ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅನಾದಿಮಧ್ಯಾಂತಮನಂತವೀರ್ಯಮನಂತಬಾಹುಂ ಶಶಿಸೂರ್ಯನೇತ್ರಮ್।
ಪಶ್ಯಾಮಿ ತ್ವಾಂ ದೀಪ್ತಹುತಾಶವಕ್ತ್ರಂ ಸ್ವತೇಜಸಾ ವಿಶ್ವಮಿದಂ ತಪಂತಮ್ ॥ 19 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्यमनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम्।
पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् ॥ 19 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
anādimadhyāntamanantavīryamanantabāhuṃ śaśisūryanetram|
paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ svatejasā viśvamidaṃ tapantam || 19 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅನಾದಿಮಧ್ಯಾಂತಮ್ ಅನಂತವೀರ್ಯಮ್ (अनादिमध्यान्तम् अनन्तवीर्यम्, anādimadhyāntam anantavīryam) = ಆದಿ ಮಧ್ಯ ಅಂತ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ, ಅನಂತ ವೀರ್ಯವುಳ್ಳ (without beginning, middle or end, of infinite power)
- ಅನಂತಬಾಹುಂ ಶಶಿಸೂರ್ಯನೇತ್ರಮ್ (अनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम्, anantabāhuṃ śaśisūryanetram) = ಅನಂತ ತೋಳುಗಳುಳ್ಳ, ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರೇ ಕಣ್ಣುಗಳಾಗಿರುವ (with infinite arms, the moon and sun your eyes)
- ದೀಪ್ತಹುತಾಶವಕ್ತ್ರಮ್ (दीप्तहुताशवक्त्रम्, dīptahutāśavaktram) = ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯೇ ಬಾಯಾಗಿರುವ (with blazing fire for your mouth)
- ಸ್ವತೇಜಸಾ ಇದಂ ವಿಶ್ವಂ ತಪಂತಮ್ (स्वतेजसा इदं विश्वं तपन्तम्, svatejasā idaṃ viśvaṃ tapantam) = ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿರುವ (scorching this universe with your own radiance)
- ತ್ವಾಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ (त्वां पश्यामि, tvāṃ paśyāmi) = ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ (I see you)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆದಿ ಮಧ್ಯ ಅಂತ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ, ಅನಂತ ವೀರ್ಯವುಳ್ಳ, ಅನಂತ ತೋಳುಗಳುಳ್ಳ, ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರೇ ಕಣ್ಣುಗಳಾಗಿರುವ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ. ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯೇ ನಿನ್ನ ಬಾಯಿ, ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿರುವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
I see you without beginning, middle or end, of infinite power, with infinite arms, the moon and the sun your eyes. Blazing fire is your mouth, and you scorch this universe with your own radiance.
ಶ್ಲೋಕ 11.19ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 11.19
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರೇ ಕಣ್ಣುಗಳು’ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸುಂದರ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಚಂದ್ರನಂಥ ಪ್ರಸನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂಥ ಪ್ರತಾಪ ಎರಡೂ ಇರುವ ಕಣ್ಣುಗಳು. ನಮಸ್ಕರಿಸುವ ಅನುಕೂಲರ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರನ ತಂಪು, ಪ್ರತಿಕೂಲರ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯನ ತಾಪ. ‘ವೀರ್ಯ’ ಪದ ಅವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನ, ಬಲ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ, ತೇಜಸ್ಸು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಉದಾಹರಣೆ ಮಾತ್ರ.
Ramanuja gives a lovely sense to ‘the moon and sun your eyes’: eyes that hold both the graciousness of the moon and the fierce power of the sun. On the friendly who bow to him falls the coolness of the moon, on the hostile the heat of the sun. For him the word ‘virya’, power, is only an example that points to all his qualities: knowledge, strength, sovereignty, energy and splendour.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಮಾತನ್ನು ‘ಅಹಂ ಕ್ರತುಃ’ (9.16) ಮಾತಿನಂತೆ ಓದುತ್ತಾರೆ, ಪುರುಷಸೂಕ್ತದ ‘ಚಂದ್ರಮಾ ಮನಸೋ ಜಾತಶ್ಚಕ್ಷೋಃ ಸೂರ್ಯೋ ಅಜಾಯತ’, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಂದ್ರ, ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯ ಹುಟ್ಟಿದರು, ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲ ಅವನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಿವರಣೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸಮಾಸಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ‘ಅನಾದಿಮಧ್ಯಾಂತ’ಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟು ಸ್ಥಿತಿ ಲಯಗಳಿಲ್ಲದವನು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
Madhva reads this like ‘aham kratuh’ (9.16), and quotes the Purusha Sukta’s ‘chandrama manaso jatash chakshoh suryo ajayata’: the moon was born of his mind, the sun of his eye. His explanation is that all the gods are born from his limbs. Shankara and Sridhara Swami unfold the compounds directly, and Sridhara Swami also takes ‘without beginning, middle or end’ to mean one free of origin, continuance and dissolution.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಚಂದ್ರನ ತಂಪು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ತಾಪ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಾಗ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಸುವಾಗ ಪ್ರೀತಿಯೂ ಶಿಸ್ತೂ ಎರಡೂ ಬೇಕು.
The coolness of the moon and the heat of the sun in the same eye. Raising children and teaching students both need love as well as discipline.
ಬರೀ ತಂಪು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಬರೀ ತಾಪ ಸುಡುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದು ಎಂಬ ವಿವೇಕವೇ ದೊಡ್ಡದು.
Coolness alone stops growth, heat alone burns. The wisdom to know which is needed when is the greater thing.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ