆಗಳನ್ನು (desires)
- ಸರ್ವಾನ್ (सर्वान्, sarvān) = ಎಲ್ಲವನ್ನೂ (all)
- ಪಾರ್ಥ (पार्थ, pārtha) = ಓ ಪಾರ್ಥ (O Partha)
- ಮನೋಗತಾನ್ (मनोगतान्, manogatān) = ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ (that have entered the mind)
- ಆತ್ಮನಿ ಏವ (आत्मनि एव, ātmani eva) = ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ (in the self alone)
- ಆತ್ಮನಾ (आत्मना, ātmanā) = ತನ್ನಿಂದಲೇ (by the self)
- ತುಷ್ಟಃ (तुष्टः, tuṣṭaḥ) = ತೃಪ್ತನಾದವನು (content)
- ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞಃ ತದಾ ಉಚ್ಯತೇ (स्थितप्रज्ञः तदा उच्यते, sthitaprajñaḥ tadā ucyate) = ಆಗ ಅವನನ್ನು ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ (then he is called one of steady wisdom)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ರೀಭಗವಂತ ಹೇಳಿದನು: ಪಾರ್ಥ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನೂ ಯಾವಾಗ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೋ, ಮತ್ತು ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ತನ್ನಿಂದಲೇ ತೃಪ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಅವನನ್ನು ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The Blessed Lord said: Partha, when one utterly casts off all the desires that have entered the mind, and is content in the self by the self, then he is called one of steady wisdom.
ಶ್ಲೋಕ 2.55ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 2.55
ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿರುವ ಉತ್ತರ ಇದು, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಭಾಗವೇ ಮುಖ್ಯ. ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಿದ್ದರೆ ಉಪವಾಸ ಕೂತವನೂ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಆಕ್ಷೇಪವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ: ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನ ನಡೆ ಉನ್ಮತ್ತನಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ‘ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಸೇರಿದೆ.
This answer has two halves, and the second is the important one. If casting off desires were enough, a man on a fast would be a sthitaprajna. Shankaracharya raises the objection directly: once everything is given up, if there is no ground for contentment, the person’s behaviour becomes like that of a madman. That is why the words content in the self are added.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠೆಯ ತುತ್ತತುದಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳು ಬರುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
Ramanujacharya calls this the topmost point of the state of knowledge, and says that the verses which follow describe stages below it.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಷರತ್ತು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಪ್ರಾಯಃ ಸರ್ವಾನ್’, ಅಂದರೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಏಕೆಂದರೆ ಶುಕರಂಥವರಲ್ಲೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಸಾಲನ್ನು ಅವರು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
Madhvacharya adds a fine qualification. Prayah sarvan, he says, nearly all, since even in one like Shuka a trace is seen. He recalls the line that even those who know desire devotion at the Lord’s feet.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬಯಕೆಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅದುಮಿದಾಗ ಅದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಳಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ತಾನಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
A want pressed down by force does not go; it hides. Only when there is contentment inside does it fall away of itself.
ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಒಂದು ಸಿಹಿಯನ್ನು ಬೇಡವೆಂದು ತಳ್ಳಿದ ನಂತರವೂ ಮನಸ್ಸು ಅದರ ಸುತ್ತಲೇ ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ಅದುಮುವಿಕೆ. ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ಮೇಲೆ ಅದೇ ಸಿಹಿ ನೆನಪಿಗೂ ಬಾರದಿದ್ದರೆ ಅದು ತೃಪ್ತಿ.
The difference is easy to notice. If the mind keeps circling a sweet after it has been pushed away, that is suppression. If the same sweet does not even come to mind after a full meal, that is contentment.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ