ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ
ಪಶ್ಯ ಮೇ ಪಾರ್ಥ ರೂಪಾಣಿ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ।
ನಾನಾವಿಧಾನಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ನಾನಾವರ್ಣಾಕೃತೀನಿ ಚ ॥ 5 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
श्रीभगवानुवाच
पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोऽथ सहस्रशः।
नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च ॥ 5 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
śrībhagavānuvāca
paśya me pārtha rūpāṇi śataśo’tha sahasraśaḥ|
nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca || 5 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಉವಾಚ (श्रीभगवान् उवाच, śrībhagavān uvāca) = ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು (the Blessed Lord said)
- ಪಾರ್ಥ (पार्थ, pārtha) = ಪಾರ್ಥನೇ (O Partha)
- ಮೇ ಶತಶಃ ಅಥ ಸಹಸ್ರಶಃ ರೂಪಾಣಿ ಪಶ್ಯ (मे शतशः अथ सहस्रशः रूपाणि पश्य, me śataśaḥ atha sahasraśaḥ rūpāṇi paśya) = ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ನನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ನೋಡು (behold my forms by the hundreds and the thousands)
- ನಾನಾವಿಧಾನಿ ದಿವ್ಯಾನಿ (नानाविधानि दिव्यानि, nānāvidhāni divyāni) = ಬಗೆಬಗೆಯ ದಿವ್ಯ ರೂಪಗಳನ್ನು (manifold and divine)
- ನಾನಾವರ್ಣಾಕೃತೀನಿ ಚ (नानावर्णाकृतीनि च, nānāvarṇākṛtīni ca) = ನಾನಾ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಆಕಾರಗಳ ರೂಪಗಳನ್ನು (of many colours and shapes)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಪಾರ್ಥ, ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ನನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ನೋಡು. ಅವು ಬಗೆಬಗೆಯವು, ದಿವ್ಯವಾದವು, ನಾನಾ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಆಕಾರಗಳುಳ್ಳವು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The Blessed Lord said: Behold, O Partha, my forms by the hundreds and the thousands, manifold and divine, of many colours and shapes.
ಶ್ಲೋಕ 11.5ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 11.5
ಅರ್ಜುನ ಒಂದು ‘ರೂಪ’ವನ್ನು ಕೇಳಿದ, ಕೃಷ್ಣ ‘ರೂಪಗಳನ್ನು’ ನೋಡು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಈ ಬಹುವಚನವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ: ರೂಪ ಒಂದೇ ಆದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ರೂಪಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಬಹುವಚನ. ಈ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಲ್ಕು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಿ ಕಾಣಲು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.
Arjuna asked for one ‘form’, and Krishna says ‘behold my forms’. Sridhara Swami notices the plural: the form is one, but since it holds forms of many kinds the plural is used. In the four verses that begin here, he says, Krishna makes Arjuna alert and ready to see.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ದಿವ್ಯ’ ಪದಕ್ಕೆ ಅಪ್ರಾಕೃತ, ಲೋಕದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಆದದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ‘ನಾನಾ ವರ್ಣ’ಕ್ಕೆ ನೀಲಿ, ಹಳದಿ ಮೊದಲಾದ ಬಣ್ಣಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಈ ರೂಪಗಳನ್ನು ‘ಸರ್ವಾಶ್ರಯ’, ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಆಶ್ರಯವಾದ ರೂಪಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Shankara gives ‘divine’ the sense of ‘aprakrita’, not made of worldly stuff, and ‘many colours’ the sense of blue, yellow and the like. Ramanuja calls these forms ‘sarvashraya’, forms that are the refuge of all. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಂದು ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಹಲವು ಮುಖಗಳು. ಕೃಷ್ಣ ಒಂದೇ ರೂಪವನ್ನು ‘ರೂಪಗಳು’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಈ ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
One truth has many faces. Krishna calling one form ‘forms’ is a reminder of this.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೂ ನಾವು ಒಂದೇ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಅವರ ‘ನಾನಾ ವರ್ಣ’ಗಳನ್ನು ಕಾಣುವ ತಾಳ್ಮೆ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.
Even a single person we tend to see in one colour. At home, at work and in hardship they are different. The patience to see their ‘many colours’ keeps relationships alive.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ