ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅನೇಕವಕ್ತ್ರನಯನಮನೇಕಾದ್ಭುತದರ್ಶನಮ್।
ಅನೇಕದಿವ್ಯಾಭರಣಂ ದಿವ್ಯಾನೇಕೋದ್ಯತಾಯುಧಮ್ ॥ 10 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अनेकवक्त्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम्।
अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यतायुधम् ॥ 10 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
anekavaktranayanamanekādbhutadarśanam|
anekadivyābharaṇaṃ divyānekodyatāyudham || 10 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅನೇಕವಕ್ತ್ರನಯನಮ್ (अनेकवक्त्रनयनम्, anekavaktranayanam) = ಅನೇಕ ಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ (with many mouths and eyes)
- ಅನೇಕಾದ್ಭುತದರ್ಶನಮ್ (अनेकाद्भुतदर्शनम्, anekādbhutadarśanam) = ಅನೇಕ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳುಳ್ಳ (with many wondrous sights)
- ಅನೇಕದಿವ್ಯಾಭರಣಮ್ (अनेकदिव्याभरणम्, anekadivyābharaṇam) = ಅನೇಕ ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳುಳ್ಳ (with many divine ornaments)
- ದಿವ್ಯಾನೇಕೋದ್ಯತಾಯುಧಮ್ (दिव्यानेकोद्यतायुधम्, divyānekodyatāyudham) = ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ಅನೇಕ ದಿವ್ಯ ಆಯುಧಗಳುಳ್ಳ (with many divine weapons held aloft)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅನೇಕ ಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಅನೇಕ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳು, ಅನೇಕ ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳು, ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ಅನೇಕ ದಿವ್ಯ ಆಯುಧಗಳು ಆ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದವು… (ವರ್ಣನೆ ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
That form had many mouths and eyes, many wondrous sights, many divine ornaments and many divine weapons held aloft… (the description continues in the next verse).
ಶ್ಲೋಕ 11.10ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 11.10
ಇದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯ: ‘ದರ್ಶಯಾಮಾಸ’, ತೋರಿಸಿದನು, ಎಂಬ ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ಕ್ರಿಯಾಪದಕ್ಕೆ ಇವು ವಿಶೇಷಣಗಳು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಪ್ರತಿ ಸಮಾಸವನ್ನೂ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ‘ಅದ್ಭುತ ದರ್ಶನ’ ಎಂದರೆ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ನೋಟಗಳು, ‘ಉದ್ಯತ ಆಯುಧ’ ಎಂದರೆ ಖಡ್ಗ ಮೊದಲಾದ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ಆಯುಧಗಳು.
This verse and the next form a single sentence. They describe the form named by the verb ‘darshayamasa’, ‘he showed’, in the previous verse. Shankara unfolds each compound: ‘wondrous sights’ are sights that cause amazement, and ‘weapons held aloft’ are swords and other weapons raised up.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹಿಂದಿನದರ ಜೊತೆಗೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ‘ಹರಿ’ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ‘ಅದು ಹೇಗಿತ್ತು’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಆಭರಣ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ‘ಸ್ವೋಚಿತ’, ಅವನಿಗೆ ತಕ್ಕವು, ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
Madhva takes this verse together with the previous one, and his explanation of ‘Hari’ applies here too. Sridhara Swami calls it the answer to the question ‘what was it like?’ Ramanuja describes the ornaments and weapons as ‘svochita’, befitting him.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಆಯುಧಗಳೂ ಆಭರಣಗಳೂ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ. ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರುವುದು ಭಾರತೀಯ ದೇವತಾ ಕಲ್ಪನೆಯ ವಿಶೇಷ.
Weapons and ornaments are in the same form. Beauty and power together are a mark of the Indian image of the divine.
ದೇವಾಲಯದ ಮೂರ್ತಿಯ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಈ ಕಲ್ಪನೆ ನೆನಪಾದರೆ ದರ್ಶನ ಆಳವಾಗುತ್ತದೆ.
When we look at the adornment of an image in a temple, remembering the vision behind it makes the darshan deeper.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ