ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅಮೀ ಚ ತ್ವಾಂ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಪುತ್ರಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಹೈವಾವನಿಪಾಲಸಂಘೈಃ।
ಭೀಷ್ಮೋ ದ್ರೋಣಃ ಸೂತಪುತ್ರಸ್ತಥಾಸೌ ಸಹಾಸ್ಮದೀಯೈರಪಿ ಯೋಧಮುಖ್ಯೈಃ ॥ 26 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अमी च त्वां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः सर्वे सहैवावनिपालसङ्घैः।
भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथासौ सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः ॥ 26 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
amī ca tvāṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ sarve sahaivāvanipālasaṅghaiḥ|
bhīṣmo droṇaḥ sūtaputrastathāsau sahāsmadīyairapi yodhamukhyaiḥ || 26 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಮೀ ಚ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಸರ್ವೇ ಪುತ್ರಾಃ (अमी च धृतराष्ट्रस्य सर्वे पुत्राः, amī ca dhṛtarāṣṭrasya sarve putrāḥ) = ಈ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ (and all these sons of Dhritarashtra)
- ಅವನಿಪಾಲಸಂಘೈಃ ಸಹ ಏವ (अवनिपालसङ्घैः सह एव, avanipālasaṅghaiḥ saha eva) = ರಾಜರ ಸಮೂಹಗಳೊಡನೆಯೇ (together with the hosts of kings)
- ಭೀಷ್ಮಃ ದ್ರೋಣಃ ತಥಾ ಅಸೌ ಸೂತಪುತ್ರಃ (भीष्मः द्रोणः तथा असौ सूतपुत्रः, bhīṣmaḥ droṇaḥ tathā asau sūtaputraḥ) = ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಸೂತಪುತ್ರ ಕರ್ಣ (Bhishma, Drona and that son of the charioteer, Karna)
- ಅಸ್ಮದೀಯೈಃ ಅಪಿ ಯೋಧಮುಖ್ಯೈಃ ಸಹ (अस्मदीयैः अपि योधमुख्यैः सह, asmadīyaiḥ api yodhamukhyaiḥ saha) = ನಮ್ಮ ಕಡೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಧರೊಡನೆಯೂ (together with the chief warriors of our side too)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಈ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ರಾಜರ ಸಮೂಹಗಳೊಡನೆ, ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಆ ಸೂತಪುತ್ರ ಕರ್ಣ, ನಮ್ಮ ಕಡೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಧರೂ ಕೂಡ… (ವಾಕ್ಯ ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
And all these sons of Dhritarashtra, together with the hosts of kings, Bhishma, Drona and that son of the charioteer, Karna, along with the chief warriors of our side too… (the sentence is completed in the next verse).
ಶ್ಲೋಕ 11.26ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 11.26
ಏಳನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ‘ಇನ್ನೇನನ್ನು ಕಾಣಬಯಸುವೆಯೋ ಅದನ್ನೂ ನೋಡು’ ಎಂದಿದ್ದ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಆ ‘ಇನ್ನೇನು’ ಅನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ: ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ನಡೆಯಲಿರುವ ಜಯ ಪರಾಜಯಗಳು. ಇದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯ: ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
In the seventh verse Krishna had said, ‘behold whatever else you wish to see’. According to Sridhara Swami, in the five verses from here Arjuna sees that ‘whatever else’: the victory and defeat still to come in this war. This verse and the next form one sentence: all of these are rushing into your mouths.
ಪಟ್ಟಿಯ ಕೊನೆಯ ಮಾತು ಕಠಿಣ: ‘ಅಸ್ಮದೀಯೈರಪಿ’, ನಮ್ಮ ಕಡೆಯವರೂ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದಕ್ಕೆ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಮೊದಲಾದವರು ಎಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ನಮ್ಮ ಕಡೆಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಧರು’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಯುದ್ಧ ಒಂದು ಕಡೆಯವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ನುಂಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಜುನ ಇಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
The last words of the list are hard: ‘asmadiyair api’, ours too. Shankara gives Dhrishtadyumna and others as examples. Ramanuja says ‘some of the chief warriors of our side’. Arjuna sees with his own eyes here that war does not swallow only one side. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ನಮ್ಮ ಕಡೆಯವರೂ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು ಎಲ್ಲ ಯುದ್ಧಗಳ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಗೆದ್ದವರೂ ತಮ್ಮವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
The two words ‘ours too’ tell the truth of every war. Even the victors lose their own.
ಮನೆಯ ಜಗಳಗಳೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಆಸ್ತಿಯ ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವರೂ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಾತುಕತೆಯ ದಾರಿ ಹುಡುಕುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
Family quarrels are the same. Even those who win a property dispute have often lost relationships. It is good to look for the path of talking things through as far as possible.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ