ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ
ಅಯತಿಃ ಶ್ರದ್ಧಯೋಪೇತೋ ಯೋಗಾಚ್ಚಲಿತಮಾನಸಃ।
ಅಪ್ರಾಪ್ಯ ಯೋಗಸಂಸಿದ್ಧಿಂ ಕಾಂ ಗತಿಂ ಕೃಷ್ಣ ಗಚ್ಛತಿ ॥ 37 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अर्जुन उवाच
अयतिः श्रद्धयोपेतो योगाच्चलितमानसः।
अप्राप्य योगसंसिद्धिं कां गतिं कृष्ण गच्छति ॥ 37 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
arjuna uvāca
ayatiḥ śraddhayopeto yogāccalitamānasaḥ|
aprāpya yogasaṃsiddhiṃ kāṃ gatiṃ kṛṣṇa gacchati || 37 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅರ್ಜುನಃ ಉವಾಚ (अर्जुनः उवाच, arjunaḥ uvāca) = ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು (Arjuna said)
- ಅಯತಿಃ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಉಪೇತಃ (अयतिः श्रद्धया उपेतः, ayatiḥ śraddhayā upetaḥ) = ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡದವನು (one who has faith but does not strive enough)
- ಯೋಗಾತ್ ಚಲಿತಮಾನಸಃ (योगात् चलितमानसः, yogāt calitamānasaḥ) = ಯೋಗದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಜಾರಿದವನು (whose mind has slipped from yoga)
- ಯೋಗಸಂಸಿದ್ಧಿಮ್ ಅಪ್ರಾಪ್ಯ (योगसंसिद्धिम् अप्राप्य, yogasaṃsiddhim aprāpya) = ಯೋಗದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆ (without reaching the perfection of yoga)
- ಕಾಮ್ ಗತಿಮ್ ಗಚ್ಛತಿ ಕೃಷ್ಣ (काम् गतिम् गच्छति कृष्ण, kām gatim gacchati kṛṣṇa) = ಕೃಷ್ಣಾ, ಯಾವ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ (what end does he meet, Krishna)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅರ್ಜುನ ಹೇಳಿದನು: ಕೃಷ್ಣಾ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡದೆ, ಯೋಗದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಜಾರಿ, ಯೋಗದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯದವನು ಯಾವ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ?
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Arjuna said: Krishna, one who has faith but does not strive enough, whose mind slips from yoga and who does not reach its perfection, what end does he meet?
ಚಿಂತನ (Reflection)
ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಶಂಕರರು ಅರ್ಜುನನ ಭಯವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಯೋಗಿ ಯೋಗವನ್ನು ಹಿಡಿದಾಗ ಇಹಲೋಕ ಪರಲೋಕಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಆದರೆ ಯೋಗದ ಫಲವಾದ, ಮೋಕ್ಷದ ಸಾಧನವಾದ ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನ ಅವನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಸಾವಿನ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಯೋಗಮಾರ್ಗದಿಂದ ಜಾರಿದರೆ ಅವನು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ‘ಶ್ರದ್ಧೆ’ಯನ್ನು ಶಂಕರರು ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೇಳುವ ವಿಷಯಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಇವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ; ‘ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡದೆ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಯೋಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಇಲ್ಲದೆ ಎಂದು; ‘ಮನಸ್ಸು ಜಾರಿ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಅಲೆದು, ನೆನಪು ತಪ್ಪಿ ಎಂದು.
Shankara sets out Arjuna’s fear before the shloka. This yogi, in taking up yoga, has given up the actions that win this world and the next; yet he has not reached its fruit, right vision, the means to liberation. If his mind slips from the path at death, is he not lost? ‘Faith’ Shankara takes as the conviction that what scripture speaks of exists; ‘does not strive enough’ as making no effort on the path of yoga; and ‘slips’ as his mind wandering at the last, his memory gone.
ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಭಾಷ್ಯ
Sri Shankara Bhagavatpada, Bhagavad Gita Bhashya
ಶ್ಲೋಕ 6.37ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 6.37
ಕೃಷ್ಣ ‘ಕಷ್ಟ, ಆದರೆ ಸಾಧ್ಯ’ ಎಂದ. ಅರ್ಜುನನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ: ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿಯೂ ಸೋತರೆ? ಇದು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಮನುಷ್ಯಸಹಜ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಮತ್ತು ಈ ಮೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ.
Krishna said ‘hard, but possible’. At once the next question rises in Arjuna’s mind: what if one tries and fails? It is one of the Bhagavad Gita’s most human questions, and these three verses develop that one question.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಮೋಸಗಾರನಲ್ಲ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಲೇ ಯೋಗ ಶುರುಮಾಡಿದವನು. ಆದರೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಸಡಿಲವಾಯಿತು, ವೈರಾಗ್ಯ ಮಂದವಾಯಿತು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಚಲಿತಮಾನಸ’ನನ್ನು ‘ಅಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಜಾರಿ ಸ್ಮೃತಿ ತಪ್ಪಿದವನು’ ಎಂದೂ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ.
Sridhara Swami draws the person carefully. He is no fraud; he began yoga with faith. But his practice grew slack and his dispassion weak. Shankara also reads ‘whose mind has slipped’ as ‘one whose mind wavered at the time of death and lost its recollection’.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅವನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ದೃಢವಾದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಪ್ರಯತ್ನ ಕಡಿಮೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯದವನು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ‘ಅಯತಿ’ಯನ್ನು ‘ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದವನು’ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
For Ramanuja he is one who took up yoga with faith but did not reach perfection because his effort in firm practice fell short. Madhva simply glosses ‘ayati’ as ‘one without effort’.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಆರೋಗ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಅಭ್ಯಾಸ ಶುರು ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪರಿಚಿತ. ಮೂರು ವಾರ ನಡಿಗೆ, ಆಮೇಲೆ ಮಳೆ, ಆಮೇಲೆ ನಿಲುಗಡೆ. ಇಷ್ಟು ದಿನ ಮಾಡಿದ್ದೆಲ್ಲ ವ್ಯರ್ಥವೇ?
Anyone who has started a new health habit knows this question. Three weeks of walking, then the rains, then a stop. Was all that came before wasted?
ಅರ್ಜುನ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಕೇಳುತ್ತಿರಬಹುದು. ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಸೋಲಿನ ಭಯ ಕಾಡುವುದು ಸಹಜ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅದೇ ಭಯ ನಮ್ಮನ್ನು ಶುರು ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
Arjuna may be asking about himself. It is natural for the fear of failure to haunt us before we even begin, and often that very fear keeps us from starting.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ